Page 1639 - บทความทางวิชาการหลักสูตร ผู้พิพากษาหัวหน้าศาล รุ่นที่ 21
P. 1639
๑๖๒๖
ิ
ศาลฎีกาเป็นศาลขนาดใหญ่ มีปริมาณคดีเข้าสู่การพจารณาของศาลฎีกาเป็นจ านวนมากจาก
สถิติคดีของศาลฎีกาเมื่อสิ้นปี ๒๕๖๒ มีคดีรับใหม่รวม ๖,๐๖๗ คดี ในปี ๒๕๖๓ มีคดีรับใหม่ ๘,๘๘๑ คดี ส่วนปี
๒๕๖๔ คิดถึงเดือนพฤษภาคม ๒๕๖๔ ขณะที่เขียนงานวิจัยนี้มีคดีรับใหม่รวม ๓,๑๖๘ คดี ซึ่งหากเทียบสถิติ
คดีถึงเดือนพฤษภาคมของปี ๒๕๖๓ จะมีคดีรับใหม่รวม ๒,๖๕๗ คดี จากสถิติดังกล่าวจะเห็นว่ามีคดีขึ้นสู่การ
พิจารณาของศาลฎีกามากขึ้นทุกปี แม้ว่าใน ๔ ถึง ๕ ปีหลังจะมีการเร่งรัดคดีและท าให้ปริมาณคดีค้างพิจารณา
ในศาลฎีกาลดลง แต่เป็นการด าเนินการดังกล่าวเกิดจากการเร่งรัดท างานบุคคล เช่นการเพิ่มจ านวนบุคลากรของ
ิ
ิ
กองผู้ช่วยผู้พพากษาในศาลฎีกา และการจ่ายส านวนคดีที่รับผิดชอบให้แก่ผู้พพากษาในศาลฎีกาและกองผู้ช่วย
ผู้พพากษาในศาลฎีกามากขึ้น เป็นต้น แต่ยังไม่ใช่การน าเทคโนโลยีเข้ามาช่วยในการท างาน จึงเกิดแนวคิดใน
ิ
ิ
การน าเทคโนโลยีที่มีอยู่มาปรับใช้ในการตรวจร่างค าพพากษาทางอเล็กทรอนิกส์เพอลดขั้นตอนการท างาน
ื่
ิ
อ านวยความสะดวกในการตรวจทานและลดปริมาณกระดาษทใช้ในกระบวนการแต่ละขั้นตอนให้น้อยลง
ี่
ุ
ิ
อันที่จริงแนวคิดในการตรวจร่างค าพพากษาในชั้นสูงเกิดขึ้นครั้งแรกเมื่อปี ๒๕๕๙ ที่ศาลอทธรณ์
ิ
ุ
ิ
ช านัญพเศษ โดยเริ่มที่แผนกคดีทรัพย์สินทางปัญญาและการค้าระหว่างประเทศในศาลอทธรณ์ช านัญพเศษ
ุ
ื่
ิ
และได้ประสิทธิผลเป็นอย่างดีจึงมีการน าระบบดังกล่าวไปใช้ในแผนกคดีอนในศาลอทธรณ์ช านัญพเศษต่อมา
ทั้งมีการน าระบบการตรวจร่างค าพพากษาดังกล่าวไปใช้ในศาลอทธรณ์ภาค และส านักงานอธิบดีภาคในศาลชั้นต้น
ิ
ุ
ในภาคต่าง ๆ บางศาลและส านักงานฯแล้ว
ิ
ส าหรับศาลฎีกาในปี ๒๕๖๑ ได้มีการน ากระบวนการตรวจร่างค าพพากษาทางอิเล็กทรอนิกส์
ื่
มาปรับใช้ครั้งแรกในแผนกคดีผู้บริโภค ในคดีค าสั่งค าร้องที่ขึ้นตรงต่อแผนกคดีผู้บริโภคเพอเป็นการวางแนว
ื่
ิ
ิ
และน าร่องในการน ากระบวนการตรวจร่างค าพพากษาทางอเล็กทรอนิกส์ไปปรับใช้แก่แผนกคดีพเศษอน ๆ
ิ
ิ
รวมถึงงานตรวจร่างค าพพากษาในศาลฎีกาคดีทั่วไปต่อไปในอนาคต โดยในขณะนั้นมีการน าต้นแบบมาจาก
ิ
ศาลอทธรณ์ช านัญพเศษและมาปรับใช้กับการท างานในแผนกคดีผู้บริโภคในศาลฎีกาขณะนั้น โดยผู้ช่วย
ุ
ิ
ิ
ผู้พพากษาที่ท าหน้าที่ตรวจจะตรวจร่างค าพพากษาจากชุดตรวจที่เป็นดิจิตอลไพล์จากโปรแกรม Microsoft
Word แทนร่างชุดตรวจที่เป็นเอกสารกระดาษ ในส่วนที่ต้องท าการปรับแก้จะใช้วิธีการติดตามการเปลี่ยนแปลง
ั
เอกสารหรือ Track Changes และบันทึกความเห็น หรือ Comment ซึ่งเป็นฟงก์ชันในโปรแกรม Microsoft
Word และส่งไฟล์ร่างค าพพากษาดังกล่าวผ่านระบบ BOX ในบัญชีของศาลฎีกาแทนการเดินส านวนด้วย
๔
ิ
เจ้าหน้าที่เดินส านวน และส่งรหัสการเข้าเอกสารผ่านทาง E-mail ไปยังผู้ที่เกี่ยวข้อในขั้นตอนต่อไป
แต่เนื่องจากวิธีการดังกล่าวยังมีเหตุน่ากังวล บางอย่างเช่นระบบรักษาความปลอดภัย และความสะดวกในการใช้
งานปริมาณมากในอนาคต ต่อมาปี ๒๕๖๓ ประธานศาลฎีกาในขณะนั้นได้มีด าริให้น ากระบวนตรวจร่างค า
ื่
ี่
พิพากษาทางอิเล็กทรอนิกส์มาใช้ในศาลฎีกาทมีระบบที่สมบูรณ์มากขึ้น จึงได้มีการตั้งคณะท างานเพอด าเนินการ
และจึงได้จัดท าโปรแกรมระบบบริหารจัดการส านวนคดีขึ้นโดยเจ้าหน้าที่ฝ่ายเทคโนโลยีและสารสนเทศของ
ศาลฎีกาเองขึ้นมาใช้แทนระบบ BOX เดิม ปัจจุบันได้มีการน ากระบวนการตรวจร่างค าพพากษาทางอเล็กทรอนิกส์
ิ
ิ
๔ Box.com คือเว็บไซต์ที่ให้บริการในลักษณะของ Cloud Computing สามารถเชื่อมต่อกับ Internet ไม่ว่าจะเป็น
Computer, Smartphone หรือ Tablet
