Page 2579 - บทความทางวิชาการหลักสูตร ผู้พิพากษาหัวหน้าศาล รุ่นที่ 21

๒๕๖๔

ื่
การให้ชดใช้ค่าสินไหมทดแทนหรือเยียวยาความเสียหายโดยวิธีอนให้แก่
ั
ผู้เสียหายตามที่ผู้กระท าความผิดและผู้เสียหายตกลงกัน นอกจากจะเป็นการบรรเทาผลร้ายอนเป็นเหตุ
หนึ่งที่อาจรอการลงโทษแล้ว กรณีที่ยังไม่ได้ชดใช้ค่าเสียหายให้ครบถ้วนก็อาจน ามาก าหนดเป็นเงื่อนไข
คุมประพฤติได้ตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา ๕๖ (๗) เพอให้ผู้กระท าผิดได้แสดงออกถึงความ
ื่
รับผิดชอบในการกระท าผิดของตน เงื่อนไขนี้อาจเกิดขึ้นจากกระบวนการยุติธรรมเชิงสมานฉันท์ก็ได้

ู
ื้
เงื่อนไขคุมประพฤติข้างต้นมีการแก้ไขฟนฟผู้กระท าผิดทั้งด้านร่างกาย

(รักษาพยาบาล) ด้านจิตใจ (บ าบัดรักษา) ด้านการศึกษาอบรม ด้านการประกอบอาชีพ (ฝึกหัดหรือทางาน
อาชีพ) ด้านการควบคุมสอดส่อง ด้านการท างานในชุมชน ดังนั้น หากน ามาปรับใช้อย่างจริงจังก็น่าจะช่วย

แก้ไขฟื้นฟูจ าเลยได้อย่างมีประสิทธิภาพ

ในเบื้องต้นศาลอาจใช้วิธีก าหนดเงื่อนไขคุมประพฤติแบบธรรมดาก่อน

ิ
หากจ าเลยผิดเงื่อนไขคุมประพฤติดังกล่าว จึงพจารณาน ามาตรการจ ากัดเสรีภาพไว้ในที่อยู่อาศัยมาใช้
เพอเป็นการเพมความเข้มงวดขึ้น ดังที่ประธานศาลฎีกาให้ค าแนะน าว่า ในกรณีที่จ าเลยไม่ปฏิบัติตาม
ื่
ิ่
เงื่อนไขเพอคุมความประพฤติที่วางไว้ ศาลอาจใช้วิธีตักเตือน เปลี่ยนแปลงเงื่อนไขให้เหมาะสมแก่
ื่
ุ
พฤติการณ์ หรือเพมความเข้มข้นของเงื่อนไข เช่น การคุมประพฤติแบบเข้มงวด การใช้อปกรณ์
ิ่
ื่
ุ
ิ
๕๘
อเล็กทรอนิกส์หรืออปกรณ์อนใดที่สามารถใช้ตรวจสอบจ ากัดการเดินทาง หรือศาลอาจใช้ทั้งอปกรณ์
ุ
อเล็กทรอนิกส์ติดตามตัวและการคุมความประพฤติแบบเข้มงวด (Intensive Probation) อย่างอนควบคู่
ิ
ื่
ไปด้วยก็ได้ อนเป็นการใช้มาตรการทางเลือกแทนการจ าคุกและยกระดับการปฏิบัติต่อผู้กระท าผิดตาม
ั
๕๙
มาตรฐานสากล ซึ่งตาม United Nations Standard Minimum Rules for Non-custodial Measures
(the Tokyo Rules) ก็มีแนวทางว่าการผิดเงื่อนไขมิได้น าไปสู่การเปลี่ยนเป็นโทษจ าคุกโดยอัตโนมัติ
๖๐

๔.๒.๒ การจ ากัดเสรีภาพไว้ในที่อยู่อาศัย

๕๘ ค าแนะน าของประธานศาลฎีกาว่าด้วยแนวทางการใช้โทษอาญา พ.ศ. ๒๕๖๓ ข้อ ๙

๕๙ กรมคุมประพฤติ กระทรวงยุติธรรม, ความรู้ทั่วไปเกี่ยวกับอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ติดตามตัวส าหรับประชาชน,
13076.pdf, หน้า ๓
๖๐ United Nations Standard Minimum Rules for Non-custodial Measures (the Tokyo Rules)

14. Discipline and breach of condition

14.3 The failure of a non-custodial measure should not automatically lead to the imposition of a
custodial measure