Page 818 - Microsoft Word - Cam Pha dat va nguoi.doc

778 Cẩm Phả - Đất và Người

giỗ, hằng năm chỉ đi tảo mộ dịp thanh minh để tưởng nhớ
người thân đã mất . Hiện nay, phần lớn các phong tục, tập
1
quán trong ma chay của người Sán Dìu đã có sự biến đổi. Các

thành viên trong phường hiếu khi đến nhà tang quyến đều
góp tiền bạc, thay vì góp gạo như trước. Một số gia đình
người Sán Dìu theo phong tục của người Kinh làm giỗ cho

người thân đã mất trong phạm vi gia đình.
Trong quan niệm của người Dao Thanh Y và Dao
Thanh Phán ở Cẩm Phả, con người gồm có phần hồn và

phần xác, khi chết chỉ mất phần xác còn phần hồn vẫn tiếp
tục sống. Người Dao phân biệt bốn kiểu chết gồm: chết già,
chết trẻ, chết yểu, chết bất đắc kỳ tử. Trong đó, gia đình

không làm ma cho người chết yểu mà chỉ bó chiếu mang đi
chôn theo lối cửa sau, không được đi qua gian nhà đặt bàn

thờ tổ tiên. Đối với người chết bất đắc kỳ tử thì chỉ đặt
ngoài sân, liệm rồi cho vào quan tài đưa đi chôn. Hiện nay,
người chết bất đắc kỳ tử vẫn được đem về nhà làm lễ chay,
sau đó đưa đi chôn. Các trường hợp chết già, chết trẻ,

thông thường khi tắt thở thì được tắm rửa bằng nước ấm,
mặc quần áo mới chưa sử dụng. Con cháu đến báo với anh

em, họ hàng và đặc biệt phải nhờ người (là nam giới) mời
thầy cúng đến làm lễ, chọn ngày, giờ để chôn cất. Vai trò
của thầy cúng trong đám ma của người Dao rất quan trọng,

là cầu nối giữa thần linh và con người. Người Dao ở Dương
Huy trước đây, khi có một người qua đời, nếu thầy xem

_______________

1. Theo lời kể của ông Trần Huy Sáng, sinh năm 1952, dân tộc Sán
Dìu, phường Quang Hanh, thành phố Cẩm Phả, ngày 18/7/2023.