Page 2437 - บทความทางวิชาการหลักสูตร ผู้พิพากษาหัวหน้าศาล รุ่นที่ 21

๒๔๒๒

ี
ทนายความให้หรือไม่ หากไม่มความจ าเป็นศาลก็ไม่จ าเป็นต้องตั้งทนายความให้ เช่น ในกรณที่มีพยานหลักฐาน
ี
เกี่ยวกับค่าสินไหมทดแทนเป็นเอกสารชัดเจนและจ าเลยยอมรับแล้วหรือพยานหลักฐานที่ผู้เสียหายจะน าสืบ
๓๘
เป็นพยานหลักฐานชุดเดียวกับที่พนักงานอัยการโจทก์น าสืบ ศาลก็ไม่จ าเป็นต้องตั้งทนายความให้ก็ได้
ั
ผู้เขียนเคยพบกรณีที่ผู้เสียหายยื่นค าร้องขอเข้าร่วมเป็นโจทก์กับพนักงานอยการตามประมวล
กฎหมายวิธีพจารณาความอาญา มาตรา ๓๐ และขอให้ศาลตั้งทนายความให้ โดยไม่ได้ยื่นค าร้องเรียก
ิ
ค่าสินไหมทดแทนตามมาตรา ๔๔/๑ ซึ่งในกรณีดังกล่าวประมวลกฎหมายวิธีพจารณาความอาญายังไม่เปิดช่อง
ิ

้
ให้ศาลมีอานาจตั้งทนายความให้แก่ผู้เสียหาย เช่นเดียวกับในกรณีที่ผู้เสียหายประสงค์จะฟองคดีเองไม่ว่าจะ
่
เป็นคดีแพงหรือคดีอาญา ก็ไม่มีกฎหมายให้อานาจศาลตั้งทนายความให้แก่ผู้เสียหายถึงแม้ว่าผู้เสียหายจะเป็น

คนยากจนไม่สามารถจัดหาทนายความได้เองก็ตาม เช่น ในกรณีที่จ าเลยให้การรับสารภาพในวันที่พนักงาน
ั
้
ิ
อยการฟองคดีอาญาและศาลมีค าพพากษาในวันเดียวกัน ซึ่งผู้เสียหายอาจยื่นค าร้องเรียกค่าสินไหมทดแทน
้
่
้
ตามมาตรา ๔๔/๑ ไม่ทัน จึงต้องไปฟองคดีแพงเอง หรืออาจเป็นกรณีที่ผู้เสียหายประสงค์จะฟองนายจ้างหรือ
่
บิดามารดาของจ าเลยให้ร่วมรับผิดชดใช้ค่าสินไหมทดแทน ตามประมวลกฎหมายแพงและพาณิชย์ มาตรา
๔๒๕ และมาตรา ๔๒๙ หรือฟ้องผู้รับประกันภัยให้รับผิด เป็นต้น
ตามพระราชบัญญัติป้องกันและปราบปรามการค้ามนุษย์ พ.ศ. ๒๕๕๑ มีบทบัญญัติคุ้มครองสิทธิ

ผู้เสียหายดังนี้

ั
“มาตรา ๓๓ ให้กระทรวงการพฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์พจารณาให้ความช่วยเหลือแก่
ิ
บุคคลซึ่งเป็นผู้เสียหายจากการกระท าความผิดฐานค้ามนุษย์อย่างเหมาะสมในเรื่องอาหาร ที่พก การ
ั
รักษาพยาบาล การบ าบัดฟื้นฟูทางร่างกายและจิตใจ การให้การศึกษา การฝึกอบรม การให้ความช่วยเหลือทาง
กฎหมาย การส่งกลับไปยังประเทศเดิมหรือภูมิล าเนาของผู้นั้น การด าเนินคดีเพื่อเรียกร้องค่าสินไหมทดแทนให้

ผู้เสียหายตามระเบียบที่รัฐมนตรีก าหนด โดยให้ค านึงถึงศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์และความแตกต่างทางเพศ
อายุ สัญชาติ เชื้อชาติ ประเพณีวัฒนธรรมของผู้เสียหาย การแจ้งสิทธิของผู้เสียหายที่พงได้รับการคุ้มครองใน
ึ
แต่ละขั้นตอนทั้งก่อน ระหว่าง และหลังการช่วยเหลือ ตลอดจนขอบเขตระยะเวลาในการด าเนินการช่วยเหลือ

ในแต่ละขั้นตอน และต้องรับฟังความคิดเห็นของผู้เสียหายก่อนด้วย

การให้ความช่วยเหลือตามวรรคหนึ่ง อาจจัดให้บุคคลซึ่งเป็นผู้เสียหายได้รับการดูแลในสถานแรกรับ

ตามกฎหมายว่าด้วยการป้องกนและปราบปรามการค้าประเวณี สถานแรกรับตามกฎหมายว่าด้วยการคุ้มครอง
ั
เด็ก หรือสถานสงเคราะห์อื่นของรัฐหรือเอกชนก็ได้”

๓๘ ส านักวิชาการศาลยุติธรรม ส านักงานศาลยุติธรรม, ข้อพิจารณาประกอบพระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมาย
วิธีพิจารณาความอาญา (ฉบับท ๒๔) พ.ศ. ๒๕๔๘ การด าเนินคดีแพ่งที่เกี่ยวเนื่องกับคดีอาญา, พิมพ์ครั้งที่ ๑ (กรุงเทพฯ:
ี่
ห้างหุ้นส่วนจ ากัดโรงพิมพ์ชวนพิมพ์, ๒๕๔๙), น. ๒๕-๒๖.