Page 1996 - บทความทางวิชาการหลักสูตร ผู้พิพากษาหัวหน้าศาล รุ่นที่ 21

๑๙๗๘

กรณีการจัดท ารายงานกระบวนพิจารณาหรือค าเบิกความที่คู่ความ พยาน หรือทนายความเข้าร่วมการ

ิ
ื่
พิจารณาคดีทางระบบการประชุมทางจอภาพหรือระบบอเล็กทรอนิกส์อน หากมีกรณีที่มีเหตุขัดข้องไม่สามารถ
ลงลายมือชื่ออิเล็กทรอนิกส์ตามข้อ ๙ แห่งประกาศส านักงานศาลยุติธรรม เรื่อง หลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไข
เกี่ยวกับการใช้วิธีพจารณาคดีทางอเล็กทรอนิกส์ ประกาศ ณ วันที่ ๒๐ กรกฎาคม ๒๕๖๔ ได้ ศาลจะจดแจ้ง
ิ
ิ
เหตุดังกล่าวไว้และถือว่าเป็นกรณีที่คู่ความ พยาน หรือทนายความดังกล่าวลงลายมือชื่อในรายงานกระบวน
พจารณาไม่ได้ ตามพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลทรัพย์สินทางปัญญาฯ มาตรา ๒๖ ประกอบประมวลกฎหมายวิธี
ิ
พจารณาความแพง มาตรา ๕๐ (๒) และประกาศศาลทรัพย์สินทางปัญญาและการค้าระหว่างประเทศกลางว่า
่
ิ
ิ
ิ
ด้วยหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขเกี่ยวกับการใช้วิธีพจารณาคดีทางอเล็กทรอนิกส์ฯ ข้อ ๕ ประกอบประกาศ
ส านักงานศาลยุติธรรมที่ใช้บังคับในช่วงเวลานั้น ๆ

(๓) การนั่งพิจารณาโดยวิธีการทางอิเล็กทรอนิกส์

่
ิ
โดยปกติการนั่งพจารณาคดีไม่ว่าคดีแพงหรือคดีอาญาจะกระท าในศาลเป็นส่วนใหญ่โดยคู่ความมา
ิ
ปรากฏตัวต่อหน้าศาล เว้นแต่มีเหตุขัดข้อง ฉุกเฉิน หรือจ าเป็นที่ท าให้ไม่สามารถนั่งพจารณาคดีในศาลได้ เช่น
คู่ความต้องการให้ศาลไปตรวจดูสถานที่หรือพยานหลักฐานซึ่งยากแก่การขนย้ายมายังศาล ศาลจะมีค าสั่ง
ก าหนดการนั่งพิจารณา ณ สถานที่อื่น ทั้งนี้ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา ๓๕ เช่น เผชิญ

สืบพยานหลักฐานยังที่ตั้งสถานที่หรือพยานหลักฐานนั้นที่นอกศาล ส าหรับการสืบพยานบุคคลก็เช่นเดียวกัน
ิ
หากไม่มีเหตุขัดข้องฉุกเฉนอันจ าเป็นจริง ๆ บุคคลทุกคนควรมาศาล เพื่อให้การนั่งพิจารณาคดีได้กระท าในศาล
ิ
ต่อหน้าคู่ความที่มาศาลและโดยเปิดเผย ทั้งนี้ตามประมวลกฎหมายวิธีพจารณาความแพง มาตรา ๓๖ ท าให้
่
การอานวยความยุติธรรมเป็นไปโดยสะดวกและรวดเร็ว เพราะการที่ศาลจะต้องไปเผชิญสืบนอกศาล หรือแม้

จะส่งประเด็นไปสืบยังศาลที่มีเขตอานาจเหนือพยานที่เกี่ยวข้องในคดีแทน จะท าให้ชักช้าเสียเวลาได้ ส าหรับ
กรณีของพยานบุคคลนี้ หากคู่ความน าพยานบุคคลนั้นมาเบิกความที่ศาลไม่ได้ ทั้งกรณีที่ศาลจะเผชิญสืบพยาน
บุคคลนั้นหรือส่งประเด็นไปสืบยังศาลอื่นก็มีข้อขัดข้อง โดยเฉพาะหากพยานบุคคลที่คู่ความประสงค์จะน าสืบมี

ถิ่นที่อยู่ในต่างประเทศ ทางปฏิบัติแต่เดิมมา ศาลจะพิจารณาว่าพยานบุคคลนั้นมีความส าคัญต่อคดีเพียงใด ถ้า

๑๐
เป็นพยานไม่ส าคัญ ศาลอาจสั่งตัดพยานนั้นเสียได้ แต่คดีทรัพย์สินทางปัญญาและคดีการค้าระหว่างประเทศ
หรือคดีอื่นที่กฎหมายก าหนดให้อยู่ในอ านาจพิจารณาของศาลทรัพย์สินทางปัญญาฯกลางนั้นเกิดขนทั่วประเทศ
ึ้
และมีการติดต่อซื้อขายขนส่งระหว่างประเทศด้วย จึงมีกรณีที่พยานซึ่งเกี่ยวข้องอยู่สถานที่ห่างไกลจากศาลและ

๑๐ กรกันยา สุวรรณพานิช, “การสืบพยานบุคคลโดยระบบการประชมทางจอภาพ,” วารสารกฎหมายทรพย์สินทางปัญญาและ
ั
ุ
การค้าระหว่างประเทศ, ฉบับพิเศษครบรอบหนึ่งปีของศาลทรัพย์สินทางปัญญาและการค้าระหว่างประเทศกลาง (ธันวาคม
๒๕๔๑) : หน้า 249-250 [ออนไลน์] https://esv-ipitc.coj.go.th/ebook/ipitc_website/1_first_anniversary/index.html