Page 1292 - บทความทางวิชาการหลักสูตร ผู้พิพากษาหัวหน้าศาล รุ่นที่ 21
P. 1292
๑๒๘๐
ก าหนดไว้ให้จ าคุกไม่เกินยี่สิบปี เด็กและเยาวชนส านึกผิดในการกระท าและมีความพร้อมทั้งทางร่างกาย
ื้
และจิตใจที่จะได้รับการแก้ไขบ าบัดฟนฟู และบิดามารดา ผู้ปกครองมีความพร้อมในการสนับสนุนและให้ท า
ู
ตามแผนฟื้นฟ อีกทั้งรูปคดีไม่มผลกระทบต่อสังคมโดยรวม และพฤติการณ์แห่งคดีของเด็กและเยาวชนไม่มี
ี
ิ
ความเสียหายร้ายแรงเกินสมควร เด็กและเยาวชนไม่เคยได้รับโทษจ าคุกและค าพพากษาถึงที่สุดแล้วก็ตาม
ื้
ู
ศาลก็มิอาจน ามาตรการพเศษแทนการด าเนินคดีอาญาตามมาตรา ๙0 ที่มุ่งเน้นแก้ไขบ าบัดฟนฟเด็กและ
ิ
ิ
ู
เยาวชนโดยจัดท าแผนฟนฟเป็นขั้นตอนมาใช้ได้ แต่ศาลต้องด าเนินกระบวนพจารณาคดีต่อไปโดยอาจใช้
ื้
ิ
ิ
มาตรการพิเศษตามมาตรา ๑๓๒ หรือพิจารณาพพากษาคดีเด็กและเยาวชน หากศาลพิจารณาพพากษาคดี
ื้
ู
เป็นการลงโทษเด็กและเยาวชนโดยมิได้มุ่งแก้ไขบ าบัดฟนฟเด็กและเยาวชนจึงไม่สอดคล้องกับเจตนารมณ์
ของพระราชบัญญัติศาลเยาวชนและครอบครัวและวิธีพจารณาคดีเยาวชนและครอบครัว พ.ศ. ๒55๓
ิ
ทั้งยังท าให้เด็กและเยาวชนมีประวัติการกระท าความผิดติดตัวไป
ทั้งนี้สืบเนื่องมาจากกรณีที่ผู้เสียหายไม่มาศาลหรือมาศาลแต่ไม่ให้ความยินยอมด้วยเหตุ
ผลต่าง ๆ ดังกล่าวข้างต้น เป็นเหตุให้การด าเนินการมาตรการพเศษแทนการด าเนินคดีอาญาตาม
ิ
มาตรา ๙๐ มีเหตุขัดข้อง มีผลท าให้ปริมาณคดีที่เข้าสู่กระบวนการจัดท าแผนแก้ไขบ าบัดฟนฟตามมาตรา
ู
ื้
๙๐ มีจ านวนน้อย ไม่ได้สัดส่วนกับคดีอาญาที่มีผู้เสียหายและไม่ได้สัดส่วนกับคดีที่ศาลสั่งใช้มาตรการพเศษ
ิ
ิ
ิ่
แทนการพพากษา ตามมาตรา ๑๓๒ ซึ่งมีปริมาณคดีเป็นจ านวนมากและเพมสูงขึ้นอย่างต่อเนื่อง ดังนั้น
ิ
ใน ปี ๒๕๖๒ นายสิทธิศักดิ์ วนะชกิจ อธิบดีผู้พพากษาศาลเยาวชนและครอบครัวกลางในขณะนั้นเล็งเห็น
ื่
ปัญหา จึงได้เปิดศูนย์ให้ค าปรึกษาเพอแนะน าและช่วยเหลือผู้เสียหายและครอบครัวในคดีอาญาขึ้น
ื่
ณ ศาลเยาวชนและครอบครัวกลาง เมื่อวันที่ ๗ สิงหาคม ๒๕๖๒ เพอให้ผู้เสียหายได้ทราบถึงสิทธิ
ั
