Page 1301 - บทความทางวิชาการหลักสูตร ผู้พิพากษาหัวหน้าศาล รุ่นที่ 21
P. 1301
๑๒๘๙
ส าหรับเด็กออกจากกระบวนการยุติธรรมทางอาญาส าหรับผู้ใหญ่โดยเด็ดขาดโดยมีวัตถุประสงค์มุ่งไปทาง
ื้
ู
สงเคราะห์ บ าบัดแก้ไขฟนฟเด็กและเยาวชนมากกว่ามุ่งลงโทษทางอาญาแก่เด็กและเยาวชนเหล่านั้น
ื่
ปัจจุบัน หลายประเทศทั่วโลกได้ให้ความส าคัญกับการบัญญัติกฎหมายเพอให้ความคุ้มครองเด็กในด้าน
ต่าง ๆ ภายใต้สิทธิเด็กและเยาวชนกับอนุสัญญาว่าด้วยสิทธิเด็ก (Convention on the Rights of the
๑
Child) ซึ่งได้ก าหนดสิทธิพื้นฐานของเด็กไว้ ๔ ประการ คือ
๑. สิทธิที่จะมีชีวิตรอด เป็นสิทธิที่จะได้รับการเลี้ยงดูทั้งทางร่างกาย จิตใจ ตลอดจนที่อยู่อาศยให้
ั
เกิดความปลอดภัย และต้องได้รับการดูแลด้านสุขภาพจากบริการทางการแพทย์
๒. สิทธิที่จะได้รับการพฒนา เด็กทุกคนต้องได้รับสิทธิรับการศึกษาที่ดี ได้รับโภชนาการ
ั
ที่เหมาะสม
๓. สิทธิที่จะได้รับความคุ้มครอง เป็นสิทธิที่เด็กทุกคนจะได้รับความคุ้มครองให้รอดพนจากการ
้
ทารุณทุกรูปแบบ เช่น การท าร้าย การน าไปขาย ใช้แรงงานเด็ก หรือแสวงหาประโยชน์มิชอบจากเด็ก
๔. สิทธิในการมีส่วนร่วมมีสิทธิที่จะแสดงออกและแสดงความคิดเห็นต่อสังคมในเรื่องที่มี
ผลกระทบกับเด็ก
ตามอนุสัญญาว่าด้วยสิทธิเด็กและตามปฏิญญาสากลว่าด้วยสิทธิมนุษยชนได้วางหลักประกันการ
ด าเนินกระบวนการยุติธรรมทางอาญาแก่เด็กหรือเยาวชนว่า จะไม่มีการลงโทษประหารชีวิตหรือจ าคุก
ตลอดชีวิต ที่ไม่มีโอกาสได้รับการปล่อยชั่วคราวส าหรับความผิดที่กระท าโดยบุคคลที่มีอายุต่ ากว่า ๑๘ ปี
การจับกุม กักขัง หรือจ าคุกเด็กจะต้องเป็นไปตามกฎหมาย และจะใช้เป็นมาตรการสุดท้ายเท่านั้น
โดยเฉพาะอย่างยิ่งเด็กที่ถูกลิดรอนเสรีภาพจะต้องถูกควบคุมตัวแยกต่างหากจากผู้ใหญ่ เว้นแต่จะพจารณา
ิ
เห็นว่าเป็นประโยชน์สูงสุดต่อเด็กที่จะไม่แยกเช่นนั้นและต้องปฏิบัติต่อเด็กในลักษณะที่สอดคล้องกับการ
ส่งเสริมความส านึกในศักดิ์ศรีและคุณค่าของเด็ก และส่งเสริมการกลับคืนสู่สังคม โดยรัฐภาคีจะต้องตรา
ิ
กฎหมาย ก าหนดกระบวนวิธีพจารณาคดี จัดตั้งหน่วยงานและสถาบัน ซึ่งจะใช้เป็นการเฉพาะกับเด็ก
ที่ถูกกล่าวหา สิทธิของเด็กดังกล่าวจึงเป็นสิ่งส าคัญขั้นพื้นฐาน
แนวคิดเรื่องการกระท าความผิดของเด็กและเยาวชนนั้น ตรงกับค าว่า “Juvenile
Delinquency” ซึ่งในทางวิชาอาชญาวิทยาและทัณฑวิทยาไม่ถือว่าการกระท าเช่นนั้นเป็นอาชญากรรม
แต่จะเรียกการกระท าความผิดของเด็กและเยาวชนว่า “การกระท าผิด” และไม่เรียกเด็กและเยาวชน
๑ ความรู้ด้านสิทธิมนุษยชน. (๒๕๖๔) (ออนไลน์) เข้าถึงจาก : https://www.nhrc.or.th/Human-Rights-
Knowledge/International-Human-Rights-Affairs/International-Law-of-human-r. (วันทีค้นข้อมูล : ๒๕๖๔ ,๒๑
กรกฎาคม).
