Page 1998 - บทความทางวิชาการหลักสูตร ผู้พิพากษาหัวหน้าศาล รุ่นที่ 21

๑๙๘๐

ี
เช่นกัน แม้คู่ความอาจตกลงกันให้พยานไม่ต้องมาศาลหรือคู่ความอกฝ่ายหนึ่งไม่ติดใจถามค้านพยานได้
๑๒
แต่บันทึกถ้อยค ายืนยันข้อเท็จจริงหรือความเห็นของพยานบุคคลที่ไม่มาศาลตอบค าถามค้านและค าถามติงไม่
ว่าจะโดยมาศาลไม่ได้หรือคู่ความตกลงกันให้พยานไม่ต้องมาศาลหรือคู่ความอีกฝ่ายหนึ่งไม่ติดใจถามค้านพยาน

รวมทั้งบันทึกถ้อยค ายืนยันข้อเท็จจริงหรือความเห็นของผู้ให้ถ้อยค าซึ่งอยู่ต่างประเทศนั้นยังคงมีขอจ ากัดในการ
้
ั
รับฟงบันทึกถ้อยค าดังกล่าวเป็นพยานหลักฐานในคดี เนื่องจากข้อก าหนดคดีทรัพย์สินทางปัญญาฯ ข้อ ๓๘
ก าหนดหลักเกณฑ์การพจารณาชั่งน้ าหนักพยานหลักฐานในกรณีของบันทึกถ้อยค าทั้งสามกรณีดังกล่าวว่าศาล
ิ
ี
จะวินิจฉัยว่าบันทึกถ้อยค านั้นมีน้ าหนักให้เชื่อฟงได้หรือไม่และเพยงใด ต้องกระท าด้วยความระมัดระวัง โดย
ั
ค านึงถึงสภาพ ลักษณะ และแหล่งที่มาของบันทึกถ้อยค านั้นด้วย ในท านองเดียวกันกับการวินิจฉัยชั่งน้ าหนัก
พยานบอกเล่า ทั้งนี้เพราะผู้ให้ถ้อยค ามิได้ผ่านกระบวนการถามค้านตรวจสอบพยานหลักฐาน ส่วนผู้ให้ถ้อยค า
ตามบันทึกถ้อยค าแทนการสืบพยานบุคคลของผู้ให้ถ้อยค าซึ่งอยู่ต่างประเทศนี้กฎหมายไม่ได้ก าหนดให้ผู้ให้

ื่
ี
ถ้อยค าจ าต้องมาศาลเพอเบิกความตอบค าถามค้านและค าถามติงของคู่ความอก ทั้งนี้เพราะเห็นว่าเป็นการ
สร้างภาระแก่คู่ความฝ่ายที่อางพยานนั้นเป็นอย่างมากและต้องเสียค่าใช้จ่ายสูงในการเดินทางข้ามประเทศเพื่อ
้
๑๓
มาเบิกความ จึงเป็นเหตุให้คู่ความที่พิจารณาแล้วเห็นว่าพยานบุคคลดังกล่าวเป็นพยานที่มีความส าคัญต่อรูป
คดีของตน จะตกลงกันให้พยานบุคคลนั้นเดินทางมาศาลเพอตอบค าถามค้านและค าถามติงของคู่ความ หรือ
ื่
สืบพยานบุคคลนั้นในส่วนของการเบิกความตอบค าถามค้านและค าถามติงโดยระบบการประชุมทางจอภาพ
ื้
หรือสืบพยานบุคคลนั้นทั้งหมดโดยระบบการประชุมทางจอภาพ ซึ่งข้อก าหนดดังกล่าวข้อ ๔ เออให้คู่ความตก
ลงกันขอให้ศาลด าเนินกระบวนพิจารณาไปตามที่คู่ความตกลงกันได้ โดยบันทึกถ้อยค าของผู้ให้ถ้อยค าที่อยู่ใน
ิ
ประเทศไทยแต่ไม่มาศาลตอบค าถามค้านและค าถามติงนั้นสามารถใช้ได้ดีในคดีที่มีประเด็นข้อพพาทซึ่งต้อง
พจารณาจากพยานเอกสาร ซึ่งไม่จ าต้องใช้กระบวนการค้นหาข้อเท็จจริงจากค าเบิกความของพยานบุคคลโดย
ิ
กระบวนการถามค้านพยาน เช่น คดีฟองขอให้เพกถอนค าวินิจฉัยของคณะกรรมการเครื่องหมายการค้ากรณีมี
ิ
้
ค าสั่งหรือค าวินิจฉัยปฏิเสธไม่รับจดทะเบียนเครื่องหมายการค้า ส่วนบันทึกถ้อยค าของผู้ให้ถ้อยค าซึ่งอยู่

ต่างประเทศอาจท าได้ในกรณีที่พยานบุคคลนั้นจะให้การในข้อเท็จจริงที่มีพยานเอกสารมาสนับสนุน เช่น เรื่อง
ความเป็นนิติบุคคลหรือผู้แทนและอานาจผู้กระท าการแทนนิติบุคคล นอกจากนี้ ในคดีอาญา ยังคงมีข้อจ ากัด

เกี่ยวกับการเสนอบันทึกถ้อยค าแทนการสืบพยานไว้ในข้อก าหนดคดีทรัพย์สินทางปัญญาฯ ข้อ ๔๙ ให้ศาล

อนุญาตให้คู่ความเสนอบันทึกถ้อยค ายืนยันข้อเท็จจริงหรือความเห็นของผู้ให้ถ้อยค าต่อศาลแทนการน าพยาน
บุคคลมาเบิกความต่อหน้าศาลในเรื่องที่ไม่เกี่ยวกับการพสูจน์ถึงการกระท าความผิดของจ าเลยโดยตรง หรือ
ิ
เป็นกรณีบันทึกความเห็นของผู้ทรงคุณวุฒิหรือผู้เชี่ยวชาญตามข้อ ๕๐ ในขณะที่ข้อก าหนดดังกล่าว

๑๒ ข้อก าหนดคดีทรัพย์สินทางปัญญาและการค้าระหว่างประเทศ พ.ศ. ๒๕๔๐ ข้อ ๒๙ วรรคสี่
๑๓ ปริญญา ดีผดุง, ศาลทรัพย์สินทางปัญญาและการค้าระหว่างประเทศและวิธีพิจารณาคดีในศาลทรัพย์สินทางปัญญาและ
ั
การค้าระหว่างประเทศ, เอกสารการสอนชุดวิชากฎหมายทรพย์สินทางปัญญา หน่วยที่ ๑๕, พิมพ์ครั้งที่ ๘ (นนทบุรี :
ส านักพิมพ์มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช, ๒๕๕๕), ๓๗๒.