Page 854 - Microsoft Word - Cam Pha dat va nguoi.doc
P. 854
814 Cẩm Phả - Đất và Người
Biển ngạch, hoành phi, câu đối chạm khắc trên chất liệu
gỗ, hoặc đắp bằng vôi vữa, gần đây sử dụng thêm chất liệu
đá, hình thức đa dạng, nội dung phong phú.
Di tích lịch sử quốc gia đặc biệt đền Cửa Ông gồm Đền Hạ,
Đền Trung, Đền Thượng. Hệ thống thờ tự tại đền Cửa Ông là
kết quả của quá trình tích hợp nhiều loại hình tín ngưỡng,
tôn giáo. Qua nhiều đợt xây dựng, trùng tu kiến trúc, bổ
sung đồ thờ tự, thông qua hoạt động công đức, tiến cúng, hệ
thống văn khắc, hoành phi, câu đối chữ Hán tại đền Cửa Ông
được tạo tác trong nhiều giai đoạn, niên đại khác nhau, từ
đầu thế kỷ XX. Bên cạnh đó, hình thức, chất liệu cũng đều
rất đa dạng: đại tự (3 hoặc 4 chữ) chạm khắc trên các bức
hoành phi hoặc cuốn thư chất liệu gỗ, đắp bằng vôi vữa. Câu
đối (từ 7 đến 15 chữ một vế đối) kiểu lòng máng hay sử dụng
chất liệu khảm trai trên chất liệu gỗ. Ngoài ra, số lượng hiện
vật hoành phi, câu đối chữ Hán Nôm đền Cửa Ông tiêu biểu
trong các di tích, cơ sở thờ tự tín ngưỡng, tôn giáo trên địa
bàn Cẩm Phả.
Văn bia Đông Hải linh từ lập ngày 15 tháng 11 năm Mậu
Tý (1948) tại đền Cửa Ông cho biết đền thờ Đông Hải Đại
Vương, là hoàng tử thứ ba triều Trần. Sinh thời, hoàng tử là
người có công đánh giặc Nguyên, vâng mệnh trấn miền Đông
Hải. Khi hóa linh thiêng, có thể sát quỷ trừ tà, được dân sở
tại (xã Cẩm Phả) thờ phụng. Năm Duy Tân thứ nhất (1907),
thanh đồng Nguyễn Đức Nam người xã Nam Pháp, tỉnh
Kiến An (nay thuộc Hải Phòng) công đức xây sửa lại đền
thờ. Năm Khải Định nguyên niên (1916) tiếp tục xây Đền
Thượng, đền Công đồng (Đền Trung), Đền Hạ, chùa Nam Bắc

