Page 120 - خدمات متقابل ایران و اسلام
P. 120
ﻓﻴﺮوز آﺑﺎدي از ﻟﻐﻮﻳﻴﻦ و زﻣﺨﺸﺮي از ﻣﻔﺴﺮﻳﻦ و اﺑﻮ ﻋﺒﻴﺪه و واﺻﻞ ﺑﻦ ﻋﻄﺎ از ﻣﺘﻜﻠﻤﻴﻦ اﻛﺜﺮﻳﺖ ﻋﻠﻤﺎي
اﻳﺮاﻧﻲ و اﻛﺜﺮﻳﺖ ﺗﻮده ﻣﺮدم اﻳﺮان ﺗﺎ ﻗﺒﻞ از ﺻﻔﻮﻳﻪ ﺳﻨﻲ ﺑﻮده اﻧﺪ.
ﻏﻠﺒﻪ اﺳﻼم ﺑﺮ ﺗﻌﺼﺒﺎت
ﻋﺠﻴﺐ اﻳﻨﺴﺖ ﻛﻪ ﻣﻠﻞ اﺳﻼﻣﻲ ﻏﺎﻟﺒﺎ ﭘﻴﺮو ﻓﺘﻮاي ﻋﻠﻤﺎﻳﻲ ﺑﻮده اﻧﺪ ﻛﻪ از ﻧﻈﺮ ﻣﻠﻴﺖ ﺑﺎ آﻧﻬﺎ ﻣﺨﺎﻟﻒ ﺑﻮده اﻧﺪ،
ﻣﺜﻼ ﻣﺮدم ﻣﺼﺮ ﺗﺎﺑﻊ ﻓﺘﻮاي ﻟﻴﺚ ﺑﻦ ﺳﻌﺪ ﺑﻮدﻧﺪ ﻛﻪ ﻳﻚ اﻳﺮاﻧﻲ ﺑﻮد ،وﻟﻲ ﻣﺮدم اﻳﺮان در ﻗﺪﻳﻢ ﺑﻴﺸﺘﺮ ﺗﺎﺑﻊ
ﺷﺎﻓﻌﻲ ﺑﻮدﻧﺪ ﻛﻪ ﻋﺮﺑﻲ ﻧﮋاد ﺑﻮد .ﺑﻌﻀﻲ از ﻋﻠﻤﺎي اﻳﺮاﻧﻲ ﻣﺎﻧﻨﺪ اﻣﺎم اﻟﺤﺮﻣﻴﻦ ﺟﻮﻳﻨﻲ و ﻏﺰاﻟﻲ ﻃﻮﺳﻲ
ﺗﻌﺼﺐ ﺷﺪﻳﺪي ﻟﻪ ﺷﺎﻓﻌﻲ و ﻋﻠﻴﻪ اﺑﻮﺣﻨﻴﻔﻪ اﻳﺮاﻧﻲ دارﻧﺪ .ﻣﺮدم اﻳﺮان در دوره ﻫﺎي ﺑﻌﺪي ﺷﻴﻌﻪ ﺷﺪﻧﺪ و
اﻣﺎﻣﺖ اﺋﻤﻪ اﻃﻬﺎر را ﭘﺬﻳﺮﻓﺘﻨﺪ ﻛﻪ ﻗﺮﺷﻲ و ﻫﺎﺷﻤﻲ ﻣﻲﺑﺎﺷﻨﺪ.
در ﻓﺘﻮاﻫﺎي ﻋﻠﻤﺎي ﻣﺬاﻫﺐ ﮔﺎﻫﻲ ﭼﻴﺰﻫﺎ دﻳﺪه ﻣﻲﺷﻮد ﻛﻪ از ﻧﻈﺮ ﺗﻌﺼﺒﺎت ﻣﻠﻲ ﻣﻮﺟﺐ ﺣﻴﺮت ﻣﻲﺷﻮد،
ﻳﻌﻨﻲ ﻗﺪرت و ﺗﺴﻠﻂ و ﻏﻠﺒﻪ اﺳﻼم را ﺑﺮ اﻳﻦ ﺗﻌﺼﺒﺎت ﻣﻲرﺳﺎﻧﺪ.
