Page 1613 - บทความทางวิชาการหลักสูตร ผู้พิพากษาหัวหน้าศาล รุ่นที่ 21

๑๖๐๐

concept of the Working Group to Study Theory and Legal Principles at the General Meeting.
Discussions address: the establishment of the Working Group, its role and function, and the

.
opinions of the Supreme Court Justices It also comprises legal and practical structural
challenges encountered in the Working Group’s charter which incorporates the offering of

practical solutions.

Keywords : the Working Group to Study Theory and Legal Principles, the General Meeting
of the Supreme Court

บทน า

ศาลฎีกาเป็นศาลยุติธรรมชั้นสูงสุด มีเขตอ านาจทั่วราชอาณาจักร มีอ านาจพิจารณาพิพากษา

ุ
บรรดาอรรถคดีที่อทธรณ์ค าพพากษาหรือค าสั่งของศาลอทธรณ์และศาลอทธรณ์ภาคภายใต้เงื่อนไขของ
ุ
ุ
ิ
ิ
๑
กฎหมายว่าด้วยการฎีกา องค์คณะในการพจารณาพพากษาคดีประกอบด้วยผู้พพากษาอย่างน้อย ๓ คน
ิ
ิ
ซึ่งในการท าหน้าที่ของผู้พพากษาศาลฎีกาในการวินิจฉัยคดี ผู้พพากษาศาลฎีกาที่เป็นองค์คณะเดียวกัน
ิ
ิ
ิ
ิ
ิ
ต่างมีอสระในการพจารณาคดีเป็นของตนเอง ผู้พพากษาที่ไม่ใช่องค์คณะคดีใดย่อมไม่อาจเข้าไปแทรกแซง
ิ
ิ
ิ
การพจารณาพพากษาคดีของผู้พพากษาในคดีนั้นได้ ซึ่งเป็นไปตามหลักความเป็นอสระของผู้พพากษา
ิ
ิ
(The Independence of the Judiciary) จึงเป็นธรรมดาที่จะเกิดความคิดเห็นในการวินิจฉัยคดีไปในทาง
ขัดแย้งหรือแตกต่างกันได้ ส่งผลให้เกิดข้อขัดข้องในเรื่องของความเสมอภาคในกระบวนการยุติธรรม
จึงจ าเป็นต้องหาทางแก้เพอให้ได้ข้อยุติเป็นแบบแผนเดียวกัน โดยการน าปัญหานั้นมาอภิปรายกันด้วยเหตุผล
ื่
ื่
และแสดงความคิดเห็นในที่ประชุมร่วมกัน แล้วจึงลงมติเพอวินิจฉัยชี้ขาดไปตามที่เสียงส่วนใหญ่เห็นว่า
ยุติธรรม อันสอดคล้องกับที่ Lord Denning อดีตอธิบดีผู้พพากษาศาลอุทธรณ์ของประเทศองกฤษอธิบายว่า
ิ
ั
ความยุติธรรม คือ สิ่งที่บุคคลทั้งหลายในสังคมซึ่งเป็นผู้มีจิตใจที่ชอบที่ควรเชื่อว่าเป็นธรรม (Justice is
what the right-minded members of community – those who have the right spirit within
them – believe to be fair) โดย “ผู้ที่มีจิตใจที่ชอบที่ควร” นั้น หมายถึง ผู้พิพากษาศาลฎีกานั่นเอง ดังนี้
๒
จึงเป็นเหตุผลที่ท าให้ต้องมีการประชุมใหญ่ของศาลฎีกา
ส าหรับบทบาทและอานาจหน้าที่ของที่ประชุมใหญ่ศาลฎีกานั้น เป็นที่ประชุมส าหรับการ

ิ
พจารณาคดี กรณีเมื่อประธานศาลฎีกาเห็นว่าสมควรให้มีการวินิจฉัยโดยที่ประชุมใหญ่ของศาลฎีกา
๓
ประธานศาลฎีกามีอานาจสั่งให้น าปัญหาดังกล่าวเข้าสู่การวินิจฉัยโดยที่ประชุมใหญ่ ซึ่งเป็นดุลพนิจ
ิ

๔
โดยเฉพาะของประธานศาลฎีกา คู่ความจะร้องขอไม่ได้ ส่วนหลักเกณฑ์ขั้นตอนและวิธีปฏิบัติใน

๑ พระธรรมนูญศาลยุติธรรม มาตรา ๒๗.
๒ ศาลฎีกา, “คลี่คลายอรรถคดี,” ใน หนังสือที่ระลึกเปิดอาคารที่ท าการศาลฎีกา, พิมพ์ครั้งที่ ๑, (กรุงเทพฯ:
บริษัทอัมรินทร์ พริ้นติ้งแอนด์พับลิชชิ่ง จ ากัด (มหาชน), ๒๕๖๓), หน้า ๑๓๔-๑๓๕.
๓ ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา ๑๔๐ วรรคสอง.
๔ ค าพิพากษาศาลฎีกาที่ ๖๒๓/๒๕๑๙ และค าสั่งค าร้องของศาลฎีกาที่ ท.๒๙๕๗/๒๕๕๔