Page 143 - Ligji për tregtarët dhe shoqëritë tregtare - teksti me shpjegime

kontributeve në natyrë, blerjes së aksioneve të veta të shoqërisë dhe mbështetjes financiare
për këtë blerje. Ndërsa kjo lirshmëri e rritur dhe rregullat “e pakta” (SLIM) 130 kanë filluar të
dominojnë fushën e SHPK-ve dhe të SHA-ve, vëmendja e lartpërmendur te përgjegjësia e
anëtarëve të këshillit mund të gjendet në të dy kontekstet rregullatore. Ky është shembull i
faktit se “liberalizimi” asnjëherë nuk mund të përparojë dhe të jetë i suksesshëm pa
“rirregullimin” përkatës, që zëvendëson normat organizative dhe elementet mbrojtës të rreptë
pa iu siguruar standarde të një përgjegjësie më të madhe atyre që administrojnë dhe
përfaqësojnë subjektin e liberalizuar. Gjithashtu, funksionimi i këtij sistemi kërkon krijimin e
agjencive publike për monitorimin dhe mbajtjen nën kontroll të pjesës së liberalizuar të
tregut. Shembull këtu janë agjencitë e mbikëqyrjes financiare. Një mbikëqyrje e tillë mund të
funksionojë vetëm nëse subjekti i liberalizuar u nënshtrohet rregullave të rrepta të
transparencës, që kërkojnë publikimin e informacioneve përkatëse përmes një sistemi
regjistrimi të përshtatshëm dhe raportimit të vazhdueshëm.

2. Në këtë aspekt, sot është shumë e këshillueshme që SHA-të bashkëkohore të mos quhen
më “shoqëri anonime”. Pikërisht kjo “anonimi” e shoqërisë dhe e aksionarëve të saj është
vënë në pikëpyetje nga reforma të ndryshme ligjore amerikane, evropiane dhe ndërkombëtare:
për të krijuar struktura transparente dhe të besueshme të drejtimit të brendshëm të SHA-ve,
kërkohet që si strukturat e drejtimit të shoqërive, ashtu dhe strukturat e aksionarëve të bëhen
të ditura përmes mjeteve të ndryshme të raportimit dhe regjistrimit. Udhëzuesit bashkëkohorë
të drejtimit të brendshëm rekomandojnë aksionet e regjistruara si të vetmen formë të
aksioneve. Por duhen regjistruar edhe aksionet e prurësit të SHA-ve të tregtuara në tregjet e
rregulluara. Pra, gjatë reformës për një ligj bashkëkohor për shoqëritë tregtare duhet të
eliminohet përfundimisht termi historik “shoqëri anonime”, edhe pse vende të tjera mund ta
përdorin ende këtë term. Duhet theksuar se ligji i ri për shoqëritë tregtare nuk i parashikon më
aksionet e prurësit të SHA-ve (shih komentet, më poshtë, për nenin 116).

TITULLI I
DISPOZITA TË PËRGJITHSHME DHE THEMELIMI

Neni 105
Përkufizimi dhe llojet
1. Shoqëria aksionare është një shoqëri tregtare, kapitali i së cilës është i ndarë në
aksione të nënshkruara nga themeluesit. Themeluesit janë persona fizikë ose juridikë, të
cilët nuk përgjigjen personalisht për detyrimet e shoqërisë e që mbulojnë humbjet e saj
vetëm me vlerën e pashlyer të aksioneve të nënshkruara.

130 “SLIM” janë germat e para të grupit të parë të nismave të BE-së për liberalizimin që do të zbatoheshin, mes të tjerash,
në sektorin e legjislacionit për shoqëritë tregtare. Janë germat e para të fjalëve: “Simpler Legislation for the Internal
Market” (Legjislacion më i thjeshtë për tregun e brendshëm). Kjo rezultoi në raportet e Grupit të Nivelit të Lartë të
Ekspertëve të Legjislacionit për Shoqëritë Tregtare, “Legjislacion më i thjeshtë për tregun e brendshëm (SLIM)”: projekt
pilot. Komunikim i Komisionit për Këshillin dhe Parlamentin Evropian. COM (96) 204 përfundimtar, 8 maj 1996.

142