Page 2367 - บทความทางวิชาการหลักสูตร ผู้พิพากษาหัวหน้าศาล รุ่นที่ 21

8

หากศาลเห็นชอบด้วยให้ศาลสั่งจ าหน่ายคดีออกจากสารบบความ และมีค าสั่งในเรื่องของกลาง โดยให้สิทธิ
5
่
น าคดีอาญามาฟ้องเป็นอันระงับ ทั้งนี้ไม่ตัดสิทธิผู้มีส่วนได้เสียที่จะด าเนินคดีส่วนแพง
ิ
ิ
2.3 มาตรการพเศษแทนการพพากษาคดี ตามมาตรา 132 วรรคหนึ่ง ตามพฤติการณ์แห่งคดี
ยังไม่สมควรจะมีค าพพากษา หรือบิดา มารดา ผู้ปกครอง หรือบุคคลที่จ าเลยอาศัยอยู่ร้องขอ เมื่อศาลสอบถาม
ิ
ผู้เสียหายแล้ว ในกรณีที่ศาลศาลจะมีค าสั่งให้ปล่อยตัวจ าเลยชั่วคราว โดยก าหนดเงื่อนไข ให้จ าเลยหรือ
ู
ผู้ปกครอง ไปรายงานตัว เข้ารับการแก้ไขบ าบัดฟนฟ รับค าปรึกษาแนะน า เข้าร่วมกิจกรรมภายในระยะเวลาที่
ื้
ื้
ศาลเห็นสมควร หรือให้จัดท าแผนแก้ไข บ าบัด ฟนฟ คดีต้องเสร็จการพิจารณาแล้ว พฤติการณ์ของเด็กหรือ
ู
ั
่
เยาวชนในการกระท าความผิดไมเป็นภัยอนตรายร้ายแรงต่อสังคมเกินสมควร เด็กหรือเยาวชนมีแนวโน้มที่จะ
่
ปรับเปลี่ยนพฤติกรรมไปในทางที่ดีขึ้น เด็กหรือเยาวชนมีอายุไมเกิน 24 ปีบริบูรณ์ เมื่อเมื่อศาลเห็นว่าคดีอยู่ใน
หลักเกณฑ์ศาลจะก าหนดมาตรการดังกล่าวข้างต้นให้จ าเลยปฏิบัติตามเงื่อนไขที่ศาลก าหนด หากมีการปฏิบัติ
ิ
ตามเงื่อนไขและภายในระยะเวลาที่ก าหนดแล้ว ให้ศาลสั่งยุติคดีโดยไม่ต้องมีค าพพากษา และให้ถือว่าสิทธิการ
น าคดีมาฟ้องเป็นอนระงับหากฝ่าฝืนไม่ปฏิบัติตามเงื่อนไข ศาลยกคดีขึ้นพิพากษาต่อไป
ั

3. ประเภทและการมีส่วนร่วมของเครือข่ายในการแก้ไข บ าบัด ฟื้นฟูเด็กและเยาวชน

การแก้ไข บ าบัด ฟื้นฟูเด็กและเยาวชนมีทั้งแบบไม่จ ากัดอิสรภาพและแบบจ ากัดอิสรภาพ
ซึ่งในอดีตที่ผ่านมา การติดตามดูแลช่วยเหลือเด็กภายหลังพนจากกระบวนการยุติธรรมกลับคืนสู่ชุมชน แล้ว
้
ให้รายงานความเป็นอยู่ของเด็กหรือเยาวชนต่อศาลเป็นระยะ ซึ่งศาลฯ เป็นศูนย์กลาง ขาดการมีส่วนร่วม

จากชุมชนหรือเครือข่าย เนื่องจากชุมชนที่เป็นเครือข่ายมิได้เข้ามามีส่วนร่วมในการประชุมวางแผนตั้งแต่
แรก แต่ปัจจุบันและในอนาคตการท างานร่วมกันโดยการที่เครือข่ายได้เข้ามามีส่วนร่วมในการก าหนด
ื้
มาตรการแก้ไข บ าบัด ฟนฟู หรือช่วยด าเนินกิจกรรมแก้ไข บ าบัด ฟนฟูเด็กและเยาวชนตั้งแต่ในการประชุม
ื้
ื่
เพอจัดท าแผนแก้ไขบ าบัดฟนฟเด็กและเยาวชนตามมาตรา 90 ย่อมท าให้เกิดการบูรณาการในการท างาน
ื้
ู
และวางแผนแก้ไขบ าบัดฟื้นฟูเด็กและเยาวชนให้เกิดประสิทธิภาพและสามารถปฏิบัติได้อย่างแท้จริง
หน้าที่ของเครือข่าย โดยหลักการแล้วต้องไม่เปิดเผยชื่อตัว ชื่อสกุล และภาพของเด็กหรือเยาวชน
หรือข้อมูลใดๆ ในลักษณะที่น่าจะเกิดความเสียหายแก่ชื่อเสียง เกียรติคุณ สิทธิประโยชน์อย่างใดอย่างหนึ่งของเด็กหรือ
เยาวชน บิดา มารดา ผู้ปกครอง บุคคลหรือองค์การซึ่งเด็กหรือเยาวชนอาศัยอยู่ด้วยบุคคลหรือองค์การที่รับเลี้ยงดูเด็ก

หรือเยาวชน นั้น อปสรรคของเครือข่ายในการเข้ามีส่วนร่วมแก้ไข บ าบัด ฟนฟ คือ ขาดบุคลากรที่มีความพร้อม ระบบ
ื้
ู
ุ
ข้อมูลเกี่ยวกับเครือข่ายชุมชนไม่ชัดเจน ไม่มีการจัดท าข้อมูลของเครือข่ายรวมถึงรายชื่อของบุคคลที่เกี่ยวข้อง ขาดการ
6
ประสานงานขาดการสื่อสารซึ่งกันและกัย และขาดการสนับสนุนงบประมาณในการด าเนินการ
ดังนั้น แนวคิดในการสร้างความร่วมกับมือกับหน่วยงานภาคีเครือข่ายในการแก้ไข บ าบัด ฟื้นฟเด็กหรื
ู
เยาวชนผู้กระท าความผิด หากทุกหน่วยงานภาคีเครือข่ายทุกภาคส่วนมีความพร้อม และให้ความร่วมมือ สนับสนุน และ
ั
ส่งเสริมการด าเนินงานร่วมกันภายใต้ความเข้าใจและมีเป้าหมายเดียวกันการพฒนาระบบการปฏิบัติงานร่วมกับเครือข่าย
ทั้งหน่วยงานหลักในกระบวนการยุติธรรม หน่วยงานส่วนราชการอน และภาคเอกชน และชุมชน โดยมีเด็กและเยาวชน
ื่
เป็นศูนย์กลาง ซึ่งเป็นการสร้างโอกาสและทางเลือกท าให้เด็กและเยาวชนกลับคืนสังคมอย่างมีความสุขอย่างยั่งยืน

5 ปุณยวัจน์ ไตรจุฑากาญจน์, บทความเรื่องมาตรการพิเศษแทนการด าเนินคดีอาญากับการแก้ไขบ าบัดฟื้นฟู เด็กและ

เยาวชนในกระบวนการยุติธรรม, วารสารสังคมศาสตร์และมนุษยศาสตร์, ฉบับที่ 2 ปี พ.ศ.2562 หน้า 58 – 63
6 สุริยนตร์ โสตถิทัต รองอธบดีผู้พิพากษาศาลเยาวชนและครอบครัวกลาง, เอกสารประกอบการบรรยายเรื่องแนวทางใน
ิ
การท างานของเครือข่ายแก้ไข บ าบัด ฟื้นฟูเด็กและเยาวชน, ปี พ.ศ.2562