Page 1551 - บทความทางวิชาการหลักสูตร ผู้พิพากษาหัวหน้าศาล รุ่นที่ 21
P. 1551
๑๕๓๘
้
ผู้คนส่วนใหญ่มักจะเลือกใช้สิทธิฟองร้องทางศาล โดยขาดการเจรจา ดังนั้น จึงท าให้มีคดีแพ่งที่ฟ้องร้อง
ขึ้นสู่ศาลจ านวนมาก เมื่อมีคดีขึ้นสู่ศาลจ านวนมาก ปริมาณของคดีที่ผู้พิพากษาต้องท าการสืบพยาน
ย่อมมากเช่นเดียวกัน ซึ่งวิธีการที่จะลดปริมาณคดีเหล่านั้นตามที่มีกฎหมายรองรับ และสามารถ
น ามาบังคับใช้ในการด าเนินกระบวนพิจารณาของศาลได้ก็คือ การไกล่เกลี่ยข้อพิพาท
หากจะกล่าวถึงรูปแบบของการไกล่เกลี่ยข้อพพาทในความหมายของผู้เขียนเห็นว่า
ิ
สามารถแบ่งออกได้เป็นสองรูปแบบ โดยรูปแบบแรก คือ การไกล่เกลี่ยข้อพิพาทก่อนฟ้องคดี ในปัจจุบัน
ิ
มีพระราชบัญญัติการไกล่เกลี่ยข้อพพาท พ.ศ ๒๕๖๒ และพระราชบัญญัติแก้ไขเพ่มเติมประมวล
ิ
่
กฎหมายวิธีพจารณาความแพง (ฉบับที่ ๓๒) พ.ศ. ๒๕๖๓ เพิ่มมาตรา ๒๐ ตรี โดยในการประกาศ
ิ
ใช้พระราชบัญญัติดังกล่าว เพอเป็นทางเลือกให้แก่ผู้ที่มีกรณีพพาททางแพง ใช้เป็นช่องทางในการยุติ
ื่
ิ
่
ิ
ิ
้
ข้อพพาท ก่อนที่จะมีการฟองคดี โดยคู่กรณีอาจจะเลือกไกล่เกลี่ยข้อพพาทก่อนเข้าสู่กระบวนการ
ิ
ทางศาล ตามพระราชบัญญัติการไกล่เกลี่ยข้อพพาท พ.ศ. ๒๕๖๒ หรืออาจจะร้องขอต่อศาลให้
ิ
แต่งตั้งผู้ประนีประนอมด าเนินการไกล่เกลี่ยข้อพพาท และหากตกลงกันได้ ก็อาจขอให้ศาลมี
ิ
ค าพพากษาตามยอมได้ทันที ตามประมวลกฎหมายวิธีพจารณาความแพง มาตรา ๒๐ ตรี ท าให้
ิ
่
ข้อพิพาททางแพ่งสามารถยุติลงได้ในเวลาอันรวดเร็วโดยไม่จ าเป็นต้องมีการฟ้องคดี
ิ
นอกจากนี้ยังมีวิธีการไกล่เกลี่ยอีกรูปแบบหนึ่ง คือ การไกล่เกลี่ยข้อพพาทหลัง
คู่ความฟองร้องคดีต่อศาลแล้ว ซึ่งการไกล่เกลี่ยดังกล่าวเป็นรูปแบบที่ใช้กันมานาน โดยแต่ละศาล
้
มีการจัดตั้งศูนย์ไกล่เกลี่ยประจ าศาล และมีผู้ประนีประนอมร่วมด้วย หากคู่ความไม่สามารถตกลง
ิ
กันได้ ศูนย์ไกล่เกลี่ยจะส่งคดีมายังผู้พพากษาเจ้าของส านวนเพอด าเนินกระบวนพจารณาต่อไป
ิ
ื่
ในชั้นนี้ผู้พิพากษาเจ้าของส านวนยังสามารถด าเนินการไกล่เกลี่ยได้ตามที่เห็นสมควร
๑. วัตถุประสงค์ (Objectives)
๑.๑ เพื่อการบริหารจัดการคดี โดยลดปริมาณคดีที่ค้างพิจารณาอยู่ในศาล
ื่
ิ
๑.๒ เพอให้คู่ความตระหนัก และเห็นถึงประโยชน์ของการไกล่เกลี่ยข้อพพาท อันเป็น
การรักษาสัมพันธภาพที่ดีระหว่างคู่ความทั้งสองฝ่าย โดยไม่มีคู่ความฝ่ายใดต้องชนะหรือแพ้คดี
๑.๓ ศึกษาถึงปัญหาและอุปสรรคของการไกล่เกลี่ยข้อพิพาททั้งก่อนและหลังฟ้องคดี
๒. ขอบเขตของการศึกษา (Scope of study)
ศึกษาถึงรูปแบบของการไกล่เกลี่ยข้อพพาท ตลอดจนบุคคลที่เกี่ยวข้องในการไกล่เกลี่ย
ิ
่
ิ
ิ
ข้อพพาท รวมถึงประโยชน์ที่ได้รับจากการไกล่เกลี่ยข้อพพาท โดยมุ่งเน้นคดีแพง หรือคดีผู้บริโภค
ที่อยู่ในเขตอ านาจของศาลแขวง
