Page 2536 - บทความทางวิชาการหลักสูตร ผู้พิพากษาหัวหน้าศาล รุ่นที่ 21

๒๕๒๑

แนวคิด ทฤษฎีและกฎหมายที่เกี่ยวของ

ั
ี
็
ี
ี
๑. แนวคิด และทฤษฎเกยวกบการพิจารณาพิพากษาคดอาญาที่เดกหรือเยาวชนถูกกลาวหาวากระทํา
่
ความผิด
ิ
ี
ั
ิ
ี
ิ
พระราชบญญัตศาลเยาวชนและครอบครัวและวธพจารณาคดเยาวชนและครอบครว พ.ศ.๒๕๕๓
ั
มาตรา ๔ ใหคํานิยามของเด็กและเยาวชนไววา
เด็ก หมายถึง บุคคลที่มีอายุเกินกวา ๑๐ ป แตยังไมเกิน ๑๕ ปบริบูรณ
เยาวชน หมายถึง บุคคลอายุเกิน ๑๕ ป แตยังไมถึง ๑๘ ปบริบูรณ
ดังนั้น หากบุคคลที่มีอายุไมเกิน ๑๐ ป กระทําความผิดทางอาญา บุคคลดังกลาวจะไมถูกฟอง
ํ
ั
ั
ุ
ิ
ดาเนนคด พนกงานสอบสวนจะสงตวบคคลดงกลาวใหเจาหนาที่ตามกฎหมายวาดวยการคุมครองเดกเพอ
ี

ั


่
ื

็
ิ
็
่
ี
ั
ุ

้
ดาเนินการคุมครองสวัสดิภาพของบคคลนนตอไป สวนการพิจารณาพพากษาคดอาญาทีเดกหรือเยาวชน
ํ
็

ั้

กระทําความผิด กฎหมายก็มิไดมุงประสงคที่จะลงโทษทางอาญาแกเดกหรือเยาวชนนนเปนสําคัญ หากแต 


มุงเนนที่จะคนหาสาเหตุในการกระทําความผิดของเด็กหรือเยาวชน และคนหาวิธีการแกไขบําบัดฟนฟ ู



เพื่อใหเด็กหรือเยาวชนดังกลาวมีแนวความคิด ปรับเปลี่ยนพฤติกรรมไปในทิศทางที่ดีขึ้น เพอแกไขปรับปรุง
ื
่
็
ลักษณะนสัยความประพฤตของเดกหรือเยาวชนแตละคนแตกตางกนออกไปตามสภาพปญหา ใหเด็กหรือ


ั
ิ
ิ

ิ
เยาวชนนนสามารถใชชีวตอยในสังคมไดโดยปกติสุขและไมกลับไปกระทําความผิดหรือกอใหเกิดความ

ู
ั้
ั
่
ื
เดอดรอนเสียหายแกสังคมในภายหลัง ดังน้น เมือเด็กหรือเยาวชนกระทําความผิดทางอาญาและ

่
ถูกดําเนนคดีจึงมีการนํามาตรการตาง ๆ มาบังคับใชเพอคุมครองสิทธิ สวัสดิภาพ ของเด็กหรือเยาวชน
ิ
ื
ซึ่งมาตรการในการดําเนินการและวิธีปฏิบติตอเด็กหรือเยาวชนดังกลาวมีการปรับปรุงแกไขมาโดยตลอด
ั
ิ
็
กลาวคือ ประเทศไทยไดนาแนวความคิดเกยวกับกระบวนการยุตธรรมทางอาญาสําหรับเดกและเยาวชนที ่
่
ี
ํ

กระทําความผิดอันนําไปสูการปฏิบัติอยางเปนรูปธรรมในป ๒๔๙๔ ภายใตพระราชบัญญัตจดตงศาลคดีเดก
ั
ิ
ั
็
้
และเยาวชน พ.ศ.๒๔๙๔ และพระราชบัญญัติวิธีพิจารณาคดีเด็กและเยาวชน พ.ศ.๒๔๙๔ โดยมีสถานพินิจ
และคุมครองเด็กหรือเยาวชนเปนหนวยงานสําคัญในการพนจ ฝกอบรมและสงเคราะหเด็กและเยาวชนที ่
ิ
ิ

กระทําความผิดตามคําพพากษาหรือคําสังศาล ตอมาป ๒๕๓๔ มีการยกเลิกพระราชบญญัตจดตงศาลคด ี
ิ

ั
้
ั
ั
ิ
่
ิ
ั
็
ิ
เดกและเยาวชน พ.ศ.๒๔๙๔ และพระราชบญญัตวิธีพจารณาคดีเด็กและเยาวชน พ.ศ.๒๔๙๔ และ
ี

ั
ประกาศใชบงคับพระราชบัญญัติจัดต้งศาลคดเด็กและเยาวชนและวิธพิจารณาคดีเยาวชนและครอบครัว
ี
ั
็

พ.ศ.๒๕๓๔ ขึ้นมาใชบงคับแทน โดยเริ่มมีการวางหลักในกระบวนการยุตธรรมเก่ยวกับเดกหรือเยาวชนที่
ั
ิ
ี
กระทําความผิดแยกออกมาจากคดีที่ผูใหญกระทําความผิด มีการนําวิธีการพิเศษมาใชบังคับแกเด็กและ
ั
้
ิ
่
ั
เยาวชนทีกระทําความผิดแทนการลงโทษทางอาญา ตอมามีการประกาศยกเลิกพระราชบญญัตจัดตงศาล

ี
ั
ิ
็
ิ
ี
คดเดกและเยาวชนและวธพจารณาคดเยาวชนและครอบครัว พ.ศ.๒๕๓๔ และประกาศใชบงคับคือ

ี
ี
ิ
ิ
พระราชบัญญัตศาลเยาวชนและครอบครัวและวิธีพจารณาคดเยาวชนและครอบครัว พ.ศ.๒๕๕๓ ขึ้นมาใช 
บังคับแทน มีผลบังคับใชเมื่อวันที่ ๒๒ พฤษภาคม ๒๕๕๔ เปนตนมา พระราชบัญญัติฉบับน้ไดวางหลักการ
ี