Page 2270 - บทความทางวิชาการหลักสูตร ผู้พิพากษาหัวหน้าศาล รุ่นที่ 21
P. 2270
๒๒๕๒
ท างานของผู้พิพากษาในการตัดสินชี้ขาดคดี ต้องอาศัยการยอมรับนับถือและเชื่อมั่นว่าผู้พิพากษาท าหน้าที ่
อย่างเที่ยงธรรมและปราศจากอคติ จึงไม่ควรปล่อยให้มีการประพฤติอันน าไปสู่การวิพากษ์วิจารณ์ในทาง
ที่เสียหายอย่างมากได้
ส าหรับผู้พิพากษาศาลชั้นต้นที่ท าหน้าที่พิจารณาพิพากษาคดีเป็นหลัก ย่อมมีบทบาทและหน้าที่
ที่ท าให้ต้องพบปะท างานกับบุคคลหลายฝ่าย โดยเฉพาะพนักงานอัยการ ทนายความ ประชาชนซึ่งเป็น
คู่ความในคดี ผู้เสียหาย หรือพยาน ซึ่งเป็นบุคคลภายนอกองค์กร และต้องปฏิบัติงานร่วมกับบุคคลภายใน
ื
องค์กร ได้แก่ อธิบดีผู้พิพากษาศาลชั้นต้นหรือผู้พิพากษาหัวหน้าศาล ผู้พิพากษาองค์คณะ ผู้พิพากษาอ่น
ื
เจ้าหน้าที่หน้าบัลลังก์ และเจ้าหน้าที่ธุรการอ่นภายในศาลนั้นๆ การที่ผู้พิพากษาศาลชั้นต้นปฏิบัติหน้าที ่
และการด ารงตนตามมาตรฐานจริยธรรมของตุลาการในการมีปฏิสัมพันธ์กับบุคลดังกล่าว ย่อมเป็นการ
เสริมสร้างภาพลักษณ์ที่ดีของศาลยุติธรรม ช่วยลดความขัดแย้งและสร้างบรรยากาศที่ดีในการท างาน อันจะ
เป็นการป้องกันการร้องเรียนและการฟ้องร้องผู้พิพากษา ทั้งน่าจะช่วยลดเสียงวิพากษ์วิจารณ์ศาลยุติธรรม
ิ
ในทางที่เสื่อมเสีย จึงจ าเป็นอย่างยิ่งที่ศาลยุติธรรมจะต้องกระตุ้นจิตส านึกและสอดส่องให้ผู้พพากษาศาลชั้นต้น
ปฏิบัติหน้าที่และด ารงตนอยู่ในจริยธรรมของข้าราชการตุลาการโดยเคร่งครัด เพ่อให้ศาลยุติธรรมเป็นที่
ื
เชื่อถือศรัทธาสมกับที่ประชาชนคาดหวังไว้ภายใต้บริบทของสังคมที่เปลี่ยนไป
ปัจจุบันแม้ว่าส านักงานศาลยุติธรรมก าหนดให้มีการประเมินบุคคลและรายงานการปฏิบัติราชการ
ของข้าราชการตุลาการประจ าปี โดยมีข้อรายการประเมินผู้พิพากษาทั้งเรื่องความรู้ความสามารถและการด ารงตน
ตามพระราชบัญญัติระเบียบข้าราชการฝ่ายตุลาการศาลยุติธรรม พ.ศ. ๒๕๔๓ และแนวทางประพฤติปฏิบัต ิ
ตามประมวลจริยธรรมข้าราชการตุลาการด้วยก็ตาม แต่เป็นการประเมินผลการปฏิบัติงาน (performance
ื่
evaluation) เพอใช้ประกอบการพิจารณาแต่งตั้งโยกย้ายหรือเลื่อนต าแหน่ง เงินเดือน และเงินประจ า
ต าแหน่งของผู้พิพากษาตามวาระเท่านั้น โดยทางปฏิบัติผู้พพากษาที่รับการประเมินไม่ได้ทราบข้อมูลจาก
ิ
๑
การประเมินดังกล่าว จึงน่าเสียดายที่ข้อมูลซึ่งสามารถสะท้อนจุดแข็งและจุดอ่อนของผู้พิพากษาแต่ละคน
มิได้ถูกน าไปใช้ประโยชน์เป็นเครื่องมือช่วยในการพัฒนาบุคลิกภาพหรือเสริมสร้างจริยธรรมของผู้พิพากษา
๑ พระราชบัญญัติระเบียบข้าราชการฝ่ายตุลาการศาลยุติธรรม พ.ศ. ๒๕๔๓ มาตรา ๑๗ วรรคหนึ่ง และวรรคสี่
ั้
ื
ิ
่
บัญญัติถึงหลักเกณฑ์ในการพิจารณาโยกย้ายแตงตั้ง การเลื่อนต าแหน่งข้าราชการตุลาการ และการงดการเลื่อนชนเงนเดอน
และเงินประจ าต าแหน่ง ต้องได้รับความเห็นชอบจากคณะกรรมการตุลาการศาลยุติธรรม (ก.ต.) และการพิจารณาให้ความ
เห็นชอบของคณะกรรมการตุลาการศาลยุติธรรม ให้ค านึงถึงความรู้ ความสามารถ ความรับผิดชอบ ประวัติและผลงานการ
ปฏิบัติราชการ การอุทิศตนแก่ทางราชการและพฤติกรรมทางจริยธรรมของบุคคลนั้นเป็นส าคัญ.
