Page 42 - 50_LiryDram_2026

Od dekonstrukcji
do wspólnoty
Poezja i odwaga Barbary Janas-Dudek
Izabela Fietkiewicz-Paszek
Barbara Janas-Dudek (ur. 1976 w Cho- rzowie) to jedna z najbardziej wyrazi- stych postaci, a jej pisarstwo to jedno z naj-
bardziej poruszających i bezkompromisowych zjawisk współczesnej polskiej liryki konfesyj- nej. Poetka, animatorka kultury oraz jurorka ogólnopolskich konkursów literackich, której twórczość, choć głęboko intymna, wykracza daleko poza osobiste ramy i staje się swoistą misją społeczną. Ponieważ znamy się, spoty- kamy, wzajemnie czytamy od ponad dwóch dekad, podjęłam się niemożliwego, czyli pró- by rekapitulacji podstawowych wątków twór- czości, ale i działalności Barbary. Zastrzegam, będzie to zaledwie próba, zaledwie subiek- tywna oraz – z pewnością – niepełna.
Poetyka „wnętrzności” i prawdy
Poezja Janas-Dudek od samego debiutu przez kolejne etapy i publikacje stawała się coraz
sprawniejszym narzędziem do wyrażania sta- nów, które w codziennym chaosie informa- cyjnym bywają omijane, pomijane lub wręcz tabuizowane. Autorka sama definiuje swo- je pisarstwo jako „lep przylegający do ciała”, który wypływa „nie tylko z głowy, ale także z wnętrzności brzucha, ze ścięgien i kości”. Jerzy Beniamin Zimny już wiele lat temu na- zwał jej styl mianem „idealistycznego auten- tyzmu”, podkreślając, że „oparcie uniwersa- lizmów na tak głębokim empiryzmie w sferze psychiki” jest w polskiej poezji nowością. Z ko- lei nieodżałowany Leszek Żuliński (1949-2022) wskazywał, że autorka, badając rewiry ludz- kiej duszy, do których inni boją się zaglądać, otworzyła „nowy rozdział poetyckiego języka i rozumowania”.
Od debiutanckich Oczu na uwięzi (2009), przez arkusz Alfabet lęku (2011), po dojrzałe tomy Za wcześnie na rytuały (2017) i Mami- dło (2020), Barbara Janas-Dudek podejmuje
40 LiryDram styczeń–marzec 2026