Page 765 - Microsoft Word - Cam Pha dat va nguoi.doc
P. 765
Phần thứ ba: VĂN HÓA 725
tự đóng dấu để dùng. Hầu như mỗi gia đình đều có con dấu
riêng - dù cả tộc người dùng chung kiểu dấu có 3 hàng, 21 lỗ -
đóng vào tiền cho người âm, khi làm lễ hoặc cúng bái sẽ mua
giấy và đóng dấu vào giấy. Việc đóng dấu được thực hiện
ngay trước khi cúng, không được để lâu, nếu lâu quá phải hơ
qua lửa và sau đó đóng lại từ đầu. Giấy đã đóng qua năm thì
không dùng được. Lễ cấp sắc thường được tổ chức trong một
ngày, làm chay và người đàn ông Dao nào cũng phải kinh
qua lễ này, lễ to hay nhỏ tùy thuộc vào kinh tế gia đình.
Người Dao ăn Tết 1 ngày, hóa vàng vào ngày mà thầy
cúng đã xem cho cả làng. Trong dịp Tết, lễ cúng ngày 23
tháng Chạp là quan trọng nhất. Lễ cúng tổ chức ở nhà lớn,
con cháu mang gà về cúng, sau đó mới được ăn. Những nghi
lễ liên quan đến rừng không còn nữa, do rừng tự nhiên hiện
không còn, rừng keo mà họ canh tác đều là đất đi thuê của
nông trường. Những nghi lễ cúng ruộng cũng không còn được
thực hành. Trong tang ma, người Dao vẫn cúng người mất,
mời thầy cúng đến cúng cơm, gà, chọn ngày chọn giờ để chôn
bất kể ngày, đêm, sau ba năm thì cải táng. Nhà tổ có bàn thờ
gia tiên của cả dòng họ. Hiện nay, người Dao ở Cẩm Phả có
ba nhà tổ, một của họ Triệu và hai của họ Đặng. Nhà chòi chỉ
có bát hương nhỏ, không có bát hương lớn.
Người Dao Thanh Y di cư từ Ba Chẽ sang thôn Đồng Mỏ
từ những năm 1988 - 1990, hiện có khoảng 50 hộ sinh sống
cùng với một số hộ người Kinh. Trước khi người Dao đến sinh
sống, đây là địa bàn sinh sống của người Hoa, vẫn còn dấu
tích ngôi miếu của các cư dân bản địa. Năm 2013, dân làng
đã đóng góp xây dựng miếu thờ thần bản thổ, là nơi diễn ra 4
lễ cúng lớn theo quý: mồng 1 tháng 2, mồng 1 tháng 4, mồng 1
tháng 7 và mồng 1 tháng 10 âm lịch; ngày 20 tháng Chạp trả lễ.

