Page 1291 - บทความทางวิชาการหลักสูตร ผู้พิพากษาหัวหน้าศาล รุ่นที่ 21

๑๒๗๙

พิจารณาความอาญา มาตรา ๓ ถึงมาตรา 6 เป็นองค์ประกอบส าคัญในการการใช้มาตรการตามมาตรา ๙0
แม้เด็กและเยาวชนส านึกผิดในการกระท า มีความพร้อมทั้งทางร่างกายและจิตใจที่จะได้รับการแก้ไขบ าบัด

ื้
ู
ื้
ฟนฟ และบิดามารดา ผู้ปกครองมีความพร้อมในการสนับสนุนและให้ท าตามแผนฟนฟ รูปคดีไม่มี
ู
ผลกระทบต่อสังคมโดยรวม และพฤติการณ์แห่งคดีของเด็กและเยาวชนไม่มีความเสียหายร้ายแรงเกิน
ิ
สมควร เด็กและเยาวชนไม่เคยได้รับโทษจ าคุกและค าพพากษาถึงที่สุด เมื่อผู้เสียหายให้ความยินยอมและ
ู
ื้
โจทก์ไม่คัดค้าน ศาลสามารถใช้มาตรการตามมาตรา ๙0 โดยสั่งให้จัดท าแผนฟนฟเด็กและเยาวชนในคดี
ื่
ดังกล่าวได้ การจัดท าแผนแก้ไขบ าบัดฟนฟเด็กและเยาวชนเพอน าไปสู่การปรับเปลี่ยนพฤติกรรม ปรับวิธี
ื้
ู
คิดมีความสามารถในการช่วยเหลือตนเองเพอให้ด ารงชีวิตได้อย่างปกติสุขต่อไปในอนาคต และสามารถ
ื่
ี
กลับคืนสู่สังคมได้อย่างปกติสุข ไม่หวนกลับมากระท าความผิดซ้ าอก โดยให้ส าคัญกับสถาบันครอบครัว
ชุมชนและสังคมแวดล้อมเด็กและเยาวชนที่กระท าความผิดเข้ามามีบทบาทและมีส่วนร่วมในการแก้ไข
ิ่
ปัญหาของเด็กและเยาวชนเพมมากยิ่งขึ้น และมุ่งให้ความคุ้มครองสิทธิและสวัสดิภาพของเด็กและเยาวชน
ให้ครอบครัวซึ่งเป็นสถาบันหลักใกล้ชิดกับเด็กและเยาวชนมากยิ่งขึ้น โดยให้มีส่วนร่วมรับผิดชอบต่อการ
กระท าความผิดของเด็กและเยาวชนซึ่งเป็นจุดเริ่มต้นของกระบวนการแก้ไขบ าบัดฟนฟ ให้ค าปรึกษา
ื้
ู
ระหว่างฝ่ายต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้องกับเด็กและเยาวชนและผู้ปกครองของเด็กและเยาวชนที่กระท าความผิดซึ่ง
กระบวนการดังกล่าวเป็นการค้นหาสาเหตุแห่งการกระท าความผิดของเด็กและเยาวชนผู้กระท าความผิด
ื่
ไม่ว่าเป็นสาเหตุทั้งจากตัวเด็กและเยาวชนเองหรือสังคมแวดล้อมเด็กและเยาวชนได้แก ครอบครัว กลุ่มเพอน
่
ู
ื่
ื้
ชุมชนที่อยู่อาศัยของเด็กและเยาวชนเพอสามารถน าข้อมูลดังกล่าวมาสู่การวางแผนแก้ไขบ าบัดฟนฟเด็ก
และเยาวชนให้เป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพและน าไปสู่การปรับเปลี่ยนวิธีคิด พฤติกรรมของเด็กและเยาวชน
ให้สามารถเปลี่ยนแปลงตัวเองมีเป้าหมายชีวิตและมีภูมิคุ้มกันตนเองต่อการเปลี่ยนแปลงของสังคมใน
ี
ปัจจุบัน อกทั้งผู้ปกครองเด็กและเยาวชนที่กระท าความผิดสามารถเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมของตนเอง
เช่นกัน โดยผู้ปกครองต้องแสดงบทบาทต่าง ๆ เช่น บทบาทด้านความรัก ความเอาใจใส่ บทบาทด้านการ
อบรมเลี้ยงดูบทบาทด้านการสนับสนุนและมีส่วนร่วมในกิจกรรม และการให้ความร่วมมือเพอให้การแก้ไข
ื่
บ าบัดฟนฟสามารถด าเนินการให้ลุล่วงและมีประสิทธิภาพและฝ่ายผู้เสียหายให้อภัยต่อการกระท าของเด็ก
ู
ื้
และเยาวชนได้รับการชดเชยเยียวยาตามสมควรอย่างเหมาะสม เมื่อเด็กหรือเยาวชนปฏิบัติตามแผนฟนฟ ู
ื้
ส าเร็จ ศาลก็จะสั่งจ าหน่ายคดีออกจากสารบบความคดีเป็นอันเสร็จสิ้น เด็กและเยาวชนในคดีนั้น ๆ จะไม่มี
ประวัติการกระท าความผิดติดตัวและสามารถอยู่ในสังคมได้อย่างปกติสุขต่อไป

กรณีผู้เสียหายไมให้ความยินยอม
่
การด าเนินการตามมาตรการพิเศษแทนการด าเนินคดีอาญาตามมาตรา 90 ในกรณีผู้เสียหาย

ไม่ให้ความยินยอม หรือกรณีมีผู้เสียหายหลายคนผู้เสียหายบางคนไม่ให้ความยินยอม หรือผู้เสียหายไม่มา
ศาลเนื่องจากไม่อยากพบปะกับจ าเลย หรือผู้เสียหายไม่มาศาลในวันนัดเนื่องจากได้รับเงินเยียวยาในชั้น
พนักงานสอบสวนเป็นที่พอใจแล้วการมาศาลจึงไม่เป็นประโยชน์อกต่อไป หรือผู้เสียหายไม่อยากมาศาล
ี
เพราะมีภารกิจอนที่เห็นว่าส าคัญกว่า หรือผู้เสียหายเห็นว่าการมาศาลเป็นเรื่องยุ่งยาก หรือผู้เสียหายไม่
ื่
สะดวกที่จะเดินทางมาศาลเนื่องจากไม่มียานพาหนะ และไม่มีเงินค่าใช้จ่ายในการเดินทางมาศาล หรือ
ผู้เสียหายไม่อาจเดินทางได้เนื่องจากอยู่ระหว่างการแพร่ระบาดของโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา ๒0๑๙
(Coronavirus Disease: COVID) เป็นต้น ความยินยอมของผู้เสียหายตามมาตรา ๙0 เป็นองค์ประกอบ
ิ
ส าคัญเมื่อเกิดกรณีดังกล่าวท าให้ศาลจึงไม่อาจน ามาตรการพเศษแทนการพจารณาพพากษาคดีตาม
ิ
ิ
มาตรา ๙0 มาใช้ได้ ทั้งที่คดีที่เด็กหรือเยาวชนถูกฟองว่ากระท าความผิดมีอัตราโทษอย่างสูงตามทกฎหมาย
ี่
้