Page 20 - XALÇA MEMUL._maket az-en

ÇUL. BAKI, AZƏRBAYCAN. XX ƏSRİN ƏVVƏLİ
XALÇA MƏMULATLARI Ölçü: / Size: CHUL. BAKU, AZERBAIJAN. EARLY 20 CENTURY
TH

127 x 160 sm / 127 x 160 cm

yun, Z2S; şəkəri, qəhvəyi / wool, Z2S; ivory, coffee brown
Arğac: / Weft:
20 Əriş: / Warp: yun, Z3S; şəkəri, qəhvəyi / wool, Z3S; ivory, coffee brown
CARPET PRODUCTS Face yarn: wool, Z2S; blue, green, red-brown, yellow, orange, pink, black, white, coffee brown
Üz ipi:
yun, Z2S; göy, yaşıl, innabı, sarı, narıncı, çəhrayi, qara, ağ, qəhvəyi
dolama (sumax), keçirtmə
Texnika:
Technique:
sumakh wrapping, plain weave
Sıxlıq: / Density: 50 x 70 10 sm-də / 50 x 70 yarns per 10 cm
Kənarə: / Selvage: yun, Z2S / wool, Z2S

Saçaq: / Fringe: qotazla tamamlanır / tasseled
Kolleksiyaya daxilolma tarix:
Accession date: 10.09.1970
İnventar nömrəsi: 867
Inventory No.:

Naxış və elementlərinə görə çulun bədii quruluşu Şirvanın The artistic structure of this chul is based on buta element
“Sor-sor” xalçalarına məxsus butalara və el arasında typical for the Shirvan carpets Sor-Sor and stylized bird
“şanapipik” və ya “şamdan” adlandırılan stilizə olunmuş image popularly known as shanapipik (hoopoe). This item
quş təsvirlərinə əsaslanır. with the fringe, consisting of colourful pompons at the
“Şirvan buta” və “şanapipik” adlı quş motivləri ara sahənin bottom selvedge is decorated with the patterns specific for
enli zolaqlarında rapportlu şəkildə təsvir olunub. Həmin dolama (complex wrapping) technique.
zolaqları isə bir-birinə tor kimi hörülmüş kiçik romblardan Shanapipik bird motif and Shirvan buta ornament are
ibarət mədaxil ayırır. Burada “Şirvan buta” Sor-sor repeating in the wide border stripe of the central field.
tayfasının naxışı, “şanapipik” də günəşin rəmzini ifadə edir. These stripes are separated from each other by the border
Çulun hər iki qolunun tərtibatı el dilində “toqqabaşı” stripe, formed by the tiny rhombuses that in turn compose
adlanan naxışın rapportlu düzülüşündən ibarətdir. a grid. Shirvan buta is the pattern of Sor-Sor tribe, while
Ümumilikdə, məmulatın hər tərəfini “şarlama” adlanan shanapipik symbolizes the sun.
haşiyə qurşağı əhatə edir. Əkin yeri, bolluq və artımı ifadə The design of both of the protruding parts of the chul
edən mədaxil isə “şarlama” haşiyəsinin hər iki tərəfinin consists of repetition of the pattern popularly known as
bəzəyi kimi verilmişdir. tokkabashi (belt buckle). Decorated border stripes and
edges of protruding parts are surrounded by the border
stripe with sharlama (flow) ornament in the middle. In this
stripe, along the sharlama ornament there are lines on the
both sides with the ornaments symbolizing arable soil,
wealth and growth.