Page 1895 - บทความทางวิชาการหลักสูตร ผู้พิพากษาหัวหน้าศาล รุ่นที่ 21

๑๘๗๗

to be developed in promoting mediation of the Chonburi Provincial Court as follows; 1)

providing upskill programs for the court conciliators such as communication skills and creative
thinking to improve their capacities in mediation 2 build the stakeholder cooperation in
)
particular the lawyers to educate and promote parties to the mediation program and 3)

develop some modern and user friendly medias to promote mediation to parties.

Keywords : Alternative Dispute Resolution, Mediator, Mediation Center Judge

บทน า
ิ
การไกล่เกลี่ยข้อพพาทเป็นกระบวนการระงับข้อพพาทวิธีหนึ่งที่สะดวก รวดเร็ว และท าให้คู่พพาท
ิ
ิ
ทั้งสองฝ่ายพอใจ เพอให้การไกล่เกลี่ยเป็นวิธีการระงบข้อพพาทที่ประชาชนสามารถเข้าถึงได้ง่าย ไม่ยุ่งยาก และ
ิ
ื่
ั
ู่
สามารถควบคุมปริมาณคดีในการขึ้นสู่การพิจารณาของศาลและอ านวยความยุติธรรมให้กับคความศาลยุติธรรม
ได้น าวิธีการไกล่เกลี่ยข้อพพาทมาใช้โดยอาศัยอานาจตามที่บัญญัติไว้ในประมวลกฎหมายวิธีพจารณา
ิ
ิ

้
ความแพ่ง มาตรา ๑๙ มาตรา ๒๐ และ มาตรา ๒๐ทวิ ซึ่งเป็นการแกไขเพิ่มเติมครั้งแรกเมื่อปี พ.ศ.๒๕๔๒ และ
เมื่อปี พ.ศ.๒๕๕๑ ได้มีการแก้ไขประมวลกฎหมายวิธีพจารณาความแพง มาตรา ๒๐ทวิ เกี่ยวกับหลักเกณฑ์
่
ิ
และวิธีการไกล่เกลี่ยข้อพพาทของศาล การแต่งตั้งผู้ประนีประนอม รวมทั้งอานาจหน้าที่ของผู้ประนีประนอม

ิ
ให้เป็นไปตามที่ก าหนดไว้ในข้อก าหนดของประธานศาลฎีกา โดยความเห็นชอบของที่ประชุมใหญ่ศาลฎีกา ท า
ให้มีหลักเกณฑ์เกี่ยวกับการไกล่เกลี่ยข้อพพาทในศาลที่ท าโดยผู้ประนีประนอม เพิ่มเติมจากระเบียบคณะกรรมการ
ิ
บริหารศาลยุติธรรมว่าด้วยการไกล่เกลี่ยข้อพพาท พ.ศ. ๒๕๔๔ และฉบับแก้ไข พ.ศ. ๒๕๔๗ อกหนึ่งฉบับ
ี
ิ
คือ ข้อก าหนดของประธานศาลฎีกาว่าด้วยการไกล่เกลี่ย พ.ศ. ๒๕๕๔
ศาลยุติธรรมประสบผลส าเร็จอย่างมากที่ได้น าระบบการไกล่เกลี่ยข้อพิพาทมาใช้ควบคู่ไปกับ
การพิจารณาคดีของศาล ดังจะเห็นได้จากปริมาณคดีที่เข้าสู่กระบวนการไกล่เกลี่ยและผลส าเร็จของ

ิ
การไกล่เกลี่ยคดีในศาลที่เพมขึ้น ภายใต้หลักการไกล่เกลี่ยข้อพพาทรูปแบบใหม่ที่ศาลน ามา ใช้ คือ ระบบแยกคน
ิ่
แยกห้อง และแยกส านวน กล่าวคือระบบแยกคน หมายถึง ผู้ไกล่เกลี่ยกับผู้ตัดสินคดีต้องไม่ใช้คนเดียวกัน
ิ
ิ
ระบบแยกห้อง หมายถึงจัดให้มีห้องไกล่เกลี่ยข้อพพาทแยกต่างหากจากห้องพจารณาคดี และระบบแยก
ิ
ส านวน หมายถึงการตั้งส านวนการไกล่เกลี่ยข้อพพาทแยกต่างหากจากส านวนคดี ด้วยวัตถุประสงค์ ๔ ประการ
คือ สะดวก รวดเร็ว ประหยัด และเป็นธรรม
1

1 ส านักส่งเสริมงานตุลาการ ส านักงานศาลยุติธรรม, คู่มือการระงับข้อพิพาททางเลือกส าหรับประชาชน, กรุงเทพฯ : คัมปาย

อิมเมจจิ้ง, ๒๕๖๐, หน้า ๔๑-๔๓