Page 1999 - บทความทางวิชาการหลักสูตร ผู้พิพากษาหัวหน้าศาล รุ่นที่ 21

๑๙๘๑

ข้อ ๔๒ ก าหนดให้น าบทบัญญัติเรื่องการสืบพยานบุคคลโดยระบบการประชุมทางจอภาพตาม ข้อ ๓๒ มาใช้

บังคับแก่ความอาญาโดยอนุโลม โดยให้ถือเสมือนว่าการสืบพยานบุคคลโดยระบบการประชุมทางจอภาพดัง
ิ
กล่าวคือการที่พยานเบิกความในห้องพจารณาของศาล ดังนั้น ในกรณีที่พยานบุคคลซึ่งมีถิ่นที่อยู่ในต่างประเทศ
หากพยานบุคคลนั้นมีเหตุขัดข้องไม่อาจเดินทางมาเบิกความในศาลไทยได้ หรือการเดินทางมาเบิกความใน

ศาลไทยนั้นจะท าให้มีค่าใช้จ่ายมากยิ่งไปกว่าค่าใช้จ่ายในการสืบพยานบุคคลโดยระบบการประชุมทางจอภาพ
แล้ว คู่ความจึงนิยมเลือกวิธีขอให้สืบพยานบุคคลนั้นโดยระบบการประชุมทางจอภาพ เพราะคู่ความสามารถ

ิ
ซักถาม ถามค้าน และถามติงพยานได้เช่นเดียวกับการสืบพยานในห้องพจารณาของศาล ศาลสามารถสังเกต
ิ
อากัปกิริยาและการตอบค าถามของพยานได้ เพื่อประกอบดุลพนิจในการชั่งน้ าหนักพยานหลักฐาน ซึ่งวิธีการนี้
ิ
เปลี่ยนแปลงหลักทั่วไปของการนั่งพจารณาคดีที่จะต้องกระท าในศาล และศาลทรัพย์สินทางปัญญาฯกลาง
สืบพยานบุคคลโดยระบบการประชุมทางจอภาพตามข้อก าหนดดังกล่าวในคดีแรกเมื่อวันที่ ๑๖ เมษายน

๒๕๔๑ ในการไต่สวนมูลฟองคดีอาญาในความผิดต่อพระราชบัญญัติลิขสิทธิ์ พ.ศ. ๒๕๓๗ โดยพยานบุคคลมีที่
้
ิ
ิ
อยู่ในประเทศญี่ปุ่น องค์คณะผู้พพากษา คู่ความ และทนายความอยู่ในประเทศไทย แต่เดินทางไปนั่งพจารณา
สืบพยานกันที่ที่ท าการของการสื่อสารแห่งประเทศไทย อาคารไปรษณีย์กลาง กรุงเทพมหานคร เพราะต้อง
ใช้อปกรณ์การสื่อสารต่าง ๆ ในห้องสตูดิโอเพอให้ติดต่อสื่อสารทางไกลกับต่างประเทศได้ทั้งภาพ เสียง และ
ื่
ุ
๑๔
ข้อมูลในลักษณะมัลติมีเดีย
ุ
ต่อมา เมื่อเทคโนโลยีและอปกรณ์ที่ใช้ในการสืบพยานบุคคลโดยระบบการประชุมทางจอภาพมีความ
ิ
พร้อมมากขึ้น ศาลทรัพย์สินทางปัญญาฯกลางนั่งพจารณาสืบพยานโดยระบบการประชุมทางจอภาพทั้งในคดี
้
แพงและคดีอาญาที่คู่ความยื่นค าฟองไว้ต่อศาลจังหวัดที่จ าเลยมีภูมิล าเนาอยู่หรือมูลคดีเกิดขึ้นในเขตศาล หรือ
่
ศาลจังหวัดแห่งท้องที่ที่ความผิดเกิดขึ้น อ้างหรือเชื่อว่าได้เกิดขึ้น หรือจ าเลยมีที่อยู่หรือถูกจับได้หรือท้องที่ที่เจ้า
พนักงานท าการสอบสวนจ าเลย โดยองค์คณะผู้พพากษาอยู่ที่ห้องพจารณาในศาลทรัพย์สินทางปัญญาฯกลาง
ิ
ิ
ิ
้
ส่วนตัวความ ทนายความ และพยานฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งหรือทุกฝ่ายอยู่ที่ห้องพจารณาของศาลจังหวัดที่ยื่นฟองไว้
โดยมีอปกรณ์ส าหรับการสืบพยานโดยระบบการประชุมทางจอภาพ ซึ่งเป็นการเปลี่ยนแปลงจากหลักเดิมที่
ุ
อธิบดีศาลทรัพย์สินทางปัญญาฯกลางอาจมีค าสั่งก าหนดให้นั่งพจารณาคดีที่ศาลทรัพย์สินทางปัญญาฯกลาง
ิ
โดยตัวความ ทนายความ และพยานต้องเดินทางมายังศาลทรัพย์สินทางปัญญาฯกลาง หรือก าหนดให้นั่ง
ี่
้
พิจารณาคดีที่ศาลจังหวัดที่โจทก์ยื่นฟองไว้ โดยตัวความ ทนายความ และพยานเดินทางมาทศาลจังหวัดที่โจทก์
ิ
้
ยื่นฟองไว้ และองค์คณะผู้พพากษาจากศาลทรัพย์สินทางปัญญาฯ กลางเดินทางไปนั่งพจารณาสืบพยานที่
ิ
ศาลจังหวัดนั้น ซึ่งวิธีการนี้นอกจากไม่เป็นการสะดวกแล้ว ยังท าให้ใช้เวลาและเสียค่าใช้จ่ายค่อนข้างมากส่วน
ใหญ่เป็นค่าใช้จ่ายเกี่ยวกับการเดินทางและที่พก การสืบพยานโดยระบบการประชุมทางจอภาพระหว่าง
ั
้

ศาลทรัพย์สินทางปัญญาฯกลางกับศาลจังหวัดที่โจทก์ยื่นฟองไว้จึงเป็นวิธีที่ช่วยอานวยความสะดวกในการ

๑๔ กรกันยา สุวรรณพานิช, “การสืบพยานบุคคลโดยระบบการประชุมทางจอภาพ,” หน้า ๒๕๑ -๒๕๓.