Page 2575 - บทความทางวิชาการหลักสูตร ผู้พิพากษาหัวหน้าศาล รุ่นที่ 21
P. 2575
๒๕๖๐
ประธานศาลฎีกามีค าแนะน าว่า ผู้กระท าผิดไม่มีเงินช าระค่าปรับได้ครบถ้วนเพราะเหตุ
ยากจน ศาลมีอานาจน ามาตรการท างานบริการสังคมหรือท างานสาธารณประโยชน์แทนค่าปรับมาใช้
๕๐
ก็ได้ ซึ่งแนวทางนี้ปัจจุบันได้ปฏิบัติเป็นการทั่วไปแล้ว
๔.๒ การใช้มาตรการเพื่อแก้ไขฟื้นฟูให้เหมาะสมแก่ผู้กระท าผิดเป็นรายบุคคล
การใช้มาตการอนแทนโทษจ าคุกจะน ามาใช้ในความผิดที่ไม่ร้ายแรงและผู้กระท าผิดไม่เป็น
ื่
ื่
ั
ั
อนตรายร้ายแรงต่อสังคมส่วนรวม ทั้งนี้ เพอลดความแออดของเรือนจ าและลดโอกาสเข้าไปเรียนรู้
อาชญากรรมที่ร้ายแรงจากในเรือนจ า ให้โอกาสผู้กระท าได้อยู่ร่วมและเลี้ยงดูครอบครัว แต่ต้องมีมาตรการ
ื่
ั
ิ
ี
เพอให้ผู้กระท าผิดได้พสูจน์ตนเองว่าจะไม่หวนกลับไปกระท าความผิดซ้ าอก อนจะท าให้สังคมโดยรวม
ยอมรับได้
๔.๒.๑ การคุมประพฤติ (Probation) มีวัตถุประสงค์เพอให้ความช่วยเหลือแก้ไขปรับปรุง
ื่
ให้ผู้ถูกคุมประพฤติกลับตนเป็นพลเมืองดีโดยไม่หวนกลับไปกระท าความผิดซ้ าอก เมื่อผู้ถูกคุมประพฤติมี
ี
ั
ั
ความแตกต่างกนเงื่อนไขคุมประพฤติจึงต้องก าหนดให้เหมาะสมกบผู้กระท าผิด ซึ่งอาจจ าแนกผู้กระท าผิด
ได้หลายประเภท เช่น ผู้กระท าผิดที่ใช้ความรุนแรง ผู้กระท าผิดทางเพศ ผู้กระท าผิดด้วยความโกรธ
ผู้กระท าผิดที่ท าให้เกิดความรุนแรงในครอบครัว ผู้กระท าผิดเพราะความรู้เท่าไม่ถึงการณ์ ผู้กระท าผิด
เพราะเสพสิ่งมึนเมาหรือยาเสพติด เป็นต้น ทั้งนี้ ล าพังการรอการก าหนดโทษหรือรอการลงโทษอย่างเดียว
แต่ไม่คุมประพฤติด้วยนั้น เมื่อจ าเลยบางรายกลับไปสู่สิ่งแวดล้อมหรือสภาพเดิมก็อาจกลับเข้าสู่วงจรการ
กระท าผิดเช่นเดิมอีก
United Nations Standard Minimum Rules for Non-custodial Measures
ึ
(the Tokyo Rules) ข้อ ๑๒ วางแนวทางว่า การก าหนดเงื่อนไขต่าง ๆ พงพจารณาถึงความต้องการของ
ิ
สังคม ตลอดจนสิทธิของผู้กระท าผิดและผู้เสียหายควบคู่กัน มีจ านวนเงื่อนไขน้อยที่สุดเท่าที่จะท าได้
นอกจากนั้น ควรมีโครงการหรือกิจกรรมที่มีความหลากหลายตามความเหมาะสมด้วย เช่น การดูแลเป็น
ั
รายกรณี การบ าบัดฟนฟโดยกลุ่มกิจกรรม การจัดหาที่พกอาศัยให้ และการดูแลเยียวยาเป็นพเศษให้แก่
ื้
ู
ิ
๕๑
ผู้กระท าผิดแต่ละประเภท และพัฒนาให้เหมาะสมกับผู้กระท าผิดนั้น
๕๐ ค าแนะน าของประธานศาลฎีกา ว่าด้วยแนวทางการใช้โทษอาญา พ.ศ. ๒๕๖๓ ข้อ ๕ หากความปรากฎแก่ศาลว่า
ผู้กระท าผิดไม่อยู่ในสถานะที่จะช าระค่าปรับได้ครบถ้วนเพราะเหตุยากจนและความผิดที่กระท าไม่มีลักษณะตามที่ระบุไว้
ในข้อ ๔ ศาลจะสั่งให้ผู้นั้นท างานบริการสังคมหรือท างานสาธารณประโยชน์แทนค่าปรับทั้งหมด หรือแต่บางส่วนไปทันท ี
ในวันพิพากษาคดีหรือในเวลาใด ๆ ภายหลังจากนั้น โดยไม่ต้องมีการร้องขอก็ได้
๕๑ United Nations Standard Minimum Rules for Non-custodial Measures (the Tokyo Rules)
12. Conditions
