Page 757 - Microsoft Word - Cam Pha dat va nguoi.doc

Phần thứ ba: VĂN HÓA 717

(Đông A từ), đền Quan Chánh...; phối thờ cùng Mẫu và Tam
bảo như đền Quan Tả (phường Cẩm Bình), hay phong làm
thần thành hoàng thờ ở các đình làng.
Đền Cả, có tên chữ là “Đông A từ”, tọa lạc tại khu Đông

Hải, phường Cẩm Đông, thờ Hưng Đạo Đại Vương Trần Quốc
Tuấn. Tương truyền trong một lần kiểm tra chiến trường trong
cuộc kháng chiến chống Nguyên lần thứ ba ở Vân Đồn ngày
nay, Hưng Đạo Vương Trần Quốc Tuấn đã cắm thuyền nghỉ

chân trên một gò đất cao. Khi ngài mất, dân làng đã dựng đền
trên gò đất ấy để phụng thờ ngài, đặt tên là Đông A từ.
Đền Dương Huy thôn Tân Tiến, xã Dương Huy, thờ thần chủ

là Hưng Đạo Đại Vương Trần Quốc Tuấn, trong số các vị được
thờ trong đền có Nguyên Từ quốc mẫu, Phụ thân Phụ mẫu,
Thầy dạy văn, Thầy dạy võ; lễ giỗ cha (Trần Hưng Đạo) ngày 20
tháng 8 âm lịch là một trong những lễ tiết chính hằng năm.

Đền Cửa Ông cho thấy diễn trình lịch sử văn hóa của tín
ngưỡng, tôn giáo Việt Nam, đó là mở rộng, tích hợp những
loại hình tín ngưỡng, hoán đổi vị trí của những đối tượng thờ.

Vốn ban đầu là miếu Hoàng tiết chế thờ Hoàng Cần, một
người địa phương có nhiều công đánh phá giặc cướp, được các
triều vua phong “Khâm sai Đông Đạo Tiết chế” . Miếu được
1
_______________

1. Bài ca nhập trình của người đi biển vùng Đông Bắc có câu: “Miếu
Đức Ông là nơi Cửa Suốt. Khách vãng lai thường mộ cúng dâng”. Đức
Ông được nói đến trên đây là Hoàng Cần - người con của vùng Đông Bắc
đã có công đánh giặc ngoại xâm. Miếu thờ Hoàng Cần gọi là Miếu Đức
Ông. Các triều vua phong tặng cho Đức Ông tước hiệu Khâm Sai Thái
Bạch Xuyên Quốc Công Thần. Nhân dân trong châu và thuyền bắc nam
qua lại, cũng như quan quân chinh phạt đi qua cầu đảo đều linh ứng
(Nguyễn Thị Phương Thảo: “Văn hóa vùng biển đảo Quảng Ninh qua
nghiên cứu lễ hội”, Tlđd, tr.106-107).