Page 862 - Microsoft Word - Cam Pha dat va nguoi.doc
P. 862
822 Cẩm Phả - Đất và Người
biển và hoạt động khai thác tài nguyên khoáng sản đã tạo
nên nét đặc sắc trong kho tàng văn học dân gian vùng đất
Cẩm Phả.
Ca dao vùng mỏ hình thành cùng với sự ra đời và phát
triển của ngành khai thác mỏ, phản ánh sâu sắc chân thực
đời sống, là tiếng nói tâm tình của những người thợ mỏ.
Trước Cách mạng Tháng Tám năm 1945, ca dao vùng mỏ còn
trở thành vũ khí đấu tranh chống lại ách thống trị của thực
dân và tay sai; thường kể về các số phận, cuộc đời, miêu tả
cuộc sống lầm than, cơ cực của công nhân mỏ, nhiều bài gắn
với các sự việc, con người cụ thể, vì thế gần gũi với thể loại
vè. Một số bài ca dao được phổ thành lời các bài hát xẩm,
hoặc các bài hát theo điệu cò lả, sa mạc mà những người thợ,
các chiến sĩ cách mạng đã sử dụng để tuyên truyền vận động
cách mạng. Trong thời điểm bùng nổ cuộc bãi công của thợ
mỏ năm 1936, có ca dao:
“Bốn chữ S.F.C.T,
Công ty Pháp ở Bắc Kỳ làm than.
Tài nguyên than mỏ nước Nam,
Thằng Tây làm chủ - mình làm culi...”.
Hoặc:
“Hòn Gai, Cẩm Phả, Đông Triều,
Cuộc đời phu mỏ đói nghèo đắng cay.
Giam chân chốn sở than này,
Thân con ắt bón gốc cây giữa rừng”...
Người thợ mỏ cảm thấy cuộc sống đang bị dồn vào
đường cùng:

