Page 2570 - บทความทางวิชาการหลักสูตร ผู้พิพากษาหัวหน้าศาล รุ่นที่ 21
P. 2570
๒๕๕๕
๓๔
จ าคุกระยะสั้น เหตุผลเนื่องจากเรือนจ าไม่เหมาะส าหรับผู้กระท าผิดในคดีไม่ร้ายแรงหรือกระท าโดยพลั้ง
พลาด ไม่มีสันดานเป็นผู้ร้าย เพราะการน าบุคคลเหล่านี้มาขังไว้ในเรือนจ าจะท าให้เกิดการเรียนรู้ถ่ายทอด
พฤติกรรมอาชญากร เกิดความเคยชินต่อคุกและไม่เกรงกลัวคุก นอกจากนี้ยังท าให้ถูกสังคมตราหน้าว่าเป็น
ั
๓๕
คนขคุกจึงยากต่อการกลับไปเป็นพลเมืองดี เท่ากับเป็นการสร้างอาชญากรรมขึ้นมาใหม่ ซึ่งสอดคล้องกบ
ี้
ิ
ที่ประธานศาลฎีกามีค าแนะน าว่า กรณีที่ศาลจะลงโทษจ าคุกไม่เกินสามเดือนนั้นพงพจารณาเลี่ยงโทษ
ึ
จ าคุกโดยวิธีการต่อไปนี้ตามล าดับ
๓๖
(๑) ยกโทษจ าคุกเสียและคงปรับสถานเดียวตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา ๕๕
(๒) ลงโทษกักขังแทนโทษจ าคุกตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา ๒๓
ส าหรับผู้กระท าผิดที่เป็นหญิงนั้น ตามข้อก าหนดสหประชาชาติว่าด้วยการปฏิบัติต่อผู้ต้องขังหญิง
และมาตรการที่มิใช่การคุมขังส าหรับผู้กระท าความผิดหญิง (United Nations rules for the treatment
of women prisoners and non-custodial measures for women offenders : The Bangkok Rules)
ข้อ ๖๔ ก าหนดว่า ควรน ามาตรการลงโทษโดยไม่ใช้เรือนจ ามาใช้กับผู้กระท าผิดหญิงตั้งครรภ์และ
ผู้กระท าผิดหญิงที่มีภาระเลี้ยงดูบุตรตามความเหมาะสมเท่าที่จะสามารถกระท าได้ การพจารณาใช้โทษ
ิ
จ าคุกแก่กลุ่มผู้หญิงดังกล่าว ควรกระท าเมื่อปรากฏข้อเท็จจริงว่าความผิดที่ได้กระท าลงนั้น เป็นความผิด
ร้ายแรงหรือ มีความรุนแรง หรือผู้กระท าผิดยังคงเป็นภัยต่อสังคม ทั้งนี้ โดยค านึงถึงประโยชน์สูงสุดที่เด็ก
จะได้รับ และต้องเป็นที่แน่ใจว่าได้มีการก าหนดมาตรการรองรับส าหรับการดูแลเด็กกลุ่มดังกล่าว ซึ่งเรื่องนี้
ิ
ึ
ประธานศาลฎีกามีค าแนะน าว่า กรณีศาลจะพพากษาให้กักขัง ศาลพงพจารณาถึงสภาพของผู้ถูกกักขังที่
ิ
๓๗
ิ่
เป็นหญิงมีครรภ์หรือเพงคลอดบุตรด้วยซึ่งถ้าต้องขังขังจะเป็นอนตรายแก่ชีวิต อนเป็นการลงโทษตาม
ั
ั
มาตรฐานสากล
๔. โทษหรือมาตรการที่เป็นทางเลือกอื่นแทนการจ าคุก
๓๔ ค าพิพากษาฎีกาที่ ๔๐๘๔/๒๕๔๓ โทษจ าคุกระยะสั้น (๒ ปี ๖ เดือน) นอกจากจะไม่เกิดผลในการฟื้นฟูแก้ไขความ
ประพฤติของจ าเลยแล้ว ยังท าให้จ าเลยมีประวัติเสื่อมเสีย เมื่อพ้นโทษแล้วก็ยากที่จะกลับตัวเป็นพลเมืองดีประกอบ
สัมมาชีพเลี้ยงตนเองและครอบครัวโดยสุจริตต่อไปได้ การรอการลงโทษจ าคุกและคุมความประพฤติจ าเลยไว้น่าจะเป็น
ผลดีแก่จ าเลยและสังคมโดยส่วนรวมมากกว่า
๓๕ นัทธี จิตสว่าง, มาตราการทางเลือกในการปฏิบัติต่อผู้ก าระท าผิดเพื่อแก้ปัญหานักโทษล้นคุก | อาชญาวิทยาและการ
บริหารงานยุติธรรม (nathee-chitsawang.com), สืบค้นเมื่อวันที่ ๒๕ กรกฎาคม ๒๕๖๔
๓๖ ค าแนะน าของประธานศาลฎีกา ว่าด้วยแนวทางการใช้โทษ พ.ศ. ๒๕๖๓ ข้อ ๑๐
๓๗ ค าแนะน าของประธานศาลฎีกา ว่าด้วยแนวทางการใช้โทษ พ.ศ. ๒๕๖๓ ข้อ ๑๑ วรรคสอง
