Page 1245 - บทความทางวิชาการหลักสูตร ผู้พิพากษาหัวหน้าศาล รุ่นที่ 21

ปัญหาการค้ามนุษย์และการบังคับใช้กฎหมายในประเทศไทย

Human trafficking problems and law enforcement in Thailand

ุ
นายสมนึก ปัททม*
ผู้พิพากษาหัวหน้าคณะชั้นต้นในศาลจังหวัดธัญบุรี

Somnuek Pattoom

Vice Presiding Judge of the Thanyaburi Provincial Court

บทคัดย่อ

ในปี ๒๕๕๗ สังคมไทยเกิดความตื่นตัวเรื่องปัญหาการค้ามนุษย์อย่างที่ไม่เคยปรากฏมาก่อน

โดยเฉพาะหน่วยงานภาครัฐ เนื่องจากสื่อทุกแขนงต่างพร้อมใจกันรายงานข่าวเรื่องประเทศสหรัฐอเมริกา

จัดท ารายงานประจ าปีสถานการณ์การค้ามนุษย์ (TIP Report) จัดอันดับประเทศไทยให้อยู่ในกลุ่ม Tier 3

๑
ซึ่งเป็นกลุ่มประเทศที่มีสถานการณ์ค้ามนุษย์ระดับเลวร้ายที่สุด ที่อาจส่งผลกระทบต่อสิทธิในการค้าการ

้
ุ
ลงทุนของประเทศ โดยเฉพาะในอตสาหกรรมที่ถูกกล่าวหาว่าใช้แรงงานทาส อาทิ ภาคประมง ออย
เครื่องนุ่งห่ม ท าให้ไม่สามารถซื้อสินค้าในระบบรัฐต่อรัฐได้ อาจถูกประเทศสหรัฐอเมริกาคัดค้านการ

ช่วยเหลือทางการเงินจากสถาบันการเงินระหว่างประเทศ เช่นกองทุนการเงินระหว่างประเทศ (IMF) และ

ธนาคารโลก และอาจถูกระงับสิทธิพเศษทางภาษีศุลกากร (GSP) ท าให้รัฐบาลไทยต้องรีบออกมาตรการ
ิ
ั
ื่
เพอแก้ปัญหาอย่างเร่งด่วน กระทั่งสถานการณ์ดีขึ้นในปี ๒๕๖๑ จึงถูกจัดอนดับให้ขยับขึ้นมาอยู่ที่ Tier 2
แต่แล้วในปี ๒๕๖๔ ก็ถูกลดอันดับลงมาอยู่ที่ Tier 2 Watch List อีกครั้ง

ค าส าคัญ : ค้ามนุษย์, สิทธิมนุษยชน, การลักลอบขนผู้โยกย้ายถิ่นฐาน

*น.บ. (มหาวิทยาลัยรามค าแหง), น.บ.ท.

๑ ในทุกๆ ปี กระทรวงการต่างประเทศของสหรัฐอเมริกาได้จัดท ารายงานประจ าปีสถานการณ์การค้ามนุษย์
(Trafficking in Persons Report: TIP Report) ขึ้นตามกฎหมายว่าด้วยการปกป้องเหยื่อการค้ามนุษย์ (Trafficking Victims

Protection Act of 2000 หรือ TVPA) เพื่อรายงานต่อรัฐสภาสหรัฐอเมริกา โดยเปรียบเทียบสถานการณ์การค้ามนุษย์ของทั่ว

โลกกับมาตรฐานของสหรัฐฯ และจัดล าดับประเทศต่างๆ ออกเป็น ๔ ระดับคือ Tier 1 หมายถึงประเทศที่ปฏิบัติตามมาตรฐาน
ขั้นต่ าของTVPA Tier 2 หมายถึงประเทศที่ปฏิบัติตามมาตรฐานขั้นต่ าของ TVPA ไม่ครบถ้วนแต่ได้แสดงให้เห็นถึงความ

พยายามที่จะแก้ไขปัญหาอย่างมีนัยส าคัญ Tier 2 Watch List หมายถึงประเทศทไม่ปฏิบัติตามมาตรฐานขั้นต่ าของ TVPA
ี่
อย่างเต็มที่ มีรายงานเหยื่อการค้ามนุษย์เพิ่มขึ้น หรือไม่มีหลักฐานชดเจนว่ารัฐบาลได้พยายามต่อต้านการค้ามนุษย์ Tier 3
ั
หมายถึงประเทศที่ด าเนินการไม่สอดคล้องกับมาตรฐานขั้นต่ าของ TVPA และไม่มีความพยายามแก้ไขปัญหาการค้ามนุษย์