Page 1440 - บทความทางวิชาการหลักสูตร ผู้พิพากษาหัวหน้าศาล รุ่นที่ 21

๑๔๒๗

ั
้
ค าสั่งจ าหน่ายคดีออกจากสารบบความ โดยกฎหมายก าหนดให้สิทธิน าคดีอาญามาฟองเป็นอนระงับ
๑๖
สอดคล้องตามข้อบังคับประธานศาลฎีกาฯ ข้อ ๒๕
ิ
ศาลสามารถใช้มาตรการพเศษแทนการด าเนินคดีอาญาเป็นเครื่องมือในการคัดกรองเด็ก
หรือเยาวชนที่ไม่สมควรอยู่ในกระบวนการยุติธรรมออกไปให้เร็วที่สุด สามารถกลับคืนสู่สังคมและ
มีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้น ไม่กลับมากระท าความผิดซ้ า โดยไม่ต้องเข้าสู่การด าเนินกระบวนพจารณาตามปกติ
ิ
ื้
เช่นเดียวกับมาตรการพิเศษแทนการด าเนินคดีอาญาก่อนฟ้อง โดยมีรูปแบบการจัดท าแผนแก้ไขบ าบัดฟนฟ ู
๑๗
จากความร่วมมือของผู้เกี่ยวข้องทุกฝ่ายเช่นเดียวกัน
มาตรการแทนการพิพากษาคดี ตามพระราชบัญญัติศาลเยาวชนและครอบครัวและ

วิธีพิจารณาคดีเยาวชนและครอบครัว พ.ศ. ๒๕๕๓ มาตรา ๑๓๒ เป็นมาตรการแทนการพพากษาคดีอาญา
ิ
้
หลังฟองคดี ที่ศาลน ามาใช้แทนการพพากษาคดีเด็กและเยาวชน กรณีศาลเห็นว่าเด็กและเยาวชน
ิ
มีพฤติการณ์ในการกระท าความผิดที่ไม่เป็นภัยร้ายแรงและมีแนวโน้มที่จะปรับเปลี่ยนพฤติกรรมไปในทาง
ที่ดีขึ้นได้ ด้วยเหตุผลเพื่อการคุ้มครองสิทธิของเด็กและเยาวชน และพัฒนากระบวนการยุติธรรมส าหรับเด็ก

และเยาวชนของไทยให้เหมาะสมและสอดคล้องกับสถานการณ์ปัจจุบัน โดยการคุ้มครองดูแลแก้ไขบ าบัด
ู
ื้
ฟนฟเด็กและเยาวชนรวมถึงสถาบันครอบครัว เมื่อศาลเลือกใช้มาตรการนี้จะมีผลให้ศาลไม่ต้องมี
ค าพพากษาว่าเด็กหรือเยาวชนกระท าความผิด ท าให้เด็กและเยาวชนไม่มีประวัติติดตัว สามารถเริ่มต้น
ิ
ชีวิตใหม่ในสังคมได้อย่างปกติสุข
หลักเกณฑ์ที่ศาลจะใช้มาตรการแทนการพิพากษาคดีตามมาตรา ๑๓๒ วรรคหนึ่ง ในกรณี
ที่ศาลจะพจารณามีค าสั่งให้จัดท ามาตรการแทนการพพากษาคดี จะต้องได้ความว่าคดีดังกล่าวอยู่ใน
ิ
ิ
หลักเกณฑ์ตามข้อบังคับประธานศาลฎีกา ว่าด้วยหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขในการก าหนดมาตรการ
๑๘
แทนการพพากษาคดี พ.ศ. ๒๕๕๖ ข้อ ๕ บัญญัติว่าในคดีอาญาที่มีข้อหาว่าเด็กและเยาวชนกระท า
ิ
ความผิด หากศาลเห็นสมควร หรือบิดามารดา ผู้ปกครอง หรือบุคคลซึ่งเด็กและเยาวชนอาศัยอยู่ด้วย
ร้องขอ ศาลอาจมีค าสั่งให้ด าเนินการตามมาตรา ๑๓๒ ภายใต้หลักเกณฑ์ดังต่อไปนี้

๑. คดีเสร็จการพิจารณาแล้ว
๒. พฤติการณ์ในการกระท าความผิดของเด็กและเยาวชนไม่เป็นภัยร้ายแรงต่อสังคมเกิน

สมควร
๓. เด็กและเยาวชนมีแนวโน้มที่จะปรับเปลี่ยนพฤติกรรมไปในทางที่ดีขึ้น

๔. เด็กและเยาวชนอายุไม่เกินยี่สิบสี่ปีบริบูรณ์

๑๖ ข้อบังคบของประธานศาลฎีกา ว่าด้วยหลักเกณฑ์ วิธีการและเงื่อนไขในการจัดทาแผนแก้ไขบ าบัดฟื้นฟูหลังฟ้องคดี
ั

พ.ศ. ๒๕๕๖ เข้าถึงได้จาก https://jvnc.coj.go.th/th/content/category/detail/id/8/cid/2726/iid/31612
๑๗ อภิรดี โพธิ์พร้อม. (๒๕๕๓). ๘ ปีแห่งการรอคอย พระราชบัญญัติศาลเยาวชนและครอบครัวและวิธีพิจารณาคดี
เยาวชนและครอบครัว พ.ศ. ๒๕๕๓. วารสารศาลยุติธรรมปริทัศน์ ๔, ๖ (ส.ค. ถึง ก.ย. ๒๕๕๓) ๑๑๒ ถึง ๑๓๗
๑๘ ข้อบังคบของประธานศาลฎีกา ว่าด้วยหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขในการก าหนดมาตรการแทนการพิพากษาคดี
ั
พ.ศ. ๒๕๕๖ เข้าถึงได้จาก https://jvnc.coj.go.th/th/file/get/file/20180925db7fd1701ab1cb953b573367b4eab211220704.pdf