Page 126 - Ligji për tregtarët dhe shoqëritë tregtare - teksti me shpjegime

kreditorët e përmendur në pikën 2 të këtij neni mund t'i kërkojnë gjykatës
zëvendësimin e tij.
4. Kur gjykata pranon kërkesat e përmendura në pikat 2 e 3 të këtij neni, shoqëria
tregtare përballon kostot e emërimit dhe të shpërblimit të ekspertit të emëruar për
kryerjen e hetimit të posaçëm.
5. E drejta për të kërkuar hetim të posaçëm, sipas pikave 1 e 2 të këtij neni, duhet
të ushtrohet brenda 3 vjetëve nga data e regjistrimit të shoqërisë tregtare, kur hetimi ka
si objekt parregullsitë e procesit të themelimit, si dhe brenda 3 vjetëve nga data e
veprimit, që konsiderohet i parregullt, kur hetimi ka si objekt parregullsitë e ushtrimit
të veprimtarisë tregtare.
6. Kreditori, që në keqbesim paraqet një kërkesë, sipas pikës 2 të këtij neni,
përgjigjet në përputhje me nenin 34 të Kodit të Procedurës Civile.

Komente:

1. Nenet nga 91 deri në 94 parashikojnë të drejta të rëndësishme për pakicën. Përveç nenit
10, që merr në konsideratë “paditë derivative” të ortakëve në pakicë, që përfaqësojnë 5 për
qind të votave, dhe të kreditorëve për të drejtat që u lindin nga faza e themelimit, këto
dispozita parashikojnë një padi tipike “derivative”. Kjo do të thotë se shoqëria tregtare ngre
padi për shkelje të detyrimit ndaj aksionarëve ose administratorëve. Në Shqipëri, ky sistem
novator i veçantë ndërthur të drejtat e ortakëve në pakicë dhe të kreditorëve. Problemi i
dëmshëm në shumë shoqëri tregtare është niveli i pushtetit që kanë ortakët e mëdhenj. Në këtë
seksion të ligjit, këto dispozita parashikojnë një sistem të kontrollit dhe ekuilibrit brenda
shoqërisë tregtare. Padia quhet padi “derivative”, sepse dëmi i shkaktuar nga shkeljet mund të
kompensohet nga shoqëria. Në këtë rast paditësi është shoqëria tregtare. Sidoqoftë, kjo është e
ndërlikuar, sepse njerëzit e pushtetshëm mund të jenë të përfshirë në shkeljet e detyrimit dhe,
sigurisht, që nuk do të lejojnë që shoqëria tregtare t’i padisë. Nenet 91-94 parashikojnë një
mënyrë për të vënë në drejtpeshim të drejtat e aksionarëve. Ortakët në pakicë ose kreditorët
mund t’i kërkojnë gjykatës të urdhërojë një hetim të posaçëm (neni 91), shfuqizimin e
vendimeve të paligjshme të administratorëve (neni 92) ose shpërblimin e dëmit të pësuar nga
shoqëria (neni 92, pika 6), nëse organet kompetente të shoqërisë nuk bëhen aktive në këtë
aspekt. Neni 93 parashikon një lloj tjetër të drejte, sepse nuk është padi derivative, por një e
drejtë personale. Ortaku me të drejtë mund të ngrejë padi ndaj shoqërisë ose administratorit.
Mund të ketë ndodhur që një ortak e kanë lënë që të votojë ose nuk e kanë lejuar që të marrë
pjesë në mbledhjen e Asamblesë së Përgjithshme. Në bazë të statutit, këto janë të drejta
personale të ortakut. Prandaj, nëse një ortak pengohet në ushtrimin e të drejtave të lidhura me
kuotën, ai mund t’i kërkojë gjykatës të urdhërojë ndalimin e cenimit apo shpërblimin e dëmit
të shkaktuar (neni 93). As Statuti, as Asambleja e Përgjithshme nuk mund t’i cenojnë këto të
drejta, në asnjë formë (neni 94).

125