Page 2634 - บทความทางวิชาการหลักสูตร ผู้พิพากษาหัวหน้าศาล รุ่นที่ 21

๒๖๑๘

ิ
หน้าที่อย่างใดอย่างหนึ่งหรือหลายหน้าที่รวมกันก็ได้ ในทางปฏิบัติที่ผ่านมา ส่วนใหญ่ศาลมักใช้ดุลพนิจ
ในการแต่งตั้งผู้ก ากับดูแลโดยให้รับรายงานตัวผู้ถูกปล่อยชั่วคราวเท่านั้น การก าหนดให้มีหน้าที่ในการ

สอดส่องดูแลยังมีไม่มากทั้ง ๆ ที่ผู้ต้องหาหรือจ าเลยบางคนจ าเป็นที่ต้องได้รับการสอดส่องดูแลด้วยจึงจะ
เหมาะสมกับตัวผู้ต้องหาหรือจ าเลยและสภาพความผิดที่กระท าลงไป เช่น ความผิดเกี่ยวกับยาเสพติด

ศาลควรก าหนดหน้าที่ให้ผู้ก ากับดูแลสอดส่องผู้ถูกปล่อยชั่วคราวไม่ให้ไปยุ่งเกี่ยวกับยาเสพติดหรือคบหา

สมาคมกับผู้ที่เกี่ยวข้องกับยาเสพติด ความผิดฐานท าร้ายร่างกาย ความผิดเกี่ยวกับเพศ หรือความผิดฐาน
บุกรุก ศาลอาจก าหนดเงื่อนไขห้ามผู้ต้องหาหรือจ าเลยเข้าใกล้ผู้เสียหายและก าหนดหน้าที่ให้ผู้ก ากับดูแล

สอดส่องดูแลให้ผู้ถูกปล่อยชั่วคราวปฏิบัติตามเงื่อนไขดังกล่าว เพราะการมีค าสั่งอนุญาตให้ปล่อยชั่วคราว

ผู้ต้องหาหรือจ าเลย นอกเหนือจากคุ้มครองสิทธิเสรีภาพของตัวผู้ต้องหาหรือจ าเลยเองแล้ว การคุ้มครอง
สิทธิและดูแลความปลอดภัยและความสงบสุขให้ผู้เสียหายและสังคม รวมถึงป้องกันการที่ผู้ถูกปล่อย

ี
ชั่วคราวจะไปกระท าความผิดซ้ าอก ก็มีความส าคัญไม่ยิ่งหย่อนกว่ากัน การก าหนดให้ผู้ก ากับดูแล
ี
รับรายงานตัวแต่เพยงอย่างเดียวอาจจะได้ประโยชน์ในแง่ที่ผู้ต้องหาหรือจ าเลยไม่หลบหนี แต่การก าหนด
เงื่อนไขที่เหมาะสมและให้ผู้ก ากับดูแลสอดส่องดูแลจะเป็นการดูแลผู้เสียหายและสังคมไปในคราวเดียวกัน
อันจะนับได้ว่าเป็นการปล่อยชั่วคราวที่มีประสิทธิภาพอย่างยิ่ง

นอกจากนี้ การมีค าสั่งแต่งตั้งผู้ก ากับดูแลที่ไม่ชัดเจน เช่น ก าหนดให้ผู้ก ากับดูแลรับรายงานตัว

ี
ผู้ถูกปล่อยชั่วคราว แต่ไม่ได้ก าหนดรายละเอยดวันที่และระยะเวลาการไปรายงานตัวให้ชัดเจน ซึ่งเป็นเหตุให้
เจ้าหน้าที่ต้องเป็นผู้ไปก าหนดวันและระยะเวลาการรายงานตัว ท าให้วันและระยะเวลารายงานตัวไม่เหมาะสม

และอาจไม่สอดคล้องกับระยะเวลาเสร็จสิ้นการปฏิบัติหน้าที่ในแต่ละช่วง คือ ในชั้นสอบสวน หรือใน
ชั้นพจารณา ปัญหาที่เคยพบ คือ เจ้าหน้าที่ก าหนดวันรายงานตัวและระยะเวลารายงานตัวสั้นกว่าระยะเวลา
ิ
้
ก าหนดวันยื่นฟอง เมื่อรับรายงานตัวครบตามก าหนดแล้ว ผู้ก ากับดูแลจึงมาขอรับค่าตอบแทน และมี
การจ่ายค่าตอบแทนให้แก่ผู้ก ากับดูแลไปโดยที่คดียังไม่ได้ฟองต่อศาล ในชั้นสอบสวนการปฏิบัติหน้าที่ของ
้
ผู้ก ากับดูแลจะเสร็จสิ้นต่อเมื่อมีการฟองคดีต่อศาลหรือพนักงานอยการมีค าสั่งไม่ฟอง ผู้ก ากับดูแลจึงจะ
้
้
ั
เกิดสิทธิในการขอรับค่าตอบแทนนับแต่วันดังกล่าว นอกจากนี้ ค าสั่งแต่งตั้งผู้ก ากับดูแลให้มีหน้าที่สอดส่อง
ดูแลแต่ไม่ได้ระบุเงื่อนไขว่า ห้ามผู้ต้องหาหรือจ าเลยกระท าการอะไร หรือให้ผู้ก ากับดูแลสอดส่องผู้ต้องหา
หรือจ าเลยในเรื่องใด ท าให้ไม่มีความชัดเจน เพราะหน้าที่ของผู้ก ากับดูแลในแต่ละหน้าที่มีรายละเอยด
ี
ั
แตกต่างกันและสามารถเบิกค่าตอบแทนได้แตกต่างกน ดังนั้น การก าหนดหน้าที่ให้แก่ผู้ก ากับดูแลต้องระบุ
ให้ชัดเจนไม่ว่าจะเป็นการรับรายงานตัวว่าต้องรับรายงานตัวทุกกี่วันเป็นระยะเวลาเท่าใด และการก าหนด

หน้าที่สอดส่องดูแลต้องระบุเงื่อนไขให้ชัดเจนว่าให้สองส่องดูแลในเรื่องใด ดังตัวอย่างค าสั่งต่อไปนี้

“อนุญาตให้ปล่อยชั่วคราวระหว่างสอบสวนโดยไม่มีประกัน โดยแต่งตั้งนาย... ผู้ใหญ่บ้านหมู่ที่ ...

ต าบล ... อาเภอ ... จังหวัด ... เป็นผู้ก ากับดูแล ท าหน้าที่สอดส่องและรับรายงานตัว โดยให้ผู้ต้องหาไป
รายงานตัวต่อผู้ก ากับดูแลที่ศาลแต่งตั้งทุก ๗ วัน ระหว่างที่ได้รับการปล่อยชั่วคราว และให้เดินทางมาศาล