ﻣﺴﺌﻠﻪ اي اﺳﺖ در ﻓﻘﻪ در ﺑﺎب ﻧﻜﺎح درﺑﺎره"ﻛﻔﻮﻳﺖ" ،ﻳﻌﻨﻲ آﻳﺎ ﻫﻤﻪ ﻧﮋادﻫﺎ از ﻧﻈﺮ ازدواج ﻛﻔﻮ ﻳﻜﺪﻳﮕﺮﻧﺪ؟
در اﻳﻨﺠﺎ ﻓﺘﻮاي اﺑﻮﺣﻨﻴﻔﻪ اﻳﺮاﻧﻲ ﺟﻠﺐ ﺗﻮﺟﻪ ﻣﻲﻛﻨﺪ اﺑﻮﺣﻨﻴﻔﻪ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﻛﺴﻲ ﻛﻪ دﭼﺎر ﺗﻌﺼﺐ ﻋﺮﺑﻲ ﺑﺎﺷﺪ ﻧﻈﺮ
ﻣﻲدﻫﺪ و ﻣﺪﻋﻲ ﻣﻲﺷﻮد :ﻋﺠﻢ ﻛﻔﻮ ﻋﺮب ﻧﻴﺴﺖ ،ﻋﺠﻢ ﻧﻤﻲ ﺗﻮاﻧﺪ زن ﻋﺮب ﺑﮕﻴﺮد ،وﻟﻲ
ﺳﺎﻳﺮ ﻓﻘﻬﺎ از ﻗﺒﻴﻞ ﻣﺎﻟﻚ ﺑﻦ اﻧﺲ ﺑﺎ آﻧﻜﻪ ﺧﻮد ﻋﺮب اﺳﺖ ﻣﻲﮔﻮﻳﻨﺪ ﺧﻴﺮ ،ﻋﺮب و ﻋﺠﻢ از اﻳﻦ ﻧﻈﺮ ﺗﻔﺎوﺗﻲ
ﻧﺪارد .ﺳﻔﻴﺎن ﺛﻮري ﻧﻴﺰ ﻛﻪ ﻋﺮب اﺳﺖ ﻫﻤﻴﻦ ﻓﺘﻮا را ﻣﻲدﻫﺪ .ﻋﻼﻣﻪ ﺣﻠﻲ از ﺑﺰرﮔﺎن ﻓﻘﻬﺎي ﺷﻴﻌﻪ ﻛﻪ او
ﻧﻴﺰ ﻋﺮب اﺳﺖ در ﻛﺘﺎب"ﺗﺬﻛﺮش اﻟﻔﻘﻬﺎء"ﻓﺘﻮاي اﺑﻮﺣﻨﻴﻔﻪ را ﻧﻘﻞ ﻣﻲﻛﻨﺪ و ﻣﻲﮔﻮﻳﺪ":ﺳﺨﻦ اﺑﻮ ﺣﻨﻴﻔﻪ
ﻧﺎدرﺳﺖ اﺳﺖ ،در اﺳﻼم ﺷﺮﻳﻒ ﻋﻠﻮي و ﻛﻨﻴﺰ ﺣﺒﺸﻲ ﺑﺮاﺑﺮ اﺳﺖ" .ﻣﻲﮔﻮﻳﺪ":دﻟﻴﻞ اﻳﻦ ﻣﻄﻠﺐ اﻳﻨﺴﺖ ﻛﻪ
ﭘﻴﻐﻤﺒﺮ اﻛﺮم ﺿﺒﺎﻋﺔ ،دﺧﺘﺮ ﻋﻤﻮي ﺧﻮد را ﺑﻪ ﻋﻘﺪ ﻣﻘﺪاد ﺑﻦ اﺳﻮد ﻛﻨﺪي در آورد ﻛﻪ ﺳﻴﺎه ﺑﻮد ،و وﻗﺘﻲ ﻛﻪ
ﺑﻪ آﻧﺤﻀﺮت اﻋﺘﺮاض ﻛﺮدﻧﺪ ،ﻓﺮﻣﻮد » :ﻟﺘﺘﻀﻊ اﻟﻤﻨﺎﻛﺢ «) ،(1ﻳﻌﻨﻲ ﺑﺮاي اﻳﻨﻜﻪ ﻛﻔﻮﻳﺖ در ﻳﻚ
ﭘﺎورﻗﻲ
.1ﺑﺤﺎر اﻻﻧﻮار ،ج / 22ص .265
ﻛﺘﺎﺑﺨﺎﻧﺔ ﺳﺎﻳﺖ ﻧﺴﻴﻢ ﻣﻄﻬﺮ 119
www.nasimemotahar.com
ﻟﻄﻔﺎً ﻧﻮاﻗﺺ اﺣﺘﻤﺎﻟﻲ و ﺧﻄﺎﻫﺎي ﺗﺎﻳﭙﻲ را اﻃﻼع دﻫﻴﺪ.