Page 12 - Kelas XII.indb
P. 12
• Anggen ngawewehin kaweruhan
• Nelebang ajaran agama miwah budaya
• Ngamargiang paindikan agama,budaya miwah adat istiadat ring masyarakat (warga),
wangsa, lan negara.
Dharma wacana sané becik sapatutnyané nganggén basa sané becik, sadarana, miwah nénten
nganggén istilah-istilah asing. Soroh materi sané kaunggahang ring dharma wacana madasar antuk
ajahan agama, adat lan budaya.
ajahan agama, adat lan budaya.
5.2
5.2 Tatacara Madharma Wacana
Wénten makudang-kudang tata cara madharma
wacana inggih punika:
wacana inggih punika:
• Spontan
Metoda spontan punika sang sané madharma wecana
Metoda spontan punika sang sané madharma wecana
sampun uning inti utawi daging naskah dharma wacana
sampun uning inti utawi daging naskah dharma wacana
punika.
punika.
• Madue utawi nganggen teks
Metoda punika sang sané madharma wacana sampun mad-
Metoda punika sang sané madharma wacana sampun mad-
ué teks sakéwanten durung madué pengalaman madharma
ué teks sakéwanten durung madué pengalaman madharma
wacana punika mawinan téks kawacén sekadi sané sampun
wacana punika mawinan téks kawacén sekadi sané sampun
kasiagayang.
kasiagayang.
commons.wikimedia.org •
• Memoriter
Naskah dharma wacana sampun kasiagayang raris kaapalang olih sang sané madharma wa-
cana.
• Ekstemporan
Ring metoda puniki, sang sané madharma wacana maktayang unteng-unteng napi sane pa-
cang katlatarang, raris kalimbakang sajeroning madharma wacana.
5.3 Tetikes Madharma Wacana
Sajeroning maktayang dharma wacana , mangda napi sané kawedar prasida kauratiang
saha mangda prasida nudut kayun sang sané miarsayang, sang orator patut taler nguratiang tetike-
san mapidarta minakadi ring sor puniki:
• Wicara inggih punika kawagedan ngeninin indik topik utawi tema sané kabaktayang mangda
prasida nudut kayun sang sané mirengang.
• Wiraga inggih punika semita, laras, agem, utawi bahasa tubuh sang sané maktayang dharma
wacana punika.
• Wirama inggih punika tata suara sané mapaiketan ring suara/vokal miwah intonasi sané anut
ring punggelan lengkara mangda kapireng lengut.
• Wirasa inggih punika rasa penghayatan ritatkala maktayang dharma wacana mangda daging
dharma wacanané punika prasida nuek pikayunan sang sané mirengang.
UDIANA SASTRA Dharma Wacana 5

