Page 2581 - บทความทางวิชาการหลักสูตร ผู้พิพากษาหัวหน้าศาล รุ่นที่ 21

๒๕๖๖

กฎหมายไทย อาจมีการด าเนินการได้ใน ๒ รูปแบบ กล่าวคือ รูปแบบแรก
ั
ั
ศาลอาจเปลี่ยนโทษจ าคุกเป็นกักขงตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา ๒๓, ๒๔ โดยกักขงไว้ในที่อยู่อาศัย
แต่ก็รูปแบบนี้คงใช้ได้เฉพาะกรณีที่ศาลลงโทษจ าคุกไม่เกิน ๓ เดือน เท่านั้น ส่วนรูปแบบที่สองคือ
การก าหนดเป็นเงื่อนไขคุมประพฤติตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา ๕๖ (๖) โดยใช้เครื่องมือ

อเล็กทรอนิกส์ติดตามตัว (Electronic Monitoring) หรือ EM มาประกอบการคุมประพฤติ ซึ่งศาลมีอานาจสั่ง
ิ
ได้อย่างกว้างขวางมาก และยังสามารถประหยัดงบประมาณของรัฐได้มากกว่าการควบคุมดูแลผู้ต้องขัง
ิ
ในเรือนจ า มีผู้เสนอว่า การจ ากัดเสรีภาพให้อยู่ในที่อยู่ใส่โดยใช้เครื่องมืออเล็กทรอนิกส์ติดตามตัว
๖๔
ื่
จะต้องเชื่อมโยงให้เห็นว่าแก้ไขข้อบกพร่องด้านใดของจ าเลย เพอเป็นการคุ้มครองทั้งตัวจ าเลยและสังคม
ให้จ าเลยมีเวลาคิดทบทวนและตระหนักในภาระหน้าที่ของตัวเอง มีเวลาอยู่กับครอบครัว ตัวอย่างเช่น
๖๕
คดีขับรถขณะเมาสุรา การเมาสุราในบ้านน่าจะมีความปลอดภัยต่อสังคม

๔.๒.๓ การท างานบริการสังคม (The community service order)

การท างานบริการสังคม เป็นแนวทางส่งเสริมให้ชุมชนมีส่วนร่วมในการบริหาร

จัดการในกระบวนการยุติธรรมทางอาญา โดยเฉพาะอย่างยิ่งในการดูแลผู้กระท าผิดพร้อมกับการส่งเสริมให้
ผู้กระท าผิดได้ตระหนักถึงความรับผิดชอบที่มีต่อสังคม ซึ่งเป็นจุดมุ่งหมายพื้นฐานประการหนึ่งของ United

Nations Standard Minimum Rules for Non-custodial Measures (the Tokyo Rules)
๖๖
ประเทศฝรั่งเศส ก าหนดมาตรการท างานบริการสังคมไว้ในประมวลกฎหมาย

อาญา (Code Penal) ค.ศ. ๑๙๙๓ ก าหนดให้เป็นโทษทางอาญาในความผิดมัชฌิมโทษ หรือโทษ
ระดับกลาง ในประเทศองกฤษมีพระราชบัญญัติก าหนดอานาจศาลอาญา (The Power of Criminal Court
ั

Act 1973) เป็นกฎหมายหลัก และมีพระราชบัญญัติการบริหารงานกระบวนการยุติธรรม (Criminal

Justices Act 1972, section 15-19) วางแนวปฏิบัติส าหรับศาลในการมีอานาจก าหนดให้ผู้กระท าผิด

ท างานบริการสังคม และจัดให้เป็นโทษทางอาญาประเภทหนึ่ง หรือเรียกว่าประเภทของการลงโทษ

๖๔ นัทธี จิตสว่าง, มาตราการทางเลือกในการปฏิบัติต่อผู้ก าระท าผิดเพื่อแก้ปัญหานักโทษล้นคุก | อาชญาวิทยาและการ
บริหารงานยุติธรรม (nathee-chitsawang.com), [ออนไลน์], สืบค้นเมื่อวันที่ ๒๕ กรกฎาคม ๒๕๖๔
๖๕ พวงทิพย์ นวลขาว, แนวทางการเสนอความเห็นการใช้เงื่อนไขการคุมความประพฤติต่อผู้ถูกสืบเสาะและพินิจ ที่เป็น

จ าเลยตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา ๕๖ แห่งพระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายอาญา (ฉบับที่
๒๕) พ.ศ. ๒๕๕๙, [ออนไลน์], 24649 (1).pdf , หน้า ๓๗
๖๖ United Nations Standard Minimum Rules for Non-custodial Measures (the Tokyo Rules)

I. General principles 1. Fundamental aims … 1.2 The Rules are intended to promote greater

community involvement in the management of criminal justice, specifically in the treatment of
offenders, as well as to promote among offenders a sense of responsibility towards society.