Page 1653 - บทความทางวิชาการหลักสูตร ผู้พิพากษาหัวหน้าศาล รุ่นที่ 21

๑๖๔๐

presents information and methods for monitoring and supervising defendants who are
allowed to work in social services instead of fines. In order to work in social services

instead of the defendant's fine for maximum benefit to society, the community and the
defendant himself, according to the policy of the President of the Supreme Court on

balance of rights

Keywords : Working in Social Service Instead of Fines, Criminal Code Section 30/1, 30/2
and Section 30/3

บทน า

สืบเนื่องจากนโยบายประธานศาลฎีกาที่ให้ความส าคัญเรื่อง “สร้างดุลยภาพแห่งสิทธิ” ส านักงาน
ศาลยุติธรรมจึงได้จัดท าโครงการใช้มาตรการการท างานบริการสังคมหรือสาธารณประโยชน์แทนค่าปรับ

ื่
เพอลดการคุมขังที่ไม่จ าเป็นในทุกขั้นตอนซึ่งสามารถด าเนินการได้โดยน าแนวทางการท างานบริการสังคม
หรือสาธารณประโยชน์แทนค่าปรับมาใช้แก่ผู้ต้องโทษปรับที่ไม่มีเงินช าระค่าปรับ เพอมุ่งเน้นถึงการแก้ไข
ื่
ู
ื้
ฟนฟผู้กระท าความผิดเป็นส าคัญโดยเล็งเห็นถึงประโยชน์ที่จะได้รับจากการลงโทษด้วยการท างานบริการ
ี
สังคมหรือสาธารณประโยชน์และการลงโทษให้เหมาะสมเป็นรายบุคคลโดยมิได้มุ่งเน้นแต่เพยงการให้
ิ
ผู้กระท าความผิดได้รับผลร้ายจากการลงโทษเท่านั้น แต่ยังพจารณาถึงประโยชน์จากการลงโทษและ
ความเหมาะสมที่ผู้กระท าความผิดได้รับด้วย

ี
การลงโทษผู้กระท าความผิดไม่เพยงแต่จะต้องพจารณาถึงตัวผู้กระท าความผิดเท่านั้น หากแต่
ิ
ิ
ื่
ต้องพจารณาถึงประเภทและลักษณะของความผิดตลอดจนพฤติการณ์อน ๆ ประกอบด้วย ในระยะเริ่มต้น
ส านักงานศาลยุติธรรมได้ก าหนดศาลน าร่องไว้ ๑๐ ศาล ได้แก่ ศาลอาญา ศาลจังหวัดนนทบุรี ศาลจังหวัด
ชลบุรี ศาลจังหวัดอบลราชธานี ศาลจังหวัดอดรธานี ศาลจังหวัดเชียงใหม่ ศาลจังหวัดพษณุโลก ศาลจังหวัด
ุ
ิ
ุ
กาญจนบุรี ศาลจังหวัดนครศรีธรรมราช และศาลจังหวัดสงขลา ให้ด าเนินการตามแนวทางที่ก าหนดไว้
6 ด้าน คือ ด้านอาคารสถานที่ ด้านบุคลากร ด้านระบบการท างานบริการสังคมหรือสาธารณประโยชน์
ั
แทนค่าปรับ ด้านมาตรฐานระยะเวลา ด้านการประชาสัมพนธ์ ด้านสถิติและการประเมินผลการ
ด าเนินการ
ผลการด าเนินการปรากฏว่าสามารถลดการคุมขังที่ไม่จ าเป็นได้อย่างมีนัยส าคัญ จึงได้มีการขยาย

ิ
ผลการด าเนินงานตามโครงการดังกล่าวให้ครอบคลุมไปยังศาลยุติธรรมชั้นต้นที่พจารณาพพากษาคดีที่มี
ิ
ื่
โทษทางอาญาทั่วประเทศ เพอให้การขับเคลื่อนนโยบายบรรลุวัตถุประสงค์และสอดคล้องกับระเบียบ
ราชการฝ่ายตุลาการศาลยุติธรรม ว่าด้วยการก าหนดจ านวนชั่วโมงที่ถือเป็นการท างานหนึ่งวัน และ

แนวปฏิบัติในการท างานบริการสังคมหรือสาธารณประโยชน์แทนค่าปรับ และการเปลี่ยนสถานที่กักขัง
พ.ศ. ๒๕๔๖ ส านักงานศาลยุติธรรมได้จัดท าแนวทางโครงการใช้มาตรการท างานบริการสังคมหรือ

สาธารณประโยชน์แทนค่าปรับและจัดท าแบบการรายงานผลการท างานบริการสังคมหรือสาธารณประโยชน์