Page 2364 - บทความทางวิชาการหลักสูตร ผู้พิพากษาหัวหน้าศาล รุ่นที่ 21

5

สนใจในปัญหาเกี่ยวกับการที่เด็กและเยาวชน กระท าความผิด และพยายามคิดหาทางอบรมบ่มนิสัยบุคคล
่
่
เหล่านี้ให้กับเป็นพลเมืองดี “ข้าพเจ้าตระหนักดีวางานนี้เป็นงานใหญ่ งานใหม และเป็นงานยุ่งยาก
่
ี
เพราะไมใช่เรื่องของการศาลเท่านั้น แต่หากมความสัมพันธ์ กับปัญหาการศึกษา ปัญหาทางเศรษฐกิจ
ั
และปัญหาเกี่ยวกับสวสดิภาพของประชาชน” จากพระราชด ารัสดังกล่าว แสดงให้เห็นว่า พระองค์ท่านทรง
เล็งเห็นการณ์ไกลว่า การแก้ไขเด็กและเยาวชนให้กลับตัวเป็นคนดีนั้นเป็นงานใหญ่ที่ต้องท าทั่วทุกจังหวัดใน
ประเทศไทย มิใช่จ ากัดอยู่แต่เฉพาะในเมืองหลวงขณะนั้นเท่านั้น อกทั้งเป็นงานใหม่ที่ศาลยุติธรรมไม่เคยปฏิบัติ
ี
ื่
มาก่อน และที่ส าคัญที่สุดก็คือเป็นงานที่ยุ่งยาก เนื่องจากศาลยุติธรรมจะใช้แต่เพยงกฎหมายอย่างเดียวเพอ
ี
แก้ไขเด็กหรือเยาวชนให้กลับตัวเป็นคนดีย่อมไม่บรรลุผลส าเร็จอย่างแน่แท้ จึงเป็นจุดก าเนิดสู่ระบบการแก้ไข
เยียวยา เด็กและเยาวชนที่ถูกต้องและเหมาะสม โดยการแยกการปฏิบัติต่อเด็กและเยาวชนที่กระท าความผิด
จากการปฏิบัติส าหรับผู้ใหญ่ และก่อให้เกิดการบูรณาการในการท างานร่วมกันระหว่างหน่วยงานใน

กระบวนการยุติธรรมที่เกี่ยวกับเด็กและเยาวชน องค์กรที่ท างานด้านเด็กและเยาวชน สหวิชาชีพและภาคี
เครือข่ายชุมชน และหน่วยงานทั้งภาครัฐ เอกชน และประชาสังคม ก่อให้เกิดความร่วมมอและแนวทางการ
ื
ื้
ู
ท างานที่สร้างสรรค์ กิจกรรมหรือนวัตกรรมใหม่ในการแก้ไข บ าบัด ฟนฟเด็กและเยาวชนทั่วทั้งประเทศ นับจาก
วันดังกล่าวถึงวันนี้เป็นเวลา 69 ปี แล้ว และเมื่อพจารณาพระราชบัญญัติศาลเยาวชนและครอบครัวและวิธี
ิ
ิ
ิ
ิ
พจารณาคดีเยาวชนและครอบครัว พ.ศ.2553 มาตรา 119 ที่บัญญัติให้ในการพจารณาและพพากษาคดีเด็กและ
เยาวชนที่กระท าความผิด 1.ให้ศาลต้องค านึงถึงการแก้ไข บ าบัด ฟนฟูเด็กหรือเยาวชน เพอให้กลับตัวเป็น
ื่
ื้
พลเมืองดี ยิ่งกว่าการที่จะลงโทษ 2. ใช้ดุลพินิจลงโทษเปลี่ยนโทษ หรือใช้วิธีการส าหรับเด็กหรือเยาวชนให้
เหมาะสมแก่เด็กหรือเยาวชน และพฤติการณ์เฉพาะบุคคลแม้เด็กและเยาวชนนั้นจะได้จะกระท าผิดร่วมกัน โดย
กฎหมายมีเจตนารมณ์มุ่งส่งเสริมและแกไขพฤติกรรมเด็กให้กลับมาเป็นพลเมืองดีมากกว่าจะลงโทษ ดังนั้น
้
ศาสตราจารย์พเศษ ดร.จิรนิติ หะวานนท์ อธิบดีผู้พพากษาศาลเยาวชนและครอบครัวกลาง จึงมีนโยบายให้
ิ
ิ
จัดตั้ง “ศูนย์ให้ค าปรึกษาแนะน าและประสานการประชุม เพื่อแก้ไข บ าบัด ฟื้นฟูเด็ก เยาวชนและ
ครอบครัว” ทั่วราชอาณาจักร ให้แล้วเสร็จไม่เกินวันที่ 12 สิงหาคม 2555 ตามมีหนังสือค าสั่ง ที่ ศย 300.009/

ว.11 ลงวันที่ 30 มีนาคม 2555 โดยให้ยึดหลักปฏิบัติเป็นไปตามเจตนารมณ์ของกฎหมาย
4

1.การปฏิบัติต่อเด็กและเยาวชนในกระบวนการยุติธรรมทางอาญาตามหลักมาตรฐานสากล และ

มาตรการพิเศษแทนการด าเนินคดีอาญา
1.1 การปฏิบัติต่อเด็กและเยาวชนในกระบวนการยุติธรรมทางอาญาตามหลัก
มาตรฐานสากล การป้องกันความรุนแรงต่อเด็กและเยาวชน การแก้ไข บ าบัด ฟนฟและเยียวยาเด็กและ
ู
ื้
เยาวชนที่ได้รับความรุนแรงได้อย่างมีประสิทธิภาพ ไม่ให้กระบวนการยุติธรรมทางอาญาซ้ าเติมเด็กและ
เยาวชนที่ถูกกล่าวหาว่ากระท าผิด ความผิดและเป็นการมุ่งลดจ านวนเด็กและเยาวชนที่เข้ามาสู่
กระบวนการยุติธรรมทางอาญา โดยการใช้มาตรการเบี่ยงเบนคดี มาตรการเชิงสมานฉันท์หรือทางปฏิบัติ
ิ่
อื่นๆ เพื่อเพมประสิทธิภาพในการคุ้มครองเด็กและเยาวชน ทั้งนี้
1.2 สมเด็จพระเจ้าลูกเธอเจ้าฟาพชรกิติยาภานเรนทิราเทพยวดี กรมหลวงราชสาริณีสิริพชร
ั
ั
้
มหาวัชรราชธิดา ทรงมีแนวพระด าริในการยุติความรุนแรงต่อเด็กโดยทรงผลักดันยุทธศาสตร์ต้นแบบ
ั
และมาตรการเชิงปฏิบัติของสหประชาชาติในการขจัดความรุนแรงต่อเด็กในด้านการป้องกนอาชญากรรม
และกระบวนการยุติธรรมทางอาญาให้เป็นมาตรฐานและแนวปฏิบัติของสหประชาชาติจนได้รับการรับรองจาก

4 ศาสตราจารย์พิเศษ ดร.จิรนิติ หะวานนท์, การจัดตั้งศูนย์ให้ค าปรึกษาแนะน าและประสานการประชุมเพื่อแก้ไข บ าบัด ฟื้นฟู เด็ก
เยาวชนและครอบครัวทั่วประเทศ, 7 กุมภาพันธ์ 2556 https://www.thairath.co.th/lifestyle/woman/324995