Page 885 - Microsoft Word - Cam Pha dat va nguoi.doc

Phần thứ ba: VĂN HÓA 845

c) Tri thức dân gian về y học cổ truyền
Trước đây, trong điều kiện sống ở một vùng đất giàu tiềm

năng về thực vật và động vật, cư dân Cẩm Phả, đặc biệt là
các cộng đồng tộc người thiểu số đã đúc kết được nhiều kinh

nghiệm sử dụng dược liệu để chữa bệnh.
Người dân Cẩm Phả có những bài thuốc đơn giản bằng các vị

thuốc lá, củ hoặc các loài động vật dễ kiếm, dễ tìm. Các bài thuốc
có nghệ chữa thổ huyết, chảy máu cam; chữa điên cuồng; làm

cao dán nhọt. Những đơn thuốc có bạch cương tàm chữa sạm da,
hoặc chữa viêm đầu thống... Cây lạc tiên dùng chữa bệnh mất

ngủ, tim hồi hộp, làm thuốc an thần. Nghệ được nhân dân trồng
ở khắp nơi. Ngoài việc dùng làm gia vị, nghệ còn dùng làm vị

thuốc, có tác dụng phá ác huyết, tích huyết, thường dùng trong
đau dạ dày, vàng da, đau bụng ở sản phụ nữ sau sinh, giúp vết

thương chóng lành, không để lại vết sẹo trên da.
Ba kích là cây loại thảo, trước đây mọc hoang ở ven rừng,

trên đồi rậm, giữa các bụi bờ, bãi hoang, có nhiều và sống lâu

năm ở vùng rừng núi Cộng Hòa, Dương Huy, Quang Hanh...
Rễ ba kích có thể thu hái quanh năm, nhưng tốt nhất là vào

dịp thu đông. Nhân dân Cẩm Phả thường dùng ba kích như
một vị thuốc quý, bổ trí não và tinh khí; chữa bệnh phong

thấp, bổ gân cốt dưới dạng thuốc sắc hay cao lỏng, hoặc ngâm
rượu uống để bồi bổ sức khỏe.

Bình vôi còn gọi là củ một, ngải tượng, tử nhiên, có thể to
nặng tới 20 kg, hình tròn như một cái thúng con. Lá bình vôi

màu xanh tựa như lá sen, bám vào vách núi đá. Cây bình vôi