Page 760 - Microsoft Word - Cam Pha dat va nguoi.doc

720 Cẩm Phả - Đất và Người

làm phép, chữa bệnh... Người Sán Dìu quan niệm, cả nam và
nữ đều có ba hồn, bảy vía.
Đối với người Sán Dìu, tổ tiên là trên hết, là nguồn gốc
tạo ra các thế hệ, là lực lượng quyền lực che chở, bảo vệ cũng

như trừng phạt con cháu. Thờ cúng tổ tiên của người Sán Dìu
theo dòng cha; bố và con trai trưởng đóng vai trò quyết định
trong thực hành và duy trì tín ngưỡng này. Bàn thờ tổ tiên
được đặt ở vị trí trung tâm và tôn nghiêm nhất trong nhà.

Tùy vào gia cảnh của gia chủ mà cách bài trí bàn thờ có sự
khác nhau. Thông thường, bàn thờ được dán giấy đỏ phía
trước, không bắt buộc phải đặt di ảnh. Những người làm thầy

cúng thờ Phật Quán Thế Âm, thờ Tam Thanh và thờ tổ sư.
Bàn thờ Phật và bàn thờ Tam Thanh được đặt một nơi riêng
nhưng phải cao hơn bàn thờ tổ tiên, còn bàn thờ tổ sư được
đặt ngang hàng với bàn thờ tổ tiên. Người Sán Dìu tùy theo

dòng họ mà tổ tiên được thờ cúng từ sáu, bảy đời cho đến
mười, mười hai đời, song chủ yếu chỉ cầu tổ tiên từ bốn đời
trở lại. Tổ tiên thuộc thế hệ thứ tư trở về trước được coi là ma
gia trạch, chỉ cúng vào dịp lễ tết, đặc biệt là Tết Cả (Tết

Nguyên đán) . Đồ cúng có thể là đồ chay hoặc mặn, nước
1
dâng cúng là nước trà hoặc vối.
Ngoài thờ cúng tổ tiên, người Sán Dìu còn thờ thần cửa,
thổ công, vua bếp. Đây là những vị thần bảo hộ, không cho

ma quỷ vào trong nhà, phù trợ cho các thành viên trong gia

_______________

1. Xem Dương Thị Thu Phương: “Tìm hiểu phong tục truyền thống
của người Sán Dìu ở Thái Nguyên”, Khóa luận tốt nghiệp Đại học, ngành
Việt Nam học, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học
Quốc gia Hà Nội, tr.48.