Page 14 - китап копия

қатігез, қатал, қамшы тастады – сөйлеуге рұқсат сұрады, қамшы үйірді

– қорқытты деген тіркестер жетерлік. Осы қамшының ұзындық
мөлшерін қазақы өлшеммен есептеп көрейік. Қамшының сабы төрт
тұтам, ал өрімі бір жарым есе ұзын болады немесе саптың ұзындығын

шынтақ пен шынашақ арасымен де өлшеп жасай берген. Сұрағымыз,
қамшының өн бойының ұзындығы неше тұтам болады екен?
Шешімі: Тұтам дегеніміз - бес саусақты жұмғандағы көлденең

ұзындық. 4 тұтамыңыз - төрт көлденең төрт жұдырық. Ал өрімі бір
жарым есе ұзын десе тұтас бір саптық және тағы жарты саптық «тұтам»
ұзындығын қосамыз. Сонда 6 тұтам өрімнің ұзындығы, оған 4 тұтам
саптың ұзындығын қоссақ 10 тұтам болады екен.

«Көк түтін»

Үйге от жағып пешті гүрілдеттік. Мұржадан шыққан түтін тіке
ұшты. Бір кезде солтүстіктен, оңтүстіктен, батыстан да, шығыстан да қатты
жел есті. Енді түтін қалай ұшады?

Шешімі: Төрт бағыттан жел еспейді.

«Шеше-шеше, неше кесе?»

Қара су көзкөрімге жеткізеді

Шешем «самауырға су құй» деді де қолыма бір кесе ұстата салды.
Самауырға бір көнек су кетеді. Көнекпен әкеп бір құяйын десем, көнекті