Page 23 - 02 Амьдралын үүсэл

Амьдралын үүсэл

Бактер Архей Эукариот

5-р зураг. Амьд бие махбодийг 3 домеинд ангилдаг

Прокариот бие махбодийн эс дотор бөөм нь эсийн
протоплазмаас мембранан бүрхүүлээр тусгаарлагддаггүй.
Прокариот эсийг “химийн бодистой уут” гэж Английн
геологич СДрари нэрлэсэн байдаг. Харин мембранан
бүрхүүлт бөөм бүхий эсийг эукариот эс гэж нэрлэдэг.
Ерөөс карио гэдэг нь бөөм, эукарио гэдэг нь жинхэнэ
бөөмтэй (еи-“доос1”), прокарио гэдэг нь бөөмийн өмнөх
(рго-өмнөх) гэсэн Грекүгаж.
Хамгийн эртний эукариот бие махбодийн нэг нь Сгу-
раша зршаНв хэмээх бактери юм (б-р зураг). Нэг эст
эукариотыг гол төлөв эгэл биетэн гэж нэрлэдэг. Нэг эст
нь нийлмэл олон эст болж олон эст эукариот үүссэн нь
амьдралыг илүү нарийн, олон зүйл, төрөл болгожээ. Үүний
үр дүнд ургамал, амьтан, мөөг, хүн үүссэн.
Бүх эукариот эсийн бүтэц ерөнхийдөө ижил байдаг.
Эукариот эс түүнийг хүрээлэн буй мембран, эсийн
цитопл азма, түүнд байрл ах органеллууд буюу эрхтэнцэрүүд,
бөөмөөс бүрдэнэ (7-р зураг). Эс нь гадуураа маш нимгэн
мембран бүрхүүлтэй. Энэ бүрхүүл нь липидийн молекулын
хос давхарга, түүнд байрлах уургаас бүрдэнэ. Эсийн
дотоод шингэн түүнийг хүрээлэн буй гадаад орчноос
мембраны тусламжаар тусгаарлана. Эсийн мембран нь
23