Page 2543 - บทความทางวิชาการหลักสูตร ผู้พิพากษาหัวหน้าศาล รุ่นที่ 21

๒๕๒๘

ั

ปฏิบติการดําเนินการของกระบวนการยุติธรรมไดใหความสําคัญในการนําตัวผูกระทําความผิดมาลงโทษ
ื
่
เพราะเชอวาเปนการสรางความยุติธรรมตามความคาดหวังของกระบวนการยุติธรรมและของคนในสังคม
ึ

โดยมิไดคํานงถึงความเดือดรอนเสียหายของผูที่ไดรับความเสียหายที่เกิดจากการกระทําความผิดทางอาญา

เปนสําคัญ แมจะมีกฎหมายหลายฉบับกําหนดใหผูเสียหายสามารถเรียกรองคาเสียหายจากผูกระทํา
ความผิดได แตการใชสิทธทางศาลของผูเสียหายเพ่อใหไดรบการรับรองคุมครองหรือเรียกรองคาเสียหาย
ื
ิ

ั
ุ

ดังกลาวยังมีปญหาขอขัดของ มีขันตอนทียงยากซับซอน ในบางกรณีผูเสียหายไมสามารถเรียกรอง

่
้



ื
ู

่
คาเสียหายจากผูกระทําความผิดไดเน่องจากผูกระทําความผิดไมอยในฐานะทีจะชดใชใหแกผูเสียหายได 
ี
่
ิ
ุ
และเมือตองเขาสูกระบวนการยติธรรม เจาพนักงานที่เกยวของมักจะปฏิบัตตอผูเสียหายเพยงในฐานะ
ี

่
พยานหลักฐานสําคัญชิ้นหนึ่งที่จะทําใหการดําเนินคดีอาญาคดีบรรลุผล สวนความเสียหายที่ผูเสียหายไดรับ

ใหเปนเรื่องของผูเสียหายที่ตองไปดาเนินการเอาจากผูกระทําความผิดเอง รัฐโดยกระบวนการยุติธรรมยังไม
ํ

ื

มีหนวยงานรับผิดชอบในการแจงสิทธิ ใหคําแนะนํา ชวยเหลือเพ่อแกไขหรือเยียวยาผูเสียหายไดเปน
รูปธรรมชดเจน เปนเหตุใหผูเสียหายไมทราบถึงสิทธิของตนและไมใชสิทธตามกฎหมายในการฟองเรียกรอง
ั
ิ
คาเสียหายจากผูกระทําความผิด และกลาวอางในภายหลังวาไมไดรับความเปนธรรมจากกระบวนการ

ยุติธรรม
ี
ิ
ิ

ี
ผูเสียหาย ตามประมวลกฎหมายวธพจารณาคดอาญา มาตรา ๒ (๔) หมายถึง บุคคลผูไดรับ
ื
ื
ความเสียหายเน่องจากการกระทําความผิดฐานใดฐานหน่ง รวมทังบุคคลอ่นที่มีอานาจจดการแทนได ดังที ่
ึ
ํ
ั
้
บัญญัติไวในมาตรา ๔,๕,๖

ิ
มาตรา ๔ บญญัตวา ในคดีอาญาซึ่งผูเสียหายเปนหญิงมีสามี หญิงน้นมีสิทธิฟองคดีไดเอง โดยมิ
ั
ั
ตองไดรับอนุญาตของสามีกอน

่
ภายใตบังคับแหงมาตรา ๕ (๒) สามีมีสิทธิฟองคดีอาญาแทนภริยาไดตอเมือไดรับอนุญาตโดย
ชัดแจงจากภริยา
มาตรา ๕ บัญญัติวา บุคคลเหลานี้มีอํานาจจัดการแทนผูเสียหายได


(๑) ผูแทนโดยชอบธรรมหรือผูอนบาล เฉพาะแตความผิดซึ่งไดกระทําตอผูเยาว หรือผูไร
ุ

ความสามารถซึ่งอยูในความดูแล

ุ

(๒) ผูบพการี ผูสืบสันดาน สามีหรือภริยา เฉพาะแตในความผิดอาญา ซึงผูเสียหายถูกทํารายถึง
่

ตายหรือบาดเจ็บจนไมสามารถจะจัดการเองได
(๓) ผูจัดการหรือผูแทนอื่น ๆ ของนิติบุคคล เฉพาะความผิดซึ่งไดกระทําลงแกนิติบุคคล
ิ


ิ


่
มาตรา ๖ ในคดอาญาซึงผูเสียหายเปนผูเยาวไมมีผูแทนโดยชอบธรรมหรือเปนผูวกลจรตหรือคน
ี



ไรความสามารถไมมีผูอนบาล หรือซึงผูแทนโดยชอบธรรมหรือผูอนบาลไมสามารถจะทําการตามหนาทีได

่

ุ
ุ

่


ั
โดยเหตุใดเหตุหนึ่ง รวมทั้งกรณีมีผลประโยชนขัดกันกับผูเยาวหรือคนไรความสามารถ ญาติของผูน้นหรือผู 

มีประโยชนเกี่ยวของอาจรองตอศาลขอตั้งเขาเปนผูแทนเฉพาะคดีได