Page 80 - STAV 119 15.06.2017

HISTORIJA

Posljedice stvaranja Srbije u kojoj ima mjesta samo za

pravoslavno stanovništvo

POLITIčKI PROGRAm ZA

proGoN MuSliMaNa iz SrBije

Dao je Miloš oBreNović

završetkom prvog srpskog ustanka nisu završile brige za muslimansko
stanovništvo u Srbiji. Njihovi problemi za vrijeme Drugog srpskog
ustanka, a posebno poslije njega, postaju sve veći. Hatišerifi

Piše: Admir LISICA (1830–1833) su pokrenuli dalja iseljavanja muslimana. Miloš
obrenović naređivao je Srbima u Beogradu da niko od njih više

ne bude podstanar u muslimanskim kućama i dućanima, već da
svaki od Srba nastoji otkupiti kuću, odnosno dućan

asovne migracije muslimanskog
zemlje stvore homogenu državu s većin- stav.ba
stanovništva tokom 19. stoljeća
iz Srbije u Bosnu plod su jasno
mdefiniranog plana vodećih lič-
nosti Kneževine Srbije da na području ove
skim pravoslavnim stanovništvom.
Muslimani (većinom Bošnjaci) su bili
u krajnje nepovoljnom materijalnom po-
ložaju zbog svega što su pretrpjeli od kra-
ja 17. stoljeća, a posebno veliku nepravdu
muslimani doživljavaju od 1804. godine,
kada počinje Prvi srpski ustanak pod vod-
stvom Karađorđa Petrovića. Ustanak izbija
zbog nesnošljivih prilika pod dahijskom
vlašću, a ustanici se bore najprije samo
protiv uzurpatora vlasti (dahija), ali ne
i protiv sultana. Time njihov ustanak ili
borba dobija legitimitet. Već na početku
ustaničke borbe počinjeni su veliki zloči- prebivališta bivaju pokršteni. Najveći je teritorije nestane njihove teritorijalne
ni i masovna raseljavanja muslimanskog dio muslimanskog stanovništva naselje- veze s Istanbulom. Iako je divljačka voj-
stanovništva. nog u gradovima ili izginuo ili se iselio iz ska Karađorđa Petrovića napravila polovi-
Srbije. Brojni muslimani našli su utočište nom maja 1809. godine strašan pokolj na
ImOVINA SPALjENA, LjuDI u Bosni. Međutim, iscrpljeni događajima teritoriji Sjenice, kada je ubijena polovi-
PROTjERANI ILI POKRŠTENI koji su ih znatno osiromašili, oni su se mo- na muslimanskog stanovništva, čak njih
Prvi na udaru bili su muslimani u mje- rali i u Bosni boriti za svoju egzistenciju. 2.500, on nije uspio u namjeri da musli-
stima u kojima nije bilo osmanskih garni- Pored sela, napadane su i veće sredine s mane potpuno uništi i zagospodari ovim
zona, ili pak pojedinci koji su se igrom slu- muslimanskim stanovništvom, pa tako područjem. Nakon višednevnih borbi u
čaja zadesili pred podivljalim ustanicima. imamo primjer Smedereva, Šapca, Užica Novom Pazaru, Karađorđe nije uspio po-
Veliki broj sela naseljenih muslimanima i Čačka, u kojima su muslimani ugnjeta- raziti domaće stanovništvo zahvaljujući
u zapadnom dijelu Srbije bilo je spaljeno, vani, a njihova imovina otimana. velikoj hrabrosti tih ljudi. Karađorđe je
a njihovo stanovništvo bilo je primorano Za Bošnjake je najosjetljivija tačka bio primoran na povlačenje, a njegova je
svoju sigurnost potražiti na teritoriji Bo- bio Novopazarski sandžak. Postojala je vojska doživjela znatne gubitke od mu-
sne. Oni koji nisu željeli napustiti svoja velika opasnost da padom ovog dijela slimana prilikom povlačenja.

80 15/6/2017 STAV