Page 762 - Microsoft Word - Cam Pha dat va nguoi.doc

722 Cẩm Phả - Đất và Người

Quang Hanh, sự dung hợp tín ngưỡng giữa người Kinh và
Sán Dìu còn thể hiện ở đền Cửa Ông.
c) Tín ngưỡng của người Dao Thanh Phán và người Dao
Thanh Y

Dân tộc Dao ở Việt Nam cư trú ở hầu hết các tỉnh vùng
biên giới Việt Nam - Trung Quốc, từ Lai Châu đến Quảng
Ninh, trong đó tập trung ở một số địa phương như Lào Cai,
Hà Giang, Cao Bằng, Quảng Ninh.

Tín ngưỡng của người Dao ở Việt Nam đều phản ánh vũ
trụ có ba tầng: tầng trên là của các vị thần và người khổng lồ,
tầng giữa là quê hương của người sống, tầng dưới - đất nước

của những người lùn. Thế giới này được tạo ra bởi thần Bàn
cổ . Bàn cổ (Cạp Pò - tiếng Dao Đỏ) tạo ra các thần linh để cai
1
quản thế giới: trên trời có các thiên thần (lùng miến) như Ngọc
Hoàng, Thái Thượng Lão Quân, thần sấm sét; dưới nước có hà

bá, long vương; thế giới người sống có thần thổ địa, thổ công...
Ngoài các thần linh, còn có nhiều loại ma (mien), bao gồm ma
tổ tiên. Theo người Dao, các loại ma thường do sự sống (ca nai

nàng) khi chết (tải) biến hóa thành. Tuy có nhiều thần linh và
ma nhưng thường chia làm hai loại: ma lành (lổng) và ma ác
(đóa) . Theo quan niệm của người Dao, con người là một thực
2
thể tồn tại, nên lúc còn sống ai cũng có hồn (vần). Người Dao

tin là con người có 12 hồn được phân bố trong khắp cơ thể .
3
_______________

1. Xem Bế Viết Đẳng, Nguyễn Khắc Tụng, Nông Trung, Nguyễn Nam
Tiến: Người Dao ở Việt Nam, Nxb. Khoa học xã hội, Hà Nội, 1971, tr.289.
2. Xem Lý Dương Liễu (Chủ biên): Người Dao ở Lạng Sơn, Sở Văn
hóa Thông tin Lạng Sơn, 2004, tr.251-257.
3. Xem Nguyễn Quang Vinh: Người Dao ở Quảng Ninh, Nxb. Văn hóa
Dân tộc, Hà Nội, 1998, tr.68-69.