Page 2001 - บทความทางวิชาการหลักสูตร ผู้พิพากษาหัวหน้าศาล รุ่นที่ 21
P. 2001
๑๙๘๓
และข้อ ๒๗ ของข้อก าหนดของประธานศาลฎีกาว่าด้วยวิธีพจารณาคดีอเล็กทรอนิกส์ พ.ศ. ๒๕๖๓ โดยมี
ิ
ิ
ิ
่
ิ
ิ
ใจความส าคัญให้ใช้วิธีพจารณาคดีทางอเล็กทรอนิกส์ในการนั่งพจารณาคดีแพง คดีผู้บริโภค คดีมโนสาเร่
่
และคดีไม่มีข้อยุ่งยาก รวมทั้งการไต่สวนค าร้องในคดีแพง โดยศาลเห็นสมควรหรือคู่ความร้องขอแล้วแต่กรณี
แต่ยังคงไม่รวมถึงการนั่งพิจารณาโดยเฉพาะการสืบพยานในคดีอาญา แม้ขณะนั้น การนั่งพิจารณาคดีโดยใช้วิธี
พิจารณาคดีทางอิเล็กทรอนิกส์ตามประกาศส านักงานศาลยุติธรรมดังกล่าวจะไม่รวมถึงกรณีทคู่ความหรือพยาน
ี่
ิ
ิ
มีถิ่นที่อยู่ในต่างประเทศก็ตาม ศาลทรัพย์สินทางปัญญาฯกลางเห็นว่าการนั่งพจารณาคดีโดยใช้วิธีพจารณาคดี
ทางอเล็กทรอนิกส์เป็นประโยชน์ต่อการอานวยความยุติธรรมให้แก่คู่ความในช่วงสถานการณ์การแพร่ระบาด
ิ
ของโรคได้และมีความพร้อมที่จะด าเนินการตามประกาศส านักงานศาลยุติธรรมดังกล่าว จึงออกประกาศ
ศาลทรัพย์สินทางปัญญาฯกลางว่าด้วยหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขเกี่ยวกับการใช้วิธีพจารณาคดีทาง
ิ
ิ
อเล็กทรอนิกส์ในสถานการณ์การแพร่ระบาดของโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา ๒๐๑๙ (Coronavirus Disease :
ิ
ื่
Covid -19) พ.ศ. ๒๕๖๔ เพอก าหนดหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขเกี่ยวกับการใช้วิธีพจารณาคดีทาง
ิ
อเล็กทรอนิกส์ในช่วงสถานการณ์การแพร่ระบาดของโรคให้เป็นไปในแนวทางเดียวกัน โดยเชื่อมโยงกับ
หลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขตามประกาศส านักงานศาลยุติธรรมที่เกี่ยวข้องในขณะนั้น โดยได้รับความ
ิ
สนับสนุนระบบอเล็กทรอนิกส์จากส านักงานศาลยุติธรรมด้วย โดยประกาศศาลทรัพย์สินทางปัญญาฯกลาง
ดังกล่าวยังรองรับหลักการตามข้อก าหนดคดีทรัพย์สินทางปัญญาฯว่า คู่ความอาจตกลงกันด าเนินกระบวน
ิ
พจารณาคดีทางอเล็กทรอนิกส์ที่แตกต่างจากประกาศนี้ ตามหลักเกณฑ์ เงื่อนไข และวิธีการตามข้อ ๔ ของ
ิ
ข้อก าหนดดังกล่าว ดังนั้น หากเป็นกรณีการสืบพยานบุคคลในกรณีที่พยานมีถิ่นที่อยู่ในต่างประเทศแล้ว ย่อม
ต้องอาศัยข้อตกลงกันของคู่ความประกอบด้วย นอกจากนี้ ยังอาจพจารณาไปได้ว่าเป็นกรณีของการสืบพยาน
ิ
บุคคลที่มีถิ่นที่อยู่ในต่างประเทศโดยระบบการประชุมทางจอภาพของแอปพลิเคชันได้ ซึ่งข้อก าหนดคดี
ทรัพย์สินทางปัญญาฯ ข้อ ๓๒ มิได้จ ากัดมิให้น ามาใช้กับการสืบพยานบุคคลที่มีถิ่นที่อยู่ในต่างประเทศ และมี
ตัวอย่างของการน ามาใช้ในการสืบพยานคดีทรัพย์สินทางปัญญาและเป็นคดีอาญาด้วยตั้งแต่ปี ๒๕๔๑ แล้ว
ข้างต้น ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับความก้าวหน้าทางเทคโนโลยีที่จะน ามาใช้ในระบบการประชุมทางจอภาพเสียมากกว่า
ซึ่งข้อก าหนดดังกล่าว ข้อ ๓๒ และระเบียบศาลทรัพย์สินทางปัญญาและการค้าระหว่างประเทศกลางว่าด้วย
การสืบพยานบุคคลโดยระบบการประชุมทางจอภาพ พ.ศ. ๒๕๕๔ มิได้ก าหนดห้ามมิให้สืบพยานบุคคลโดย
ระบบการประชุมทางจอภาพโดยคู่ความ ทนาย หรือพยานฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งหรือทุกฝ่ายอยู่นอกศาลแต่อย่างใด
ทั้งความหมายของระบบการประชุมทางจอภาพที่ก าหนดไว้ในระเบียบดังกล่าวนั้นให้หมายความถึงระบบการ
ติดต่อสื่อสารจากสถานที่หนึ่งไปยังอกสถานที่หนึ่งหรือหลายสถานที่ โดยสามารถรับ-ส่งภาพและเสียง
ี
เพื่อโต้ตอบซึ่งกันและกันได้ พร้อมทั้งสามารถแสดงเอกสาร ข้อมูล ภาพ และเสียงเพื่อใช้ประกอบการประชุมได้
ื้
ซึ่งเออให้ตีความไปถึงเทคโนโลยีสารสนเทศใด ๆ ที่สามารถสนับสนุนให้มีระบบควบคุมการประชุมและการ
ติดต่อสื่อสารจากสถานที่หนึ่งไปยังอกสถานที่หนึ่งหรือหลายสถานที่โดยสามารถรับ-ส่งภาพและเสียง
ี
เพอโต้ตอบซึ่งกันและกันได้ พร้อมทั้งสามารถแสดงเอกสาร ข้อมูล ภาพและเสียงเพอใช้ประกอบการประชุมได้ก็ถือ
ื่
ื่