ประโยชน์หากให้ความยินยอมในการเข้าสู่การประชุมดังกล่าว รวมถึงขั้นตอนต่าง ๆ อนเป็นการให้โอกาส
ี
แก่ผู้เสียหายในการเข้าถึงกระบวนการยุติธรรมและได้รับการปฏิบัติอย่างเป็นธรรมอกด้วย เช่น การให้
ิ
ค าแนะน าถึงสิทธิเรียกร้องการชดใช้เยียวยา ทราบข้อมูลเกี่ยวกับกระบวนพจารณา การได้รับการชดเชย
ความเสียหายจากผู้กระท าความผิด เช่น การเรียกค่าสินไหมทดแทน และกระบวนการยุติธรรมเชิงสมานฉันท์
ตามพระราชบัญญัติศาลเยาวชนและครอบครัวและวิธีพจารณาคดีเยาวชนและครอบครัว พ.ศ. ๒๕๕๓
ิ
มาตรา ๙๐ การได้รับการชดเชยความเสียหายโดยรัฐเช่น ได้รับการชดเชยเยียวยาตามพระราชบัญญัติ
ค่าตอบแทนผู้เสียหายและค่าทดแทน และค่าใช้จ่ายแก่จ าเลยในคดีอาญา พ.ศ. ๒๕๔๔ การให้ความ
ื่
ช่วยเหลือแก่ผู้เสียหายด้านอน ๆ เช่นการเยียวยาทางจิตใจเบื้องต้น แนะน าส่งต่อการรักษาพยาบาล
ทางร่างกายและจิต โดยมีกลุ่มเป้าหมายเป็นผู้เสียหายและครอบครัวที่เข้าสู่กระบวนการยุติธรรมในคดีอาญา
ื่
ของศาลเยาวชนและครอบครัวกลาง และศาลเยาวชนและครอบครัวทั่วราชอาณาจักร เพอให้เห็นว่า
ศาลยุติธรรมไม่ทอดทิ้งใครอยู่ข้างหลัง ไม่ดูแลแต่จ าเลยแต่ยังดูแลเหยื่อผู้ได้รับผลร้ายและดูแลจ าเลย
ื้
ผู้หลงผิดไปพร้อม ๆ กัน อนเป็นการสอดคล้องกันกับหลักปฏิญญาว่าด้วยหลักการพนฐานเกี่ยวกับการ
ั
อานวยความยุติธรรมแก่ผู้ที่ได้รับความเสียหายจากอาชญากรรมและการใช้อานาจหน้าที่โดยไม่ถูกต้อง
ค.ศ. 1985
ต่อมาเมื่อวันที่ ๑๘ กุมภาพนธ์ ๒๕๖๔ นางเมทินี ชโลธร ประธานศาลฎีกาเป็นประธานเปิด
ั
โครงการยกระดับการคุ้มครองสิทธิผู้เสียหายในคดีอาญาโดยสร้างดุลยภาพแห่งสิทธิและศาลยุติธรรมได้
จัดตั้งศูนย์กลางข้อมูลผู้เสียหาย ท าให้ผู้เสียหายรู้ถึงสิทธิ ใช้สิทธิ เข้าถึงสิทธิทางศาลอย่างแท้จริง เพอให้
ื่
เห็นว่าศาลยุติธรรมให้ความอบอน ห่วงใย และให้ความส าคัญแก่ผู้เสียหายไม่น้อยกว่าจ าเลย โดยปัจจุบัน
ุ่
ประธานศาลฎีกามีนโยบายให้ศาลยุติธรรมซึ่งรวมถึงศาลเยาวชนและครอบครัวทุกศาลทั่วประเทศมี
ศูนย์คุ้มครองสิทธิผู้เสียหาย เพื่อให้ผู้เสียหายได้รับความเป็นธรรมเท่าที่ควรจะมีอย่างเต็มที่
