Page 2431 - บทความทางวิชาการหลักสูตร ผู้พิพากษาหัวหน้าศาล รุ่นที่ 21
P. 2431
๒๔๑๖
ค าว่า “การให้ความช่วยเหลือทางกฎหมาย” (legal aid) ว่าหมายถึง การให้ค าปรึกษากฎหมาย การให้ความ
ช่วยเหลือทางกฎหมาย และการเป็นทนายความให้ โดยรัฐเป็นผู้รับผิดชอบค่าใช้จ่าย การให้ความช่วยเหลือทาง
กฎหมายนี้ครอบคลุมถึงผู้เสียหายหรือเหยื่ออาชญากรรมและพยานในกระบวนการยุติธรรมทางอาญาด้วย และ
ื่
ยังหมายความรวมถึงการให้การศึกษาด้านกฎหมาย การเข้าถึงข้อมูลทางกฎหมาย และบริการอนๆ เกี่ยวกับ
การระงับข้อพพาททางเลือกและกระบวนการยุติธรรมเชิงสมานฉันท์ โดยก าหนดนิยามของค าว่า “ผู้เสียหาย
ิ
ั
หรือเหยื่ออาชญากรรม” (victims of a crime) ว่าหมายถึง บุคคลหรือกลุ่มบุคคลที่ได้รับอนตรายทั้งทาง
ร่างกายหรือจิตใจ ทางอารมณ สูญเสียด้านทรัพย์สิน เศรษฐกิจ หรือกระทบต่อสิทธิขั้นพื้นฐาน อนเนื่องมาจาก
์
ั
การกระท าหรือละเว้นการกระท าที่ละเมิดต่อกฎหมายอาญา ตามกฎหมายแม่แบบฉบับนี้ผู้เสียหายหรือเหยื่อ
๒๕
อาชญากรรมมีสิทธิได้รับความช่วยเหลือทางกฎหมายเมื่อประสงค์จะเรียกร้องในทางแพง ทั้งนี้ การให้ความ
่
ช่วยเหลือดังกล่าวไม่ควรมีการเลือกปฏิบัติไม่ว่าในด้านใด เช่น อายุ เชื้อชาติ สีผิว เพศ ภาษา ศาสนา ความเชื่อ
ทางการเมืองความคิดเห็นอื่นๆ สัญชาติ เผ่าพันธุ์ ทรัพย์สิน ความเป็นพลเมือง ที่อยู่ การเกิด การศึกษา สถานะ
ื่
ทางสังคมหรือสถานะอนๆ ทั้งนี้ การอานวยความสะดวกให้แก่ผู้ด้อยโอกาสหรือผู้หญิงเพอให้สามารถเข้าถึง
ื่
ความช่วยเหลือทางกฎหมายได้ ไม่ถือว่าเป็นการเลือกปฏิบัติ
มาตรการคุ้มครองสิทธิผู้เสียหายตามกฎหมายแม่แบบดังกล่าว เช่น
-การให้ค าแนะน าทางกฎหมายแก่ผู้เสียหายเกี่ยวกับกระบวนการยุติธรรมที่ต้องเข้าไปเกี่ยวข้อง การ
ยื่นค าร้องในทางแพ่งหรือการฟ้องให้ชดใช้ค่าสินไหมทดแทนเป็นอกคดีหนึ่ง
ี
-ผู้เสียหายควรได้รับข้อมูลจากเจ้าพนักงานต ารวจและผู้ให้บริการด้านสาธารณสุข ด้านสังคม หรือ
ด้านสวัสดิการเด็กอย่างทันท่วงทีเกี่ยวกับสิทธิที่จะได้รับความช่วยเหลือทางกฎหมายและการเข้าถึงสิทธิ
ดังกล่าว
-ความเห็นและข้อห่วงใยของผู้เสียหายควรถูกน ามาพจารณาในกระบวนการยุติธรรมทางอาญาใน
ิ
๒๖
กรณีที่มีผลกระทบต่อผู้เสียหายหรือเพื่อประโยชน์แห่งความยุติธรรม
๒๗
-ควรพิจารณาความเป็นไปได้ในการจัดให้มีทนายความผู้หญิงส าหรับผู้เสียหายผู้หญิง
-การให้ความช่วยเหลือทางกฎหมายไม่ได้จ ากัดเฉพาะการท าหน้าที่เป็นทนายความในศาลเท่านั้น แต่
๒๕ UNODC, Model Law on Legal Aid in Criminal Justice Systems with Commentaries, 2017, pp. 9-12.
Accessed on 10 August 2021 from https://www.unodc.org/documents/justice-and-prison-
reform/LegalAid/Model_Law_on_Legal_Aid.pdf
๒๖ Ibid, p. 52.
๒๗ Ibid, p. 62.
