Page 1247 - บทความทางวิชาการหลักสูตร ผู้พิพากษาหัวหน้าศาล รุ่นที่ 21

1235

ที่สุดในโลกระบุว่า ในปี ๒๕๖๒ มีคนตกเป็นเหยื่อของทาสสมัยใหม่สูงถึง ๔๐ ล้านคนทั่วโลก และภูมิภาค

เอเชียตะวันออกเฉียงใต้ก็เป็นหนึ่งในพื้นที่สีแดงที่มีการค้ามนุษย์มากที่สุด โดยเฉพาะประเทศไทยและมาเลเซีย

ี่
้
นับว่าเป็นจุดพกถ่ายสินค้ามนุษย์ที่ใหญ่ที่สุดในเอเชีย การคามนุษย์เป็นปัญหาระดับโลกททุกประเทศต้อง
ั
ร่วมมือกันหาแนวทางแก้ไข ในปี ๒๕๔๓ ประเทศสหรัฐอเมริกาเป็นผู้น าในการเสนอร่าง Palermo Protocols
ิ
และในปีเดียวกันองค์การสหประชาชาติได้ออกพธีสารเพอป้องกัน ปราบปราม และลงโทษการค้ามนุษย์
ื่
โดยเฉพาะสตรีและเด็ก (Protocol to Prevent, Suppress and Punish Trafficking in Persons Especially

Women and Children) โดยเป็นพิธีสารที่เริ่มต้นจากอนุสัญญาสหประชาชาติว่าด้วยการปราบปรามการค้า
๓
มนุษย์ และแสวงหาประโยชน์จากการค้าประเวณีของบุคคลอื่น ค.ศ. ๑๙๔๙ ส าหรับประเทศไทยเริ่มมีแนวคิด

และลงมืออย่างเป็นรูปธรรมในช่วงปี ๒๕๔๗ โดยรัฐบาลไทยในขณะนั้นได้ก าหนดให้การแก้ปัญหาการค้า

มนุษย์เป็นวาระแห่งชาติ และออกพระราชบัญญัติป้องกันและปราบปรามการคามนุษย์ พ.ศ. ๒๕๕๑ แต่ถึง
้
กระนั้นก็ดี ปัญหาการค้ามนุษย์ก็มิได้รับการแก้ไขอย่างเป็นรูปธรรมที่ชัดเจนแต่อย่างใด เนื่องจากเจ้าหน้าที่

และหน่วยงานที่เกี่ยวข้องขาดความรู้ความเชี่ยวชาญ ไม่เอาจริงเอาจัง รูปแบบการค้ามนุษย์มีความเชื่อมโยง

ั
เกี่ยวพนกับเครือข่ายผู้มีอทธิพล ที่เจ้าหน้าที่ของรัฐเข้าไปมีผลประโยชน์ในขบวนการดังกล่าวด้วย หลังจากท ี่
ิ
ประเทศสหรัฐอเมริกาจัดอนดับให้ประเทศไทยอยู่ในกลุ่ม Tier 3 แล้วต่อมาในปี ๒๕๕๘ รัฐบาลไทยจึงออก
ั
ื่
ิ่
พระราชก าหนดแกไขเพมเติม เพอเพมประสิทธิภาพ ในการป้องกันและปราบปรามการค้ามนุษย์ แต่การ
ิ่
้
แก้ไขปัญหาด้วยวิธีดังกล่าวก็เป็นการแก้ปัญหาเฉพาะหน้าแบบเร่งรีบและขาดการศึกษาอย่างรอบคอบ
ก่อให้เกิดผลกระทบด้านอื่นๆ ตามมาเช่น การใช้มาตรการผลักดันแรงงานต่างด้าว

กลับประเทศจนเกิดปัญหาขาดแคลนแรงงานภาคประมงทางทะเลและกิจการแปรรูปสัตว์น้ าที่คนไทยไม่

ิ่
ี
นิยมท าต่อมาจึงมีการแก้ไขเพมเติมพระราชบัญญัติป้องกันและปราบปรามการค้ามนุษย์ พ.ศ. ๒๕๕๑ อก
๒ ครั้งในปี ๒๕๖๐ และปี ๒๕๖๒ เพื่อให้ครอบคลุมถึงความผิดฐานบังคับใช้แรงงานและบริการ นอกจากนี้

ยังออกพระราชบัญญัติวิธีพิจารณาคดีค้ามนุษย์ พ.ศ. ๒๕๕๙ เพื่อให้การป้องกันและปราบปราม

๒ องค์การแรงงานระหว่างประเทศ (International Labour Organization: ILO) และมูลนิธิวอล์กฟรี (Walk Free Foundation)
ให้ค านิยามของแรงงานทาสยุคใหม่ว่าหมายถึง “สถานการณ์การแสวงหาผลประโยชน์ใดๆ ก็ตามที่บุคคลไม่สามารถปฏิเสธหรือยุติการท างาน

ได้ เนื่องจากตกอยู่ในสภาวะที่ถูกคุกคาม มีการใช้ความรุนแรง ข่มขู่ การหลอกลวง และ/หรือการใช้อ านาจในทางที่ผิด” ซึ่งรวมถึง “แรงงาน

บังคับ แรงงานขัดหนี้ การบังคับให้แต่งงาน การเป็นทาส และการปฏิบัติเหมือนทาสและการค้ามนุษย์”
๓ พิธีสาร Palermo (ปาแลร์โม) คือ อนุสัญญาสหประชาชาติเพื่อต่อต้าน อาชญากรรมข้ามชาติและพิธีสารแนบท้ายสองฉบับ

ได้รับการลงนามโดย 120 ประเทศจาก 148 ประเทศ ที่เข้าร่วมประชุมที่ปาแลร์โมประเทศอิตาลี เมื่อเดือนธันวาคม พ.ศ. 2543