Page 1304 - บทความทางวิชาการหลักสูตร ผู้พิพากษาหัวหน้าศาล รุ่นที่ 21

๑๒๙๒

กฎหมายที่คุ้มครองสิทธิและสวัสดิภาพของเด็กหรือเยาวชนในกระบวนการยุติธรรมทางอาญาไทย

๑.รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช ๒๕๖๐

ุ
รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พทธศักราช ๒๕๖๐ หมวดสิทธิและเสรีภาพของปวงชนชาวไทย
ให้ความคุ้มครองและรับรองสิทธิของบุคคลว่า การใช้อานาจโดยองค์กรของรัฐทุกองค์กรต้องค านึงถึง

ศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์ สิทธิและเสรีภาพตามบทบัญญัติแห่งรัฐธรรมนูญนี้ เด็ก เยาวชน สตรี ผู้สูงอายุหรือ

ิ
ผู้พการ หรือทุพพลภาพ ย่อมมีสิทธิได้รับความคุ้มครองในการด าเนินกระบวนพจารณาคดีอย่างเหมาะสม
ิ
๖
และย่อมมีสิทธิได้รับการปฏิบัติที่เหมาะสมในคดีเกี่ยวกับความรุนแรงทางเพศ ดังนั้น หากเด็กหรือเยาวชน
กระท าความผิดย่อมมีสิทธิได้รับการคุ้มครองในการด าเนินกระบวนพิจารณาคดีอย่างเหมาะสม

๒.ประมวลกฎหมายอาญา

โดยมีบทบัญญัติที่คุ้มครองสิทธิของเด็กและเยาวชนที่ถูกด าเนินคดีอาญาดังนี้

๑.โทษประหารชีวิตและโทษจ าคุกตลอดชีวิตมิให้น ามาใช้บังคับแก่ผู้ซึ่งกระท าความผิดในขณะที่
มีอายุต่ ากว่า ๑๘ ปี
๗

๒. เด็กอายุไม่เกิน ๑๐ ปี กระท าการอนกฎหมายบัญญัติเป็นความผิด เด็กนั้นไม่ต้องรับโทษ
ั
๘
ให้พนักงานสอบสวนส่งตัวเด็กให้พนักงานเจ้าหน้าที่ตามกฎหมาย

๖ รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช ๒๕๖๐ มาตรา ๒๖, ๔๐(๖)

๗ มาตรา ๑๘ โทษส าหรับลงแก่ผู้กระท าความผิดมีดังนี้
(๑) ประหารชีวิต
(๒) จ าคุก

(๓) กักขัง
(๔) ปรับ
(๕) ริบทรัพย์สิน
โทษประหารชีวิตและโทษจ าคุกตลอดชีวิต มิให้น ามาใช้บังคับแก่ผู้ซึ่งกระท าความผิดในขณะที่มีอายุต่ ากว่าสิบแปดปี

ในกรณีผู้ซึ่งกระท าความผิดในขณะที่มีอายุต่ ากว่าสิบแปดปีได้กระท าความผิดที่มีระวางโทษประหารชีวิตหรือจ าคุกตลอด
ชีวิต ให้ถือว่าระวางโทษดังกล่าวได้เปลี่ยนเป็นระวางโทษจ าคุกห้าสิบปี
๘ มาตรา ๗๓ เด็กอายุยังไม่เกินสิบปี กระท าการอันกฎหมายบัญญัติเป็นความผิดเด็กนั้นไม่ต้องรับโทษ

ให้พนักงานสอบสวนส่งตัวเด็กตามวรรคหนึ่ง ให้พนักงานเจ้าหน้าที่ตามกฎหมายว่าด้วยการคุ้มครองเด็ก เพื่อด าเนินการ
คุ้มครองสวัสดิภาพตามกฎหมายว่าด้วยการนั้น