Page 1655 - บทความทางวิชาการหลักสูตร ผู้พิพากษาหัวหน้าศาล รุ่นที่ 21
P. 1655
๑๖๔๒
ื้
ถึงความสามารถในการช าระค่าปรับของผู้กระท าความผิดและไม่ได้พจารณาถึงพนฐานทางเศรษฐกิจและ
ิ
ฐานะความเป็นอยู่ของผู้กระท าความผิดแต่ละรายว่ามีความสามารถในการช าระค่าปรับหรือไม่ ท าให้เกิด
ปัญหาและขาดหลักเกณฑ์ที่แน่นอนในการก าหนดอัตราโทษปรับให้เหมาะสมกับผู้กระท าความผิดแต่ละราย
ิ
ท าให้มีผู้ต้องโทษปรับถูกกักขังแทนค่าปรับเป็นจ านวนมาก ผู้ต้องโทษต้องสูญเสียอสรภาพโดยไม่สมควร
ิ่
ท าให้บุคคลในครอบครัวต้องเดือนร้อนและรัฐต้องรับภาระในการดูแลผู้ต้องโทษเพมขึ้น จึงสมควร
ปรับเปลี่ยนมาตรการลงโทษโดยก าหนดมาตรการให้ผู้ต้องโทษปรับสามารถท างานบริการสังคมหรือท างาน
ี
สาธารณประโยชน์แทนค่าปรับได้อกทางหนึ่ง จึงมีการตราพระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมาย
่
อาญา (ฉบับที่ ๑๕) พ.ศ. ๒๕๔๕ ที่บัญญัติหลักการใหม่เกี่ยวกับกรณีผู้ต้องโทษปรับที่ไม่มีเงินช าระคาปรับ
ให้มีการท างานบริการสังคมหรืองานสาธารณประโยชน์แทนค่าปรับ
การท างานบริการสังคมแทนค่าปรับมีประโยชน์หลายด้าน ได้แก่ ประโยชน์ต่อผู้กระท าความผิด
ั
ู
เนื่องด้วยการท างานบริการแก่ชุมชนเป็นการฟนฟความสัมพนธ์ที่ดีกับสังคม ทั้งเป็นการหลีกเลี่ยงการลงโทษ
ื้
ี
จ าคุกโดยไม่จ าเป็น ช่วยให้จ าเลยรู้จักรับผิดชอบต่อตนเองและสังคมไม่หวนกลับมากระท าความผิดซ้ าอก
การลงโทษดังกล่าวไม่กระทบเวลางานปกติของผู้ต้องโทษด้วย ประโยชน์ต่อผู้เสียหายและสังคม คือ
สามารถรับรู้ถึงการลงโทษได้อย่างเป็นรูปธรรม ทั้งเล็งเห็นถึงคุณค่าในสภาพบังคับของตัวบทกฎหมาย
ิ
ประโยชน์ต่อกระบวนการยุติธรรมทางอาญา คือ เป็นทางเลือกหนึ่งของการพจารณาคดีที่ได้ประโยชน์
ื่
ิ
มากกว่าทางเลือกอน ๆ โดยศาลสามารถใช้ดุลพนิจในการลงโทษให้เหมาะสมกับผู้กระท าความผิดเป็น
ั
รายบุคคลได้ ช่วยแก้ปัญหาความแออดในเรือนจ า ลดภาระค่าใช้จ่ายในการเลี้ยงดูผู้ต้องโทษในเรือนจ า
ี่
และประโยชน์ต่อการปรับเปลี่ยนความเชื่อของคนในสังคมให้เห็นว่าการลงโทษนั้นมีทางเลือกทหลากหลาย
ี
โดยไม่ยึดติดกับโทษจ าคุกเพยงอย่างเดียว จึงได้มีผู้ศึกษากรณีการให้ท างานบริการสังคมเป็นมาตรการ
เสริมโทษทางอาญาโดยมีแนวทางดังต่อไปนี้ แนวทางที่ ๑ คือใช้เป็นมาตรการทางเลือกแทนการลงโทษ
จ าคุก เป็นเงื่อนไขของการรอการลงโทษจ าคุก เป็นเงื่อนไขของการคุมประพฤติ เป็นเงื่อนไขของการสั่ง
ั
ั
ชะลอฟอง หรือสั่งไม่ฟองในชั้นพนักงานอยการ แนวทางที่ ๒ คือ มีการพฒนาเป็นโทษทางอาญาประเภท
้
้
หนึ่งในตนเอง โดยที่สามารถใช้มาตรการดังกล่าวผสมกับโทษทางอาญาประเภทอน ๆ แนวทางที่ ๓ คือ
ื่
3
เป็นมาตรการทางเลือกแทนโทษปรับ เป็นเงื่อนไขหนึ่งของการพกการลงโทษจ าคุก นอกจากประโยชน์
ั
ที่ได้รับจากการท างานบริการสังคมแทนค่าปรับแล้ว แต่ยังมีประเด็นปัญหาที่พบจากการท างานบริการ
สังคมหลายด้าน จากการศึกษาปัญหากฎหมายเกี่ยวกับการท างานบริการสังคมแทนค่าปรับกรณีความผิด
4
ลหุโทษ พบประเด็นปัญหาดังต่อไปนี้ คือ
3 พรรณิภา พลศิลป์ มาตรการเสริมโทษทางอาญา, ศึกษากรณีการให้ท างานบริการสังคม (นิติศาสตร์มหาบัณฑิต
สาขานิติศาสตร์ คณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยธุรกิจบัณฑิต) ๑๑๙ - ๑๒๖.
4 ปริญญา เชิดชู ปัญหากฎหมายเกี่ยวกับการท างานบริการสังคมแทนค่าปรับ, ศึกษากรณีความผิดลหุโทษ
(นิติศาสตร์มหาบัณฑิต วิทยาเขตบางนา คณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยรามค าแหง) ๑ - ๔.
