Page 1441 - บทความทางวิชาการหลักสูตร ผู้พิพากษาหัวหน้าศาล รุ่นที่ 21

๑๔๒๘

ิ
ในกรณีที่เด็กและเยาวชนถูกฟองเป็นจ าเลยร่วมกันหลายคนให้พจารณาหลักเกณฑ์
้
ิ
ิ
ดังกล่าวข้างต้นเป็นรายบุคคล หลังจากศาลใช้ดุลพนิจน ามาตรการแทนการพพากษาคดีมาใช้แก่เด็กและ
เยาวชนแล้ว ศาลจะต้องก าหนดวิธีการในการแก้ไขบ าบัดฟนฟเด็กและเยาวชนให้เหมาะสม ซึ่งอาจท าได้
ื้
ู
เป็น ๒ กรณี กรณีที่หนึ่ง คือ ก าหนดเงื่อนไขข้อใดข้อหนึ่งหรือหลายข้อตามขอบังคับของประธานศาลฎีกาฯ
้
ื่
ข้อ ๙ เช่น ให้เด็กและเยาวชนรายงานตัวต่อพนักงานคุมประพฤติหรือเจ้าพนักงานอนหรือบุคคลที่ได้รับ
มอบหมายหรือองค์การด้านเด็ก เข้ารับค าปรึกษาแนะน า เข้าร่วมกิจกรรมบ าบัด เข้ารับการศึกษาหรือฝึก
วิชาชีพ เข้าร่วมกิจกรรมทางศาสนา ตลอดจนเข้ารับการอบรมศีลธรรม จริยธรรม และหน้าที่พลเมือง หรือ
เข้าร่วมกิจกรรมทางเลือกอนที่มีวัตถุประสงค์เพอให้เด็กและเยาวชนปรับเปลี่ยนพฤติกรรม และสนับสนุน
ื่
ื่
ื่
ให้เด็กและเยาวชนสามารถกลับคืนสู่สังคมได้อย่างปกติสุข การใช้วิธีการเพอความปลอดภัยเพอคุมประพฤติ
ื่
ั
เด็กและเยาวชน เช่น ห้ามมิให้เด็กและเยาวชนเข้าไปในสถานที่หรือท้องที่ใดอนอาจชักน าให้เด็กและ
เยาวชนนั้นกระท าความผิด ห้ามออกจากสถานที่อยู่อาศัยในเวลากลางคืน เว้นแต่มีเหตุจ าเป็นหรือได้รับ
อนุญาตจากบิดามารดา ผู้ปกครอง หรือบุคคลซึ่งเด็กและเยาวชนอาศัยอยู่ด้วย หรือห้ามคบหาสมาคมกับ

ื่
ื้
ู
บุคคลที่อาจชักน าไปสู่การกระท าผิดและจัดท าแผนแก้ไขบ าบัดฟนฟ หรือก าหนดเงื่อนไขอนที่จ าเป็นแก่
ื้
การแก้ไขบ าบัดฟนฟเด็กและเยาวชน ทั้งนี้ศาลจะก าหนดระยะเวลาในการแก้ไขบ าบัดฟนฟตามที่เห็นสมควร
ู
ู
ื้
แต่ต้องไม่เกินกว่าเด็กและเยาวชนนั้นมีอายุครบยี่สิบสี่ปีบริบูรณ์
ื้
ู
กรณีที่สอง คือ กรณีที่ศาลเห็นว่าการแก้ไขบ าบัดฟนฟเด็กและเยาวชนจ าเป็นต้องมีแผน
ให้ศาลก าหนดให้นักจิตวิทยา นักสังคมสงเคราะห์ หรือบุคคลที่ศาลเห็นสมควรจัดท าแผนแก้ไขบ าบัดฟื้นฟู
ตามสภาพปัญหา โดยก าหนดระยะเวลาในการด าเนินการตามแผนแก้ไขบ าบัดฟนฟให้ชัดเจนแต่ต้อง
ู
ื้
๑๙
ไม่เกินกว่าเด็กและเยาวชนมีอายุครบยี่สิบสี่ปีบริบูรณ์
ความส าเร็จของมาตรการคุ้มครองสิทธิและสวัสดิภาพระหว่างการด าเนินคดี มาตรการ
้
ิ
ิ
พเศษแทนการด าเนินคดีอาญาทั้งชั้นก่อนฟองและหลังฟอง มาตรการแทนการพพากษาคดีอยู่ที่กระบวนการ
้
ิ
การท างานของทุกฝ่ายจะต้องร่วมมอกันตั้งแต่หน่วยงานในกระบวนการยุติธรรมที่จะต้องใช้มาตรการพเศษ
ื
ื่
ดังกล่าวให้สอดคล้องต่อวัตถุประสงค์ในการออกแบบเครื่องมือเพอคัดกรองเด็กหรือเยาวชนออกจาก
กระบวนการยุติธรรมให้เร็วที่สุด ในขณะเดียวกันก็ต้องคงประสิทธิภาพการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมให้เด็ก
ุ
หรือเยาวชนกลับคืนสู่สังคม เป็นพลเมืองดีและมีคณภาพชีวิตที่ดีขึ้น ไม่กลับมากระท าความผิดซ้ า ตลอดจน
กระบวนการจัดท าแผนแก้ไขบ าบัดฟนฟจะต้องเกิดขึ้นโดยความยินยอมจากผู้เสียหายและเด็กหรือเยาวชน
ื้
ู
ด้วยความร่วมมือของครอบครัว โรงเรียน นักจิตวิทยา นักสังคมสงเคราะห์ และผู้เกี่ยวข้องทุกฝ่ายด้วย
๒๐
ความเข้าใจเป็นการปฏิบัติงานด้วยหัวใจไม่ใช่แบบพิธี

๑๙ นันท์นภัส ศิริชชวาลวงศ์, ศิวะ จงจิตต์ และ อัจฉรา อิสโร. (๒๕๕๙). การใชมาตรการแทนการพิพากษา
ั
้
คดีอาญาในกรณีเด็กและเยาวชนที่กระท าความผิดคดีอาญา: ศึกษาเฉพาะเด็กและเยาวชนในเขตอ านาจศาลเยาวชนและ
ุ
ครอบครัว จังหวัดสงขลา พ.ศ. ๒๕๕๗ ถึง พ.ศ. ๒๕๕๙. รายงานการประชมหาดใหญ่วิชาการระดับชาติและนานาชาติ
ครั้งที่ ๗. วันที่ ๒๓ มิถุนายน ๒๕๕๙. หน้า ๓๒๒ ถึง ๓๓๕
๒๐ อภิรดี โพธิ์พร้อม. (๒๕๕๓). ๘ ปีแห่งการรอคอย พระราชบัญญัติศาลเยาวชนและครอบครัวและวิธพิจารณา
ี
คดีเยาวชนและครอบครัว พ.ศ. ๒๕๕๓. วารสารศาลยุติธรรมปริทัศน์ ๔, ๖ (ส.ค. ถึง ก.ย. ๒๕๕๓) ๑๑๒ ถึง ๑๓๗