Page 1635 - บทความทางวิชาการหลักสูตร ผู้พิพากษาหัวหน้าศาล รุ่นที่ 21
P. 1635
๑๖๒๒
หลักการพื้นฐานสหประชาชาติว่าด้วยความเป็นอิสระของฝ่ายตุลาการ (United Nations Basic
Principles on the Independence of the Judiciary) ได้รับรองโดยที่ประชุมสหประชาชาติครั้งที่ ๗ ว่าด้วย
การป้องกันอาชญากรรมและการปฏิบัติต่อผู้กระท าผิดณ เมืองมิลาน ระหว่างวันที่ ๒๖ สิงหาคม ถึงวันที่ ๖ กันยายน
๒๓๒๘ และได้รับการรับรองโดยมติที่ประชุมสมัชชาสหประชาชาติ ๔๐/๓๒ เมื่อวันที่ ๑๓ ธันวาคม ๒๕๒๘ ได้ก าหนด
ิ
ิ
ื้
ิ
เงื่อนไขพนฐานของความเป็นอสระไว้ในหลักการแรก และในการเสนอแนะเรื่องความเป็นอสระของผู้พพากษา
(Recommendation on the Independence of Judges) ของสหภาพยุโรป (Council of Europe) ระบุว่า
ิ
ื่
๑
ความเป็นอสระของผู้พพากษาจะต้องได้รับการรับประกันไว้ในบทบัญญัติเฉพาะแห่งรัฐธรรมนูญหรือกฎหมายอน ๆ
ิ
รัฐธรรมนูญแหงราชอาณาจักรไทย พ.ศ. ๒๕๖๐ มาตรา ๑๘๘ วรรคสอง บัญญัติว่า “ผู้พิพากษาและตุลาการย่อม
ิ
ิ
ิ
มีอสระในการพจารณาพพากษาอรรถคดีตามรัฐธรรมนูญและกฎหมายให้เป็นไปโดยรวดเร็ว เป็นธรรม และ
ปราศจากอคติทั้งปวง”
หลักการดังกล่าวเป็นหลักการส าคัญแต่เนื่องจากค าพพากษาศาลฎีกาเป็นแนวบรรทัดฐานที่
ิ
ศาลล่างจะต้องถือตามและเป็นที่สนใจของผู้ประกอบวิชาชีพทางกฎหมาย ผู้พพากษาศาลฎีกาคนเดียวไม่มีอานาจ
ิ
ิ
พจารณาคดีใดเลยเช่นเดียวกับผู้พพากษาศาลอทธรณ์คนเดียว เขตอานาจของศาลฎีกามีตลอดทั่วประเทศ เพราะ
ุ
ิ
มีเพยงศาลเดียว ในขณะที่ศาลฎีกามีจ านวนผู้พพากษาหลายองค์คณะและยังมีการแบ่งเป็นแผนกคดีพเศษ
ี
ิ
ิ
ิ
ื่
ื่
ิ
เพอพจารณาคดีที่มีลักษณะเฉพาะของแผนกนั้น ๆ เพอให้ค าพพากษาศาลฎีกามีความถูกต้องทั้งในข้อเท็จจริง
ื่
ิ
ข้อกฎหมายและมีบรรทัดฐานเป็นแนวเดียวกัน จึงมีการจัดตั้งกองผู้ช่วยผู้พพากษาศาลฎีกาขึ้น เพอท าหน้าที่
ช่วยกลั่นกรองร่างค าพิพากษาของผู้พิพากษาในศาลฎีกาอีกชั้นหนึ่ง
ิ
ศาสตราจารย์โสภณ รัตนากร อดีตประธานศาลฎีกา ได้ให้สัมภาษณ์เกี่ยวกับกองผู้ช่วยผู้พพากษา
ศาลฎีกาไว้ในหนังสือ “ศาลฎีกา อดีต ปัจจุบันและอนาคต” ไว้ว่า“งานหลักของกองเซ็นเซอร์ซึ่งเรียกกันตาม
ิ
ทางราชการว่ากองผู้ช่วยผู้พพากษาซึ่งความจริงไม่มีฐานะเป็นกองแต่ว่าแบ่งงานภายในกัน........ กองผู้ช่วย
ิ
ผู้พพากษาศาลฎีกาพฒนามาจากกระทงแถลง ในสมัยก่อนท่านผู้พพากษาศาลฎีกาท่านไม่เขียนเองท่านเป็นคน
ิ
ั
่
วินิจฉัยให้ แนะแนวให้ คนที่อานส านวนกระทงแถลงบางทีกระทงแถลงนี้อานให้ท่านฟงแล้วผู้พพากษาท่านก็บอก
ิ
ั
่
ว่าคนนี้ควรชนะคนนี้ควรแพ้ในแนวไหนในหลักกฎหมายไหน แล้วกระทงแถลงเป็นคนเขียนอีกทีหนึ่ง เดี๋ยวนี้เราเลิก
อันนั้นไปแล้ว...”
ศาสตราจารย์หม่อมราชวงศ์เสนีย์ ปราโมช ก็ได้เคยให้สัมภาษณ์ไว้ในหนังสือเล่มเดียวกันนี้
ถึงเรื่องกองผู้ช่วยผู้พพากษาศาลฎีกาว่า “ในตอนนั้นผมกลับมาเมื่อ พ.ศ.๒๔๗๒ ตอนแรกก็มาฝึกงานศาลฎีกา
ิ
ั
ิ
อยู่พกหนึ่ง สมัยก่อนก่อนจะเป็นผู้พพากษานั้นโดยเฉพาะนักเรียนนอกนั้นต้องเข้าไปฝึกท ากระทงแถลงต่าง ๆ นั้น
วิธีฝึกก็เรียก “กระทงแถลง”คือเอาส านวนมาย่อฟองย่อค าให้การศาลชั้นต้นตัดสินอย่างไร ศาลอทธรณ์ตัดสิน
้
ุ
๑ นิทราวดี ฤทธิ์พันธุ์ : ความเป็นอิสระของผู้พิพากษาในการค าค าพิพากษาคดีอาญา วิทยานิพนธ์ สาขานิติศาสตร์
บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยธุรกิจบัณฑิตย์ พ.ศ.๒๕๕๕ หน้า ๑๓
