Page 2436 - บทความทางวิชาการหลักสูตร ผู้พิพากษาหัวหน้าศาล รุ่นที่ 21

๒๔๒๑

๑๘. สิทธิที่จะขอให้ศาลด าเนินการไม่ให้ผู้เสียหายในฐานะพยานเผชิญหน้ากับจ าเลยโดยตรง และถ้า

ผู้เสียหายเป็นเด็กอายุไม่เกิน ๑๘ ปี มีสิทธิขอให้ศาลจัดให้พยานอยู่ในสถานที่ที่เหมาะสมส าหรับเด็ก (มาตรา
๑๗๒ มาตรา ๑๗๒ ตรี)

ในเรื่องสิทธิการมีทนายความของผู้เสียหายตามประมวลกฎหมายวิธีพจารณาความอาญานั้น
ิ
๓๕

ปัจจุบันมาตรา ๔๔/๒ วรรคสอง ให้อานาจศาลในการตั้งทนายความให้แก่ผู้เสียหายที่ยื่นค าร้องเรียก
ค่าสินไหมทดแทนตามมาตรา ๔๔/๑ ได้ หากผู้เสียหายนั้นเป็นคนยากจนไม่สามารถจัดหาทนายความได้เอง
๓๖
และทนายความที่ได้รับแต่งตั้งมีสิทธิได้รับเงินรางวัลและค่าใช้จ่ายตามระเบียบที่คณะกรรมการบริหารศาล
ยุติธรรมก าหนด
๓๗

ในการตั้งทนายความดังกล่าว จะต้องปรากฏว่าผู้เสียหายยื่นค าร้องตามมาตรา ๔๔/๑ เข้ามาแล้ว

โดยผู้เสียหายสามารถกรอกข้อความในแบบพมพค าร้องด้วยตนเองหรือศาลอาจจัดให้มีเจ้าหน้าที่คอยให้
ิ
์
ค าแนะน าในการเขียนค าร้อง และการจะตั้งทนายความให้หรือไม่ กฎหมายก าหนดให้เป็นดุลพนิจของศาลซึ่ง
ิ
แตกต่างจากการตั้งทนายความให้จ าเลยตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา ๑๗๓ ดังนั้น เมื่อ

ผู้เสียหายร้องขอให้มีการตั้งทนายความตามมาตรานี้ นอกจากจะต้องพจารณาว่าผู้เสียหายเป็นคนยากจน
ิ
หรือไม่แล้ว ศาลจะพจารณาด้วยว่าในการพสูจน์ถึงค่าสินไหมทดแทนของผู้เสียหายนั้นมีความจ าเป็นต้องตั้ง
ิ
ิ

๓๕ ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา ๔๔/๒ วรรคสอง บัญญัติว่า ถ้าความปรากฏต่อศาลว่าผู้ยื่นค าร้องตาม
มาตรา ๔๔/๑ เป็นคนยากจนไม่สามารถจัดหาทนายความได้เอง ให้ศาลมีอ านาจตั้งทนายความให้แกผู้นั้น โดยทนายความที่
่
ได้รับแต่งตั้งมีสิทธิได้รับเงินรางวัลและค่าใช้จ่ายตามระเบียบที่คณะกรรมการบริหารศาลยุติธรรมก าหนด

๓๖ ประมวลกฎหมายวิธพิจารณาความอาญา มาตรา ๔๔/๑ บัญญัติว่า ในคดีที่พนักงานอัยการเป็นโจทก์ ถ้าผู้เสียหายมีสิทธิที่
ี
จะเรียกเอาค่าสินไหมทดแทนเพราะเหตุได้รับอันตรายแก่ชวิต ร่างกาย จิตใจ หรือได้รับความเสื่อมเสียต่อเสรีภาพในร่างกาย
ี
ชื่อเสียงหรือได้รับความเสียหายในทางทรัพย์สินอันเนื่องมาจากการกระท าความผิดของจ าเลย ผู้เสียหายจะยื่นค าร้องต่อศาลที่
พิจารณาคดีอาญาขอให้บังคับจ าเลยชดใช้ค่าสินไหมทดแทนแก่ตนก็ได้

การยื่นค าร้องตามวรรคหนึ่ง ผู้เสียหายต้องยื่นค าร้องก่อนเริ่มสืบพยาน ในกรณีที่ไม่มีการสืบพยาน ให้ยื่นค าร้องก่อน
ศาลวินิจฉัยชขาดคดี และให้ถือว่าค าร้องดังกล่าวเป็นค าฟ้องตามบทบัญญัติแห่งประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งและ
ี้
ผู้เสียหายอยู่ในฐานะโจทกในคดีส่วนแพ่งนั้น ทั้งนี้ ค าร้องดังกล่าวต้องแสดงรายละเอียดตามสมควรเกี่ยวกับความเสียหายและ
์
จ านวนค่าสินไหมทดแทนที่เรียกร้อง หากศาลเห็นว่าค าร้องนั้นยังขาดสาระส าคัญบางเรื่อง ศาลอาจมีค าสั่งให้ผู้ร้องแก้ไขค าร้อง
ให้ชัดเจนก็ได้
่
ค าร้องตามวรรคหนึ่งจะมีค าขอประการอื่นที่มิใชค าขอบังคับให้จ าเลยชดใชค่าสินไหมทดแทนอันเนื่องมาจากการ
้
กระท าความผิดของจ าเลยในคดีอาญามิได้ และต้องไม่ขัดหรือแย้งกับค าฟ้องในคดีอาญาที่พนักงานอัยการเป็นโจทก์ และใน
กรณีที่พนกงานอัยการได้ด าเนินการตามความในมาตรา ๔๓ แล้ว ผู้เสียหายจะยื่นค าร้องตามวรรคหนึ่งเพื่อเรียกทรัพย์สินหรือ
ั
ราคาทรัพย์สินอีกไม่ได้
๓๗ ระเบียบคณะกรรมการบริหารศาลยุติธรรมว่าด้วยการจ่ายเงินรางวัลและค่าใช้จ่ายแก่ทนายความที่ศาลตั้งให้ผู้เสียหายตาม

ประมวลกฎหมายวิธพิจารณาความอาญา มาตรา ๔๔/๒ วรรคสอง พ.ศ. ๒๕๕๐
ี