Page 1357 - บทความทางวิชาการหลักสูตร ผู้พิพากษาหัวหน้าศาล รุ่นที่ 21

๑๓๔๕

๔. บทวิเคราะห ์

ในส่วนนี้จะได้วิเคราะห์กฎหมายที่เกี่ยวกับการท างานบริการสังคมหรือท างานสาธารณประโยชน์

แทนค่าปรับตามที่ก าหนดไว้ในประมวลกฎหมายอาญา และระเบียบราชการฝ่ายตุลาการศาลยุติธรรม

ว่าด้วยการก าหนดจ านวนชั่วโมงที่ถือเป็นการท างานหนึ่งวัน และแนวปฏิบัติในการให้ท างานบริการสังคม

หรือสาธารณประโยชน์แทนค่าปรับและการเปลี่ยนสถานที่กักขัง พ.ศ. ๒๕๔๖ ดังนี้

๔.๑ การช าระค่าปรับ

ิ่
ิ่
มาตรา ๓๐/๑ ได้รับการแก้ไขเพมเติมโดยพระราชบัญญัติแก้ไขเพมเติมประมวลกฎหมาย
อาญา (ฉบับที่ ๒๕) พ.ศ. ๒๕๕๙ มาตรา ๕ เปลี่ยนแปลงเงื่อนไขจ านวนเงิน จากเดิมที่ก าหนดว่า ศาลต้องมี

ิ
ค าพพากษาปรับไม่เกินแปดหมื่นบาท ผู้ต้องโทษปรับจึงจะขอท างานบริการสังคมหรือสาธารณประโยชน์
ิ
แทนค่าปรับได้ เป็นใช้ถ้อยค าว่า พพากษาปรับ โดยไม่มีก าหนดจ านวนเงินค่าปรับขั้นสูงไว้ กฎหมายส่วนที่
ิ
แก้ไขใหม่จึงเป็นประโยชน์แก่ผู้ต้องโทษปรับมากกว่ากฎหมายเดิม ศาลสามารถใช้ดุลพนิจสั่งอนุญาตให้
ท างานบริการสังคมหรือท างานสาธารณประโยชน์แทนค่าปรับได้มากขึ้น ซึ่งย่อมส่งผลให้ผู้ต้องโทษปรับที่ไม่

ื่
มีเงินช าระค่าปรับไม่ต้องถูกกักขังแทนค่าปรับ มีโอกาสท างานตอบแทนสังคมเพอชดเชยความผิดที่ได้
กระท าลง และเป็นการลดปริมาณผู้ต้องขังแทนค่าปรับได้เพมมากยิ่งขึ้น
ิ่
ิ
มีข้อน่าพจารณาอยู่ว่า กฎหมายทั้งสองฉบับ ใช้ถ้อยค าว่า ไม่มีเงินช าระค่าปรับ ถ้อยค า
ดังกล่าวจะรวมถึงกรณีที่ผู้ต้องโทษปรับมีเงินช าระค่าปรับแต่เพยงบางส่วนด้วยหรือไม่ ปัญหานี้
ี
ก่อให้เกิดข้อถกเถียงกันว่า เมื่อเป็นบทบัญญัติตามประมวลกฎหมายอาญา จึงต้องตีความโดยเคร่งครัดว่า

ี
หมายถึงไม่มีเงินช าระค่าปรับทั้งหมด ส่วนอกฝ่ายหนึ่งเห็นว่า หมายความรวมถึงมีเงินช าระค่าปรับแต่เพียง
บางส่วนด้วย

ในประเด็นนี้ แม้กฎหมายไม่ได้เขียนไว้ชัดเจนว่า ผู้ต้องโทษปรับไม่มีเงินช าระค่าปรับทั้งหมด

ิ
หรือไม่มีเงินช าระค่าปรับบางส่วน แต่หากพจารณาจากวัตถุประสงค์ในการลงโทษปรับที่ต้องการบังคับ
ี
เอาแก่ทรัพย์สินของผู้ต้องโทษปรับแล้ว การที่ผู้ต้องโทษปรับช าระค่าปรับแต่เพยงบางส่วนหรือเท่าที่
ผู้ต้องโทษปรับสามารถช าระได้ ส่วนที่เหลือจึงขอท างานบริการสังคมหรือท างานสาธารณประโยชน์แทน

ค่าปรับ ย่อมเป็นประโยชน์แก่รัฐที่จะได้รับค่าปรับตามค าพพากษา และเป็นประโยชน์แก่ผู้ต้องโทษปรับ
ิ
ที่จะไม่ต้องถูกกักขังแทนค่าปรับ ซึ่งสอดคล้องกับวัตถุประสงค์ของการลงโทษ และแนวคิดการท างาน

ื้
บริการสังคมหรือท างานสาธารณประโยชน์แทนค่าปรับ ที่ต้องการให้โอกาสผู้กระท าความผิดได้แก้ไขฟนฟ ู
ปรับปรุงพฤติกรรมของตนเอง และสร้างจิตส านึกที่ดีให้แก่ผู้ต้องโทษปรับเพอให้ช่วยเหลือสร้าง
ื่
คุณประโยชน์แก่สังคม ดังนั้น ผู้เขียนจึงเห็นว่า ค าว่าไม่มีเงินช าระค่าปรับ น่าจะหมายความรวมถึงกรณีที